ردیابی هسته‌های ناکارآمد چرخه انرژی

بخش قابل‌توجهی از منابع انرژی کشور پیش از رسیدن به مصرف‌کننده نهایی و در جریان تولید، تبدیل و انتقال از بین می‌رود. برآوردهای سازمان ملی بهره‌وری از اتلاف سالانه انرژی معادل یک میلیارد بشکه نفت خام حکایت دارد که بخش عمده آن در نیروگاه‌های حرارتی، شبکه انتقال گاز و فرآیندهای تولید و پالایش اتفاق می‌افتد.

اقتصاد ایران در شرایطی قرار دارد که همزمان با مشکلات ساختاری، با پیامدهای جنگ و محدودیت‌های اقتصادی نیز روبه‌روست. اختلال در زنجیره تأمین، کاهش فعالیت برخی بنگاه‌های بزرگ، محدودیت تجارت خارجی و افزایش هزینه‌های اداره کشور، فشار بیشتری بر منابع اقتصادی وارد کرده است. از سوی دیگر، کاهش درآمدها و محدود شدن سرمایه‌گذاری‌ها، امکان توسعه ظرفیت‌های جدید را دشوارتر می‌کند. در چنین شرایطی، استفاده بهتر از منابع موجود و جلوگیری از هدررفت آنها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

 

چرا بخش بزرگی از انرژی هدر می‌رود؟

سازمان ملی بهره‌وری ایران در گزارش «سیمای بهره‌وری ایران 1404» با تکیه بر داده‌های آماری و روش‌های تحلیلی، علاوه بر ارزیابی وضعیت موجود، به شناسایی بخش‌هایی پرداخته که در آنها منابع کشور به شکل مؤثر استفاده نمی‌شوند.  گزارش سازمان ملی بهره‌وری تأکید دارد که ایران با وجود برخورداری از منابع طبیعی و نیروی انسانی توانمند، همچنان با مشکلاتی در نحوه تخصیص و استفاده از این ظرفیت‌ها مواجه است. در شرایطی که محدودیت منابع مالی، کاهش قدرت خرید خانوارها، افزایش نیاز بنگاه‌ها به نقدینگی و توقف بخشی از سرمایه‌گذاری‌های توسعه‌ای، فعالیت اقتصادی را دشوار کرده است، افزایش بهره‌وری می‌تواند به حفظ تولید، اشتغال و تداوم خدمات عمومی کمک کند.

این گزارش همچنین یادآور می‌شود که پیامدهای جنگ تنها به اختلال‌های کوتاه‌مدت محدود نیست و ممکن است در دوره پس از جنگ نیز بر فعالیت اقتصادی کشور اثر بگذارد. برای همین، در کنار مدیریت مشکلات فوری، باید برای اصلاح ساختارهای اقتصادی و شیوه استفاده از منابع نیز برنامه‌ریزی کرد. یکی از مهم‌ترین زمینه‌های این اصلاح، کاهش اتلاف انرژی است.

  …