دینامیک‌های یک اجبار

یکی از چالش‌برانگیزترین ابعاد این حجم بالا از اشتغال در بخش خدمات از طریق پلتفرم‌های آنلاین پوشش بیمه‌ اجتماعی افراد است. بیمه‌های اجتماعی طی دو قرن گذشته با فراهم کردن پوشش‌هایی مانند درمان، حوادث و بازنشستگی، به یکی از ارکان نظام‌های حمایت اجتماعی تبدیل شده‌اند. اما در قرن بیست‌ویکم، فعالیت پلتفرم‌های آنلاین برقراری بیمه‌های اجتماعی را به چالش کشیده‌ است؛ چراکه رابطه‌ بین پلتفرم‌ها و کارکنان پلتفرمی رابطه سنتی کارگر و کارفرما نیست و در کشورهای مختلف هم ماهیت این رابطه در طیف مختلفی (از پذیرش رابطه سنتی تا انکار کامل این رابطه) تعریف شده است. در ایران این‌گونه تعریف شده است که در این پلتفرم‌ها افراد هر موقع که بخواهند کار می‌کنند و هر موقع که نخواهند کار نمی‌کنند. در نتیجه‌ مسوولیت‌های دوجانبه‌شان در تعاریف سنتی نمی‌گنجد. در حال حاضر فعالیت در این پلتفرم‌ها در ایران عموما برای فرد رابطه‌ بیمه‌ای کارفرمایی ایجاد نمی‌کند، حتی اگر بخش اصلی درآمد او از همین مسیر تامین شود.

در یک سال گذشته، فشارها برای اجباری شدن پوشش بیمه برای کارکنان پلتفرمی افزایش پیدا کرده است. ماده‌ ۲۸ قانون برنامه‌ هفتم توسعه برقراری پوشش بیمه‌ تامین اجتماعی برای کارکنان پلتفرمی را الزامی کرده است. سازمان تامین اجتماعی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز در یک سال اخیر تلاش‌های زیادی برای اجباری کردن این بیمه انجام داده‌اند. تلاش‌هایی که عموما با مخالفت شرکت‌های پلتفرمی هنوز به سرانجام نرسیده است. این یادداشت می‌کوشد به‌اختصار، سازوکارهایی را بررسی کند که اجباری شدن بیمه‌ تامین اجتماعی می‌تواند در بازار خدمات پلتفرمی ایران ایجاد کند. فشار احتمالی بر درآمد نقدی کارگران پلتفرمی …