علاوه بر این، با وجود ادعاهای دونالد ترامپ مبنی بر اینکه ایالات متحده «کنترل کامل» تنگه هرمز، آبراه حیاتی که ایران در اوایل ماه مارس اندکی پس از شروع جنگ بست را در اختیار دارد، تنها تعداد انگشتشماری از کشتیها در این هفته توانستهاند از آن عبور کنند.
اداره تنگه خلیج فارس ایران (PGSA) روز چهارشنبه در X نوشت: «ادعاها و پستهای مکرر مقامات آمریکایی مبنی بر اینکه تنگه هرمز دیگر مسدود نیست، واقعیت را تغییر نمیدهد.» این اداره افزود: «تنگه هرمز همچنان مسدود است و تا زمانی که شرایط ایران پذیرفته نشود، بازگشایی نخواهد شد.»
بنابراین، ایالات متحده واقعاً تا چه مدت میتواند محاصره دریایی را ادامه دهد و آیا ایران میتواند فقط منتظر بماند؟ آنچه ما میدانیم این است:
ایالات متحده چه گفته است؟
روز پنجشنبه، پیت هگزت، وزیر جنگ ایالات متحده، به خبرنگاران گفت که ارتش میتواند حضور دریایی خود را در منطقه «به طور نامحدود» حفظ و محاصره بنادر ایران را اجرا کند. هگزت در سفری به پاناما به خبرنگاران گفت: «به طور نامحدود، نیروی دریایی ایالات متحده میتواند چنین محاصرهای را حفظ کند، زیرا ما کشتیها را چرخشی وارد و خارج خواهیم کرد، همانطور که کردهایم و به این کار ادامه خواهیم داد.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، هم گفت که ایالات متحده اقدامات اقتصادی جدیدی را برای فشار بر ایران اعمال خواهد کرد. بسنت روز پنجشنبه در مصاحبهای با نیوزمکس گفت: «منتظر اطلاعیههای بیشتر در هفته آینده باشید، زیرا ما قصد داریم اقداماتی را اعمال کنیم که در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور هرگز دیده نشده است. ترکیبی از انزوای اقتصادی که جهان قبلاً هرگز ندیده و ادامه محاصره تنگه هرمز، مانع از ورود یا خروج هر چیزی به بنادر ایران خواهد شد.»
چرا نگرانیها در مورد شرایط ناو آبراهام لینکلن جدی است؟
سوالاتی در مورد شرایط موجود در ناو هواپیمابر یو اس اس آبراهام لینکلن، ناو هواپیمابر پرچمدار ایالات متحده که عملیات امنیتی دریایی و محاصره تنگه هرمز را انجام میدهد، مطرح شده است.
نیوی تایمز به طور رسمی با همسر یکی از ملوانان، به نام آنابل لوما، صحبت کرد که گفت همسرش در بحبوحه آنچه او «فرسودگی شدید» توصیف کرد، اقدام به پریدن از عرشه کرده است. این گزارشها سوالات فوری از سوی قانونگذاران آمریکایی را برانگیخته است.
سناتور دموکرات ریچارد بلومنتال در نامهای به پیت هگزت، وزیر جنگ، نوشت که این ناو هواپیمابر که در نوامبر سال گذشته با بیش از ۵۰۰۰ ملوان و تفنگدار دریایی آمریکایی از سن دیگو، کالیفرنیا حرکت کرد، اکنون «به مدت تقریباً هفت ماه به طور مداوم در دریا بوده است که رکوردی بیسابقه است». این مدت، از هر گونه استقرار قبلی یک ناو هواپیمابر آمریکایی بدون توقف در بندر، پیشی گرفته است.
سناتورهای آمریکایی خواستار پاسخگویی هگزت هستند. چاک شومر، رهبر اقلیت سنای ایالات متحده، خواستار برکناری هگزت از سمت خود به دلیل نحوه مدیریت ناو هواپیمابر شد. او در X نوشت: «وقتی هگزت نامزد شد، همه میدانستند او کاملاً بیکفایت است. اکنون ملوانان شجاع ما بهای آن را به طرز وحشتناک و غیرقابل تصوری میپردازند. پیت هگزت باید فوراً اخراج شود.»
وزیر جنگ گزارشهای مربوط به بدتر شدن شرایط در ناو آبراهام لینکلن را رد کرد و این گزارشها را «کاملاً تحریف شده» خواند. پس از آنکه چند رسانه، به ویژه رسانههای ایرانی، گزارش دادند که هفت پرسنل نیروی دریایی ایالات متحده در درگیری در ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن کشته و چند نفر زخمی شدهاند، سوالات بیشتری مطرح شده است. ایالات متحده این موضوع را قویاً تکذیب کرده است.
آیا نیروی دریایی آمریکا میتواند مدت زیادی دوام بیاورد؟
دولت ترامپ ادعا میکند برای کاهش فشار بر نیروهای دریایی خود در خلیج فارس، کشتیها را به صورت چرخشی وارد و خارج خواهد کرد و گزارشهایی در روز جمعه منتشر شد مبنی بر اینکه ناو هواپیمابر جورج واشنگتن که در حال حاضر در اقیانوس آرام است، حرکت خود را به سمت خاورمیانه آغاز کرده است.داما کارشناسان میگویند کشتیهای مستقر در خلیج فارس مدت زیادی است که بدون وقفه در آنجا حضور دارند.
هارلان اولمن، افسر ارشد بازنشسته نیروی دریایی و رئیس شرکت مشاوره استراتژیک The Killowen Group، گفت که ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن با توجه به پیچیدگی و پیشرفته بودن، به تعمیر و نگهداری منظم در بندر نیاز دارد. اولمن به الجزیره گفت که کشتیها برای عملیاتی نگه داشتن فناوری پیشرفته در طولانی مدت به مراقبت در ساحل نیاز دارند.
ایران میتواند در برابر محاصره دریایی بنادر خود مقاومت کند؟
ایالات متحده امیدوار است با ادامه محاصره دریایی، اقتصاد ایران را فلج کند. ترامپ پیش از این اعلام کرده بود ترجیح میدهد به جای بازگشت به حمله نظامی، به فشار بر اقتصاد تهران تکیه کند، چرا که گزارشهایی مبنی بر کمبود مهمات دفاعی در آمریکا منتشر شده است، چیزی که رئیس جمهوری آمریکا آن را رد کرده است.
محاصره آمریکا مهمترین منبع درآمد تهران، یعنی نفت خام، را تحت فشار قرار داده است. طبق گزارشها، ایران از زمان آغاز محاصره که تهران آن را «عمل دزدی دریایی» مینامید، در ۱۳ آوریل، حداقل ۶ میلیارد دلار درآمد نفتی خود را از دست داده است.
با این حال، کارشناسان میگویند دلایل متعددی وجود دارد که ایران در موقعیت قویتری نسبت به ادعاهای آمریکا قرار دارد. علی واعظ، معاون مدیر برنامههای خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه بینالمللی بحران، گفت: «ایران میتواند با هدف قرار دادن داراییهای دریایی ایالات متحده یا تحت فشار قرار دادن حوثیها [در یمن] برای تنگتر کردن حلقه محاصره صادرات انرژی منطقهای، خطرات را افزایش دهد.»
ناظران خاطرنشان میکنند که از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ترامپ در چند مورد تهران را به اقدام نظامی تهدید، اما در آخرین لحظه عقبنشینی کرده است. علاوه بر این، کارشناسان میگویند کنترل ایران بر تنگه هرمز یک اهرم فشار اصلی است. ایران بارها اعلام کرده تا زمانی که محاصره دریایی ایالات متحده برداشته، تحریمها لغو و داراییهایش آزاد نشوند، این آبراه حیاتی را بازگشایی نخواهد کرد.
روز پنجشنبه، دریادار علی عظمایی، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، در بیانیهای گفت: «ما کنترل کامل و قاطعی بر همه حرکات داریم. هیچ حرکتی در این تنگه از دید رزمندگان نیروی دریایی سپاه پنهان نمیماند.»
مصطفی خوشچشم، استاد دانشگاه علوم کاربردی و فناوری در تهران، گفت که ایران خود را در حال انجام یک جنگ اقتصادی به جای نظامی با ایالات متحده میبیند. او به الجزیره گفت: «ایران میداند که اگر قرار است ایالات متحده را شکست دهد، باید جنگ نامتقارن باشد و در این جنگ اقتصادی، تنگه هرمز بیشترین اهمیت را دارد.»
این استاد دانشگاه گفت که ایران همچنین امیدوار است ایالات متحده به سادگی «شکست را بپذیرد و منطقه را ترک کند». یکی دیگر از جنبهها، فشار اقتصادی است که ایران توانسته با حمله به داراییهای نظامی ایالات متحده مستقر در آنجا و همچنین زیرساختها و تأسیسات انرژی، بر کشورهای همسایه اعمال کند.
