3 گام پیشنهادی مشترک محمدجواد ظریف و علی نصری برای پیش‌برد دیپلماسی تمدنی | بزرگ‌ترین خطر زمانه ما، قدرتی است که هیچ‌یک از معیارها را به رسمیت نمی‌شناسد

در سال ۵۳۹ پیش از میلاد، کوروش بابل را فتح کرد؛ اما پس از ورود به شهر، نه خدایان آن را از جایگاه خود برکند و نه در آیین‌های مردم آن دست برد. بلکه فرمان داد پیکره‌ها را به پرستشگاه‌هایشان بازگردانند و کسانی را که از سرزمین‌های خود به تبعید برده شده بودند، به خانه‌هایشان بازگرداند. این اقدامات در استوانه‌ای گِلی از دوران فرمانروایی او ثبت شده است که امروزه در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود. یکی از پیامبران بنی‌اسرائیل کوروش را «برگزیده خداوند» خواند و گزنفون، نویسنده آتنی، او را الگویی از فرمانروایی دانست که نه از راه ترساندن مردم، بلکه با عدالت و دادگری، فرمان‌برداری و وفاداری آنان را به دست می‌آورد.

نزدیک به سه قرن بعد، آشوکا، امپراتور هند، در پی کشتار هولناک جنگ کالینگا از کرده خود پشیمان شد. او فرمان‌هایی را بر سنگ حک کرد و در آن‌ها فرمانروایان را به خویشتن‌داری، پرهیز از خشونت و احترام به پیروان دیگر ادیان فراخواند.

البته هر یک از این روایت‌ها از منظری متفاوت به پادشاهی و فرمانروایی می‌نگریستند. استوانه کوروش در خدمت پادشاهی بود که فرمان صدور آن را داده بود؛ پیامبر عبری از فرمانروایی سپاسگزار بود که به قوم او یاری رسانده بود؛ و گزنفون نیز تصویری آرمانی از کوروش ترسیم می‌کرد. بااین‌همه، درست همین تفاوت دیدگاه‌هاست که هم‌صدایی آن‌ها را معنادارتر می‌سازد. بابلی‌ها، عبرانیان، یونانیان و هندیان نه خدایان مشترکی داشتند و نه به قدرت سیاسی مشترکی وفادار بودند؛ اما هرگاه می‌خواستند فرمانروایی را بستایند، بر ویژگی مشترکی تأکید می‌کردند: قدرتی که مرزهای خود را می‌شناسد و در برابر دیگران احساس مسئولیت می‌کند. …