خصوصیسازی صنعتخودرو در کشور پس از سالها بحث و وعده، حالا وارد مرحلهای شده که میتواند آینده این صنعت را تغییر دهد. پس از واگذاری مدیریت نخستین خودروساز بزرگ کشور به بخشخصوصی، اکنون نوبت به واگذاری دومین خودروساز بزرگ رسیده است؛ اتفاقی که فارغ از جزئیات اقتصادی و فرآیند واگذاری، یک پرسش مهم را پیش روی صنعتخودرو قرار میدهد: آیا این خصوصیسازی میتواند موجب پوستاندازی خودروسازی ایران در شرایط فعلی شود؟
پاسخ به این پرسش بیش از آنکه به نام مالک جدید وابسته باشد، به نوع مدیریت و قواعدی بستگی دارد که پس از واگذاری بر صنعت حاکم خواهد شد. خصوصیسازی اگر تنها به جابهجایی مالکیت محدود شود، اتفاق بزرگی در ساختار صنعت رخ نداده است.
آنچه میتواند خودروسازی را متحول کند، تغییر شیوه اداره بنگاه، افزایش بهرهوری، توسعه محصول، کاهش هزینه تولید و شکلگیری رقابت واقعی است. صنعتخودرو سالها از نبود رقابت واقعی آسیب دیده است.
وقتی خودروساز بهجای مشتری، بیش از اندازه به سیاستگزار نگاه کند، طبیعی است که کیفیت، قیمت تمامشده، فناوری و رضایت مشتری در اولویت نخست قرار نگیرند. خصوصیسازی میتواند این معادله را تغییر دهد؛ اما مشروط به اینکه دولت پس از واگذاری، از مدیریت بنگاه فاصله بگیرد و نقش خود را به سیاستگزاری و تنظیمگری محدود کند. در این میان، مهمترین واژه در خصوصیسازی، «اهلیت» است.
اهلیت را نیز نباید فقط در توان مالی خلاصه کرد. خودروسازی صنعتی سرمایهبر و پیچیده است و اداره آن به مجموعهای از دانش، تجربه و توان مدیریتی نیاز دارد. مالک یا تیم مدیریتی آینده باید صنعتخودرو، زنجیرهتامین، قطعهسازی، بازار، توسعه محصول، فروش و خدمات پس از فروش را بشناسد و توان هدایت یک بنگاه بزرگ صنعتی را داشته باشد. این موضوع درمورد سایپا اهمیت دوچندانی دارد. …
