انسان بنا بر طبیعت خود موجودی اجتماعی است؛ امروز اکثر مطالعات چه در علوم طبیعی و چه در علوم انسانی نشان می‌دهند که موجود انسانی برای سلامت، طول عمر و زیست سالم و احساس خوشبختی خود به شدت وابسته به «روابط اجتماعی» البته از نوع «سالم» آن است. منظور آنکه اگر روابط اجتماعی و پیرامونی ما آلوده و سخت و آزاردهنده …

زندگی اشتراکی و هم‌خانگی، پدیده‌ای نیست که ناگهان در سال‌های اخیر متولد شده باشد؛ اما آنچه امروز آن را دوباره به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات زندگی شهری تبدیل کرده، بازگشت این سبک زندگی در بستری از بحران‌های اقتصادی، تغییرات اجتماعی، تورم مسکن، مهاجرت و دگرگونی شکل خانواده است. در شرایطی که الگوهای …

داور شیخاوندی جامعه‌شناس، استاد دانشگاه و نویسنده و مترجم در ۹۲ سالگی درگذشت.

جهان امروز عمدتاً یک جهان اقتدارگرا است: بیست سال پیش، اندکی‌ بیش از نیمی از مردم جهان در دموکراسی‌ها زندگی می کردند (51 درصد) در حالی که امروز (2025) این رقم  معکوس شده، یعنی 72 درصد مردم جهان در نظام‌های اقتدارگرا و تنها 28 درصد در نظام‌های دموکراتیک زندگی می‌کنند. 

چرخه فقر، نابرابری و فرودستی، با چرخه آلودگی زیست‌محیطی، اقلیم نامناسب و بیماری و ناتوانی تکمیل می‌شود. نظام شهری در کشوری چون آمریکا به مثابه قلب جهان سرمایه‌داری بیش از پیش این امر را نشان می‌دهد: محله‌های شهری فقیر و غنی، کثیف و تمیز، ناسالم و سالم، مهاجرنشین یا رنگین‌پوست‌نشین و سفیدپوست‌نشین.

چرخه فقر، نابرابری و فرودستی، با چرخه آلودگی زیست‌محیطی، اقلیم نامناسب و بیماری و ناتوانی تکمیل می‌شود. نظام شهری در کشوری چون آمریکا به مثابه قلب جهان سرمایه‌داری بیش از پیش این امر را نشان می‌دهد‌: محله‌های شهری فقیر و غنی، کثیف و تمیز، ناسالم و سالم، مهاجرنشین یا رنگین‌پوست‌نشین و سفیدپوست‌نشین.

جامعه‌شناسی کاستی‌ها رویکردی است که از خلال آن، آنچه وجود ندارد – و یا وجودش از لحاظ اجتماعی قابل درک یا قابل بیان نیست – را به عنوان نتیجه‌ای فعال از یک فرایند اجتماعی مشخص در نظر می‌گیرد.

روایت فرشاد مومنی از مسئله توسعه در ایران، چهاردهمین روایت از سلسله مباحث توسعه ایران، تدوین شده زیر نظر محسن رنانی و و رضا مجیدزاده است. 

هدف زیبایی‌شناسی استعمارزُدوده این نیست که احساس زیبایی یا ظرافت خاصی بیافریند، بلکه بر آن است که به احساساتی چون اندوه، انزجار، پشیمانی، امید و قاطعیت دامن بزند تا سبب دگرگون شدن چیزها در آینده شود.

اما باید این را هم بگویم که عنصر اصلی که در تئوری توسعه در این کتاب به‌طور مفصل مطرح شده، آزادی به‌تنهایی نیست. وقتی همه از آزادی صحبت می‌کنند، از آزادی سیاسی صحبت می‌کنند. من عمدتا از آزادی سیاسی صحبت نمی‌کنم، از آزادی اجتماعی و مدنی صحبت می‌کنم، از آزادی زندگی اجتماعی صحبت می‌کنم، از آزادی هنر صحبت …

هر یک از صاحب‌نظران عرصه توسعه در حوزه‌های اقتصاد، سیاست و جامعه‌شناسی نظرات خاص خودشان را دارند. اقتصاددانان بر این باورند که برای توسعه و رشد هر کشوری باید اقتصاد را مبنای توسعه قرار داد و سیاسیون معتقدند ‌پیوندی ناگسستنی بین شیوه حکمرانی و توسعه وجود دارد. اما جامعه‌شناسان و صاحب‌نظران اهل فرهنگِ …

گروه‌های ضد‌مدرنیته، قبیله‌گرا، ضدآزادی و حقوق بشر و متخاصم با اصل خلاقیت، گاه از نظریه «استعمارزُدودگی» سوء استفاده کرده‌اند تا با یکسان کردن کل غرب و شیطانی‌ انگاشتن آن به بنیادگرایی و ناسیونالیسم‌های محلی‌گرا دامن بزنند. 

حوالی همین روزها، سیزدهمین سالگرد درگذشت کامران شاهین‌فر است؛ از معماران نسل دوم معاصر ایران که دغدغه‌اش فقط آجر و سیمان نبود، بلکه شان معمار و روح زندگی در بناها را جست‌وجو می‌کرد. اما چرا یادکردن از شاهین‌فر و دیگر معماران برجسته مهم است؟ او و هم‌نسلانش، آخرین حلقه‌های زنجیره‌ای بودند که معماری را …