هر صبح که تابلوی صرافیها عدد جدیدی را نشان میدهد، فقط یک قیمت عوض نمیشود. انتظارات، قراردادها، قیمت کالاها و برنامهریزی خانوارها نیز جابهجا میشوند. برای تحلیل درست این پدیده باید از سطح هیجان روزانه فاصله گرفت و به ساختار نگاه کرد.
نخستین نکته این است که بازار ارز ایران در سالهای اخیر به تدریج از یک بازار تحت مدیریت به بازاری نسبتاً آزاد و در عین حال بیلنگر تبدیل شده است. در دورههایی، بانک مرکزی با تزریق ارز، کنترل قیمت یا تعیین نرخ نیما تلاش کرد بازار را هدایت کند. اما هر بار که فشار ساختاری افزایش مییافت، این ابزارها کارایی خود را از دست میدادند. امروز بازار بیشتر از آنکه توسط سیاستگذار اداره شود، توسط انتظارات بازیگران و اخبار سیاسی و اقتصادی هدایت میشود. مطالب پیشنهادی پیش بینی قیمت دلار فردا 20 اسفند 1401 ۱۴۰۱/۱۲/۱۹ منتظر این اتفاق ویژه در بازار ارز باشید/ ریزش قیمت دلار نزدیک است؟ ۱۴۰۳/۰۸/۱۰
دومین نکته، رابطه میان رشد نقدینگی و نرخ ارز است. دادههای بانک مرکزی نشان میدهد نقدینگی کشور در سالهای اخیر با نرخهای دورقمی رشد کرده است. وقتی حجم پول در اقتصاد افزایش مییابد و در سمت دیگر، ظرفیت تولید و سرمایهگذاری به همان نسبت رشد نمیکند، بخشی از این پول به سمت داراییهای امن مانند ارز، طلا و مسکن حرکت میکند. نتیجه آنکه حتی بدون شوک سیاسی، فشار بر بازار ارز به صورت تدریجی انباشته میشود و در مقاطعی به جهشهای ناگهانی منجر میشود. …
