بیش از دو هفته از آغار جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران می‌گذرد و بمباران‌های گسترده و انفجارها فراتر از تاب‌آوری طبیعت و محیط‌زیست ایران بوده است. از انفجارهای انبارهای نفت، بمباران و از بین بردن پوشش‌های گیاهی، مرگ‌ومیر و کوچ دادن پرندگان تا افزایش درگیری‌ها در اکوسیستم شکننده خلیج‌فارس. هر روز که …

مصرف‌گرایی به‌معنای گرایش به مصرف بی‌رویه کالاها و خدمات فراتر از نیازهای اساسی است که ریشه در نظام‌های اقتصادی متمرکز بر رشد مداوم دارد. این پدیده با افزایش تولید ناخالص ملی و درآمد سرانه پیوند خورده و پیامدهای محیط‌زیستی جدی به‌همراه دارد؛ از جمله افزایش تولید پسماند، تخریب منابع طبیعی و تشدید بحران …

کامیار فکور : جهان مدرن هرگز این‌گونه گرم نبوده است. سال ۲۰۲۴ رسما گرم‌ترین سال تاریخ مدرن نام گرفت؛ رکوردی تازه که زنگ‌های هشدار را به‌صدا درآورده است. اما آنچه در گزارش جدید «۱۰ بینش در علم اقلیم» می‌خوانیم، فراتر از یک رکوردشکنی ساده است. دانشمندان می‌گویند عامل اصلی این گرمایش بی‌سابقه، «عدم‌توازن …

خبرها حاکی از بهبود قابل‌توجه تراز آبی حوضه آبریز دریاچه ارومیه طی بهمن‌ماه ۱۴۰۴ حکایت دارد. براساس آمار رسمی، تراز فعلی دریاچه به ۱۲۷۰.۱۲ تا ۱۲۷۰.۱۸ متر از سطح آب‌های آزاد رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایشی بین ۶۲ تا ۶۸ سانتیمتر را ثبت کرده است. همزمان، سطح پوشش آبی دریاچه از ۴۸۱ کیلومترمربع …

روز جهانی راهنمایان گردشگری در حالی فرا می‌رسد که فعالان این عرصه در ایران، باوجود برخورداری از گنجینه‌های کم‌نظیر طبیعی و تاریخی، با چالش‌های عمیق ساختاری دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

پژوهش جدیدی تصویر پیچیده‌ای از تاثیر تغییرات اقلیمی بر تنوع زیستی ارائه می‌دهد. برخلاف انتظار رایج که افزایش دما و شدت یافتن رخدادهای حدی باید به جابه‌جایی سریع‌تر گونه‌ها منجر شود، این مطالعه نشان می‌دهد نرخ تغییر ترکیب گونه‌ها در بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت (یک تا 5 سال) در بسیاری از نقاط جهان نه‌تنها …

صنعت گردشگری، این غول حساس و شکننده، این روزها نفس‌هایش به‌شماره افتاده است. از یک‌سو، ذات نوسانی این صنعت که آن را به‌شدت نسبت به تحولات سیاسی و اجتماعی واکنش‌پذیر کرده و از سوی دیگر، تشدید تنش‌ها و سایه مدام جنگ در منطقه خاورمیانه، زنجیره ارائه خدمات گردشگری را فلج کرده است. فعالان این حوزه وضعیت …

در حالی که بارش‌ها جانی تازه در استان‌های اردبیل، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و خوزستان دمید، بار دیگر خسارت سیلاب را به خانه‌های ایرانی کشانده و ستادهای بحران را به صف‌آرایی واداشته است، یک کارشناس ارشد حوزه آب، ریشه این «ابر بحران‌های» تکراری را در جایی فراتر از آسمان جست‌وجو می‌کند. از تخلیه روستای …

در شرایطی که گرمایش جهانی به یکی از چالش‌های اصلی سیاست‌گذاری بین‌المللی تبدیل شده، پرسش از کارآیی ابزارهای اقتصادی برای مهار انتشار گازهای گلخانه‌ای بیش از پیش اهمیت یافته است. دو پژوهش تازه که به‌تازگی در مجلات معتبر «Economies» و «Nature Communications» منتشر شده‌اند، با اتکا به داده‌های تجربی و …

آیا بارش‌های زمستانی توانستند بحران آب ایران را مهار کنند؟ پاسخ کوتاه منفی است، اما واقعیت بسیار پیچیده‌تر از یک آمار ساده است. وضعیت پیش‌رو تصویری دوگانه را ترسیم می‌کند؛ از یک‌سو، میانگین بارش کشور در سال آبی جاری نزدیک به حد نرمال بوده و مناطقی مانند آذربایجان‌غربی افزایش ۷۱ درصدی بارش را تجربه کرده‌اند؛ …

قرار گرفتن کشور در کمربند خشک و نیمه‌خشک زمین و میانگین بارش سالانه تنها ۲۵۰ میلیمتر، ایران را به یکی از حساس‌ترین مناطق جهان در برابر این بحران تبدیل کرده است. داده‌های علمی از ۱۹۹۲ تا ۲۰۲۲ در ۲۹ مرکز استان نشان می‌دهند که افزایش دمای میانگین و حداکثر، تشدید تبخیر و کاهش بارش‌های موثر، منابع آب سطحی …

مدیریت پسماند در ایران با چالشی فراتر از استانداردهای جهانی روبه‌رو است؛ بحرانی که ریشه در تلاقی «فرهنگ مصرف» و «فقر زیرساختی» دارد. در حالی که کشورهای توسعه‌یافته با مدیریت پسماند خشک، با شیرابه‌هایی کهنه و کم‌خطر روبه‌رو هستند، ایران به‌دلیل سهم بالای مواد غذایی در زباله‌ها (رطوبت ۸۰ تا ۹۰ درصد) و …

فست‌فشن یا مد سریع، سبک تولید و عرضه پوشاکی است که لباس‌ها را ظرف چند روز تا چند هفته از طراحی به فروشگاه‌ها می‌رساند و سپس به‌سرعت وارد کمدهای مصرف‌کنندگان می‌شود. برندها هر هفته صدها مدل جدید با قیمت‌های پایین و طرح‌های جذاب ارائه می‌کنند تا مشتریان را به خرید مداوم ترغیب کنند. این سرعت و حجم تولید …

کامیار فکور: پس از سال‌ها انتظار و بلاتکلیفی در اجرای مصوبه سال ۱۳۹۵ هیات‌وزیران، سرانجام ساختار دوره‌های آموزشی راهنمایان گردشگری ایران دستخوش تغییری بنیادین شد. در این اصلاحات جدید، دو دوره مجزای «راهنمای طبیعت‌گردی» و «راهنمای تاریخی و فرهنگی» که پیش از این هرکدام حدود یک سال به‌طول می‌انجامید، …

کامیار فکور: گرما به تهدیدی ساختاری برای سلامت، معیشت و جان میلیون‌ها کارگر در سراسر جهان تبدیل شده است. بیش از ۷۰ درصد نیروی کار جهانی در معرض خطرات بهداشتی ناشی از تغییرات اقلیمی قرار دارند. گرمای شدید، آلودگی هوا، تابش اشعه فرابنفش و ترکیب این عوامل با ناامنی شغلی، تصویری نگران‌کننده از آینده کار …

جهش بی‌سابقه نیروگاه‌های گازی در سراسر جهان، عمدتا تحت‌تاثیر انفجار تقاضای مراکز داده هوش‌مصنوعی، کره زمین را در آستانه افزایشی سرسام‌آور در انتشار گازهای گلخانه‌ای قرار داده است. ظرفیت نیروگاه‌های گازسوز در حال توسعه ممکن است ظرفیت جهانی موجود را تا حدود ۵۰ درصد افزایش دهد؛ رقمی که بیش از 2 برابر نرخ …

تالاب‌ها به‌عنوان شریان‌های حیاتی کره‌زمین، نقشی بی‌بدیل در حفظ تنوع زیستی، مهار سیلاب‌ها و پایداری معیشت جوامع محلی ایفا می‌کنند. اهمیت این زیست‌بوم‌های ارزشمند چنان است که در ۱۳بهمن ۱۳۴۹ (۲ فوریه ۱۹۷۱)، «کنوانسیون رامسر» در شهر رامسر پایه‌گذاری شد. امروزه این پیمان بین‌المللی با عضویت ۱۶۹کشور، از …

ارائه لایحه بودجه ۱۴۰۵ به مجلس شورای اسلامی، بار دیگر بر حاشیه‌ای بودن جایگاه محیط‌زیست در نظام اولویت‌بندی دولت صحه گذاشت. اختصاص حدود ۹۲هزار میلیارد ریال (نزدیک به ۹ همت) به سازمان حفاظت محیط‌زیست، اگرچه در ظاهر رشدی ۱۳.۹ درصدی را نشان می‌دهد، اما با ترازوی تورم، معنایی جز کاهش قدرت عملیاتی و سقوط …

کامیار فکور خبرنگار

گاز طبیعی تنها در صورت کنترل کامل انتشار «متان» می‌تواند یک سوخت ‌گذار موقت محسوب شود. این گاز در نقطه مصرف نهایی، ۲۵درصد دی‌اکسیدکربن کمتری نسبت به نفت و زغال‌سنگ منتشر می‌کند. همین مزیت نسبی، باعث شده است تا کشورهای دارنده ذخایر گاز آن را به‌عنوان «سوخت پل» برای عبور به‌سمت انرژی‌های پاک معرفی کنند، …

نشست سی‌ام کنفرانس احزاب توافقنامه چارچوب سازمان ملل درباره تغییر اقلیم COP۳۰ که از ۱۰ تا ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ در بلم، برزیل برگزار شد، با شعار «تبدیل وعده‌ها به اقدامات عملی» برگزار شد و تلاش داشت فاصله میان تعهدات نظری و اجرای واقعی سیاست‌های کاهش گرمایش زمین را پر کند. این اجلاس با حضور نمایندگان بیش از …

سفیدشدگی مرجان‌ها، یکی از تلخ‌ترین پیامدهای تغییرات اقلیمی، به‌عنوان یک هشدار جدی برای سلامت اکوسیستم‌های دریایی به‌شمار می‌رود. مرجان‌ها که زیربنای بسیاری از زیست‌بوم‌های دریایی هستند، به‌شدت تحت‌تاثیر افزایش دمای اقیانوس‌ها قرار دارند. این پدیده باعث تخریب شدید صخره‌های مرجانی و تهدید تنوع زیستی می‌شود. …

کامیار فکور : بحران کنونی محیط‌زیست در ایران، بیش از آنکه محصول تغییرات اقلیمی باشد، معلولی از ساختار اقتصاد سیاسی است که در آن کالایی‌سازی طبیعت و تقدم انباشت ثروت بر حقوق عمومی، توازن زیستی را به‌نفع منافع طبقاتی خاص برهم زده است. از منظر اقتصاد انتقادی، پیوند میان متغیرهای کلان و زوال منابع‌طبیعی، …

کامیار فکور : نمایندگان مجلس شورای اسلامی با رأی قاطع، کلیات طرحی را به‌تصویب رساندند که پس از 2 دهه، چارچوب‌های قانونی مدیریت پسماند را برپایه «اقتصاد چرخشی» و «مسئولیت تولیدکننده» بازتعریف می‌کند. این طرح که با هدف مقابله با خسارات سنگین محیط‌زیستی و ساماندهی ۵۰ میلیون تن زباله خطرناک تدوین شده، …

کامیار فکور :میهمانی ناخوانده و مرگبار، مرزهای بیولوژیک ما را درنوردیده است. سال ۲۰۲۴ با ثبت بیش از ۱۴میلیون مورد تب دنگی، رکورد تاریخ اپیدمیولوژی را جابه‌جا کرد؛ رکوردی که تنها «نوک کوه یخ» بحرانی عمیق‌تر است. پشه «آئدس» که پیش‌تر به قلمروهای استوایی محدود بود، تحت‌تاثیر تغییرات پارامترهای اقلیمی …

کامیار فکور : کنوانسیون رامسر در یکی از گزارش‌های اخیر خود که در سال ۲۰۲۵ به تحریر درآمد، دهه پیش‌رو را «آخرین پنجره فرصت» برای بقای تالاب‌ها می‌نامد. در حالی که جمعیت گونه‌های آب‌شیرین از سال ۱۹۷۰ تاکنون ۸۵ درصد کاهش یافته و تخریب تورب‌زارها به‌تنهایی عامل ۵ درصد از کل گازهای گلخانه‌ای جهان است، این …

کامیار فکور : بحران شیرابه در ایران به‌دلیل ترکیب خاص پسماند شهری و غلبه روش‌های سنتی تلنبار کردن بر دفن اصولی، به وضعیتی هشداردهنده رسیده است. برخلاف کشورهای توسعه‌یافته که با تفکیک از مبدأ و لندفیل‌های مهندسی، شیرابه را به گاز متان و انرژی تبدیل می‌کنند، در ایران «شیرابه تازه» با بار آلودگی بیوشیمیایی …

کامیار فکور : گزارش هفتمین ویرایش «وضعیت محیط‌زیست جهانی» (GEO-۷)، با عنوان تامل‌برانگیز «آینده‌ای که برمی‌گزینیم»، برآیند هم‌اندیشی ۲۸۷ دانشمند از سراسر جهان است که ما را با یک پارادوکس حیاتی روبه‌رو می‌کند؛ آیا می‌توان سیاره‌ای را که با منطق «سودآوری» به لبه پرتگاه فرستاده‌ایم، با همان منطق نجات …

پارادایم نوینی در ادبیات بوم‌شناسی پدیدار شده که مدعی است ما تاکنون نیمی از اقدامات ضروری برای نجات سیاره زمین را نادیده گرفته‌ایم. یافته‌های اخیر پژوهشگران نشان می‌دهد که تمرکز صرف بر صیانت از گیاهان و خاک، بدون در نظر گرفتن محرک‌های جانوری، مسیری نافرجام به‌سوی «بن‌بست کربنی» است. این پژوهش‌ها حیات …

کامیار فکور ـ خبرنگار

سال ۲۰۲۵ میلادی به‌عنوان برهه‌ای سرنوشت‌ساز و آمیخته با بیم و امید ثبت شد؛ سالی که در آن تقابل میان هشدارهای صریح طبیعت و تلاش‌های دیپلماتیک برای نجات سیاره به اوج خود رسید. این سال با ثبت رکوردهای دمایی بی‌سابقه و تداوم روند گرمایش جهانی، بار دیگر بر این واقعیت صحه گذاشت که زمین در آستانه عبور از مرزهای …

در حالی که سکون جوی و وارونگی دما در نخستین روزهای دی‌ماه ۱۴۰۴، بار دیگر نفس کلانشهرهای ایران را به شماره انداخته و پایتخت را در حصار محدودیت‌های ترافیکی «زوج و فرد از درب منازل» قرار داده است، نتایج یک پژوهش بین‌المللی جدید پرده از ابعاد پنهان و نگران‌کننده‌تری از آلودگی هوای ایران برمی‌دارد. یافته‌های …

اگر اشتیاقی به تماشای پرندگان مهاجری داشته باشید که پس از گذشتن از اراضی شمالی زمین، به ایران و استان مازندران وارد می‌شوند، تالاب‌ها و اراضی حدفاصل شهرستان‌های بابلسر تا فریدونکنار از برجسته‌ترین مقاصد پیش‌روی شما خواهد بود. همراه داشتن دوربینی دوچشمی، لذت نگریستن این ضیافت باشکوه را دوچندان می‌کند؛ …

اگر اشتیاقی به تماشای پرندگان مهاجری داشته باشید که پس از گذشتن از اراضی شمالی زمین، به ایران و استان مازندران وارد می‌شوند، تالاب‌ها و اراضی حدفاصل شهرستان‌های بابلسر تا فریدونکنار از برجسته‌ترین مقاصد پیش‌روی شما خواهد بود. همراه داشتن دوربینی دوچشمی، لذت نگریستن این ضیافت باشکوه را دوچندان می‌کند؛ …

با ورود جبهه‌های هوای سرد و پوشیده شدن ارتفاعات از برف، حیات‌وحش به‌ناچار برای بقا به مناطق دیگر راهی می‌شود. اما در این مسیر، جانوران با دیواره‌های بتنی و تله‌های انسانی مواجه می‌شوند که به‌جای دشت‌های بکر، آنها را محاصره کرده است. پژوهش‌های نوین بوم‌شناختی نشان می‌دهد که شهرنشینی و مداخلات انسانی …

جهان در آستانه ورود به عصری است که در آن، قله‌های سپید زمین، هویت تاریخی خود را برای همیشه از دست می‌دهند. پژوهش‌های جدید هشدار می‌دهد که بین سال‌های ۲۰۴۱ تا ۲۰۵۵، زمین شاهد پدیده‌ای بی‌سابقه به نام «اوج انقراض یخچال‌ها» خواهد بود. براساس این مطالعات پیش‌بینی می‌شود در این بازه زمانی، سالانه تا ۴ هزار …

تعریف صنعت گردشگری در جهان امروز، از بازدید ساده از یک بنای تاریخی یا اقامت در هتلی لوکس فراتر می‌رود. در این میان، حمل‌ونقل که زمانی تنها ابزاری برای انتقال مسافر از نقطه‌ای به نقطه دیگر بود، اکنون به قلب تپنده تجربه سفر بدل گشته است. تفاوت بنیادین میان سیستم‌های جابه‌جایی عمومی و شبکه‌های حمل‌ونقل …

بارش‌های اخیر در غرب و شمال‌غرب کشور، جریانی از امید را در بستر خشک دریاچه ارومیه جاری ساخته و سطح آب دریاچه را در مدت کوتاهی نزدیک به ۴۰ سانتیمتر افزایش داده است. در پی ثبت ۸۰ میلیمتر بارش در حوضه آبریز و فعال شدن تقریبا همه رودخانه‌های اصلی، مسئولان ستاد احیا از احتمال رهاسازی زودهنگام حقابه از سد …

کامیار فکور: اخیرا پیشنهادی با هدف دوگانه ترغیب به کاهش مصرف آب و تامین مالی پروژه‌های صرفه‌جویی، از سوی دفتر برنامه‌ریزی کلان منابع آب و تلفیق بودجه شرکت مدیریت منابع آب ایران برای توسعه بازار بهره‌وری آب ارائه شده است. این طرح مناقشه‌برانگیز، در نشست تخصصی «یک جرعه با علوم انسانی» که به همت کمپین …

معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست بااشاره به تغییر الگوی زمانی و مکانی آتش‌سوزی‌های جنگلی، اعلام کرد؛ شدت حریق‌ها از حالت طبیعی خارج شده و به‌طور میانگین سالانه بیش از ۱۸ هزار هکتار از اراضی کشور را طعمه خود می‌سازد. وی ضمن تاکید بر منشأ انسانی بیش از ۹۰ درصد آتش‌سوزی‌ها، اولویت …

در عصر پرچالش تغییرات اقلیمی و تنش آبی، «تالاب‌ها» از بستر جغرافیایی صرف فراتر رفته و به شریان‌های حیاتی استراتژیک در معادلات توسعه و رفاه ملی تبدیل شده‌اند. با این حال، در دیدگاه سنتی اقتصاد کلان، این سرمایه‌های طبیعی که در چارچوب مالکیت عمومی و سرمایه‌های ملی تعریف می‌شوند، اغلب به‌مثابه یک متغیر …

سهم ناچیز و بحرانی بودجه پژوهشی از تولید ناخالص ملی در ایران، به‌عنوان یک چالش بنیادین، مستقیما بر کیفیت تولیدات علمی و تحقیقاتی کشور، به‌ویژه در حوزه حیاتی محیط‌زیست، سایه افکنده است. براساس آمارهای کارشناسی، این شکاف ساختاری به‌قدری عمیق است که بودجه سالانه دانشگاهی مانند هاروارد، تقریبا 3 برابر و …

روز ملی جنگل و کوهستان که در تقویم کشور در روز ۲۰ آذر پاسداشت می‌شود، بهانه‌ای است برای تمرکز بر حیاتی‌ترین زیرساخت‌های طبیعی کشور؛ کوهستان‌ها که در اصطلاح «سدهای عمودی» یا برج‌های آب نامیده می‌شوند. بقای شریان‌های اقتصادی و اجتماعی ایران به این ذخایر طبیعی وابسته است، زیرا بخش عمده‌ای از آب شیرین، …

هادی کیادلیری، در مراسم روز جهانی خاک با شعار «خاک‌های سالم برای شهرهای سالم» که روز دوشنبه ۱۷ آذر در فرهنگسرای بهمن برگزار شد، اظهار کرد؛ براساس آمار، سالانه بین ۱۶ تا ۲۵ تن خاک در هر هکتار فرسایش یافته و از دست می‌رود. وی به نتایج یکی از تحقیقات اشاره کرد که نشان می‌دهد تنها برای بازگرداندن حاصلخیزی …

در دهمین سالگرد توافق پاریس، جهان در دستیابی به اهداف حیاتی اقلیمی بازمانده و تعلل جمعی، آینده دمای جهانی را به‌شدت به‌خطر انداخته است. گزارش شکاف انتشار ۲۰۲۵ برنامه محیط‌زیست سازمان ملل (UNEP)، سندی نگران‌کننده است که نشان می‌دهد هدف‌گذاری‌ها و اجرای تعهدات اقلیمی در سطحی نیست که بتواند از تشدید بحران …

در شرایطی که بحران‌های زیست‌محیطی کشور را از هر سو تحت‌فشار قرار داده، سرنوشت دانشجویان این عرصه که می‌توانند بخشی از امید و نجات طبیعت باشند، به یک موقعیت تلخ تبدیل شده است. پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند که دانشجویان و دانش‌آموختگان رشته‌های حیاتی نظیر محیط‌زیست، پس از پایان تحصیل، با چشم‌انداز شغلی …

در عصر افزایش مخاطرات صنعتی و تخریب گسترده منابع طبیعی، خسارات وارده اغلب فراتر از توان مالی شخص مسئول است. در این بستر، نهاد بیمه محیط‌زیستی توسعه یافته تا به‌عنوان یک پاسخ حقوقی کارآمد، ریسک‌های ناشی از آلودگی و آسیب‌های اکولوژیک را پوشش دهد. این نهاد که اصولا در دسته بیمه‌های مسئولیت قرار می‌گیرد، …

کامیار فکور: آسمان کلانشهرهای ایران از نابسامانی مدیریتی در حاکمیت و بخشی‌نگری ساختاری رنج می‌برد. در حالی که طبق تخمین‌های رسمی، آلودگی هوا هر سال ده‌ها هزار زندگی را قربانی می‌کند و بین ۱۷ تا ۲۳ میلیارد دلار از ثروت ملی را می‌بلعد (معادل ۵ درصد تولید ناخالص داخلی)، تنها ۳۰ درصد از قانون هوای پاک …

در هفته‌های اخیر، وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده در نقاط مختلف جنگل‌های ایران، به‌ویژه جنگل‌های هیرکانی، نگرانی‌های محیط‌زیستی قابل‌توجهی را در جامعه به‌همراه داشته است. به‌طورمشخص جنگل‌های هیرکانی که به‌عنوان میراث جهانی به‌شمار می‌روند، نه‌تنها به‌دلیل درختان سر به آسمان کشیده و باارزش خود، بلکه به‌واسطه …

سال ۲۰۲۴ میلادی و ماه‌های ابتدایی ۲۰۲۵ به‌عنوان دوره‌ای با ناهنجاری‌های چشمگیر در وضعیت هیدرولوژیکی جهان و عدم‌‎توازن نگران‌کننده در چرخه آب کره زمین ثبت شد؛ دوره‌ای که ابعاد انسانی و اقتصادی فاجعه‌باری به‌همراه آورد. داده‌های سازمان جهانی هواشناسی که در اجلاس کاپ ۳۰ برزیل ارائه شد، نشان‌دهنده یک الگوی …

ناکامی‌های زنجیره‌ای قوانین محیط‌زیستی در ایران، از جمله قانون هوای پاک که در کلانشهرها به شکستی مشهود انجامیده، یک ناهنجاری اجرایی ساده نیست، بلکه باید آن را یک بحران ساختاری عمیق در حکمرانی تلقی کرد. برخی از کارشناسان معتقدند؛ مشکل از اساس در شیوه قانون‌گذاری ریشه دارد؛ جایی که نهادهای حاکمیتی کشور، …

سیاست چندنرخی ارز، به نام طبقات پایین جامعه، اما در بسیاری از موارد به کام رانت‌خواران اجرایی شد. این سیاست سال‌ها است به یک ابزار دولتی برای تزریق رانت‌های کلان به سرمایه و حلقه‌های واسطه‌گر تبدیل شده است. این ساختار بیمار، به‌دلیل ضعف نظارت نیست، بلکه سازکاری عمدی برای خلق سودهای افسانه‌ای برای اقلیتی …

آتش‌سوزی گسترده در جنگل‌های صعب‌العبور الیت چالوس که از دهم آبان‌ماه آغاز شده بود، پس از هفته‌ها تلاش مستمر نیروهای داخلی و سازماندهی کمک‌های بین‌المللی، به مرحله حساس مهار رسیده است. مدیرکل منابع طبیعی مازندران ـ نوشهر، با تایید مهار بخش‌های زیادی از حریق در ارتفاعات، از تداوم عملیات لکه‌گیری برای …

یکی از جدی‌ترین انتقادات پیش از اجرای برنامه هفتم توسعه، حذف سرفصل اختصاصی «محیط‌زیست و منابع‌طبیعی» از ساختار اصلی بود. این اقدام که تضعیف وزن و پاسخگویی دولت در این حوزه حیاتی تلقی می‌شد، زنگ خطر را برای کارشناسان به‌صدا درآورد. کنشگران محیط‌زیست هشدار دادند که این رویکرد، محیط‌زیست را به «حیاط خلوت» …

در حالی که دولت خبر از پروژه‌های بارورسازی ابرها در مناطقی چون زاینده‌رود داده، یک عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی اعلام کرده که عملیاتی شدن این مقوله در کشور هنوز به خروجی مطمئن و مثبتی نرسیده و در مرحله آزمایشی باقی مانده است. این اظهارنظر در شرایطی مطرح می‌شود که کشور با کاهش شدید بارش‌ها و …

تهران تا ۲۵ آبان، تنها 6 روز هوای پاک را تجربه کرده و نفس شهروندان، با ترکیبی شیمیایی از سموم سروکار داشته است. پژوهش جدید مرکز هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌زیست نشان می‌دهد که ترکیب اصلی آلودگی پایتخت را 2بخش کلیدی می‌سازد؛ یعنی ترکیبات کربنی (کربن سیاه و آلی) و بخش‌های یونی (نیترات و سولفات) …

ارتفاعات دراکینگ در محدوده روستای الیت مرزن‌آباد چالوس، که حد فاصل حساس جنگل‌های هیرکانی و مراتع کوهستانی را تشکیل می‌دهد، بار دیگر دچار گسترش شدید حریق شده است. این شعله‌وری مجدد، از کانون‌های حرارتی زیرین نشأت گرفته که پس از اطفای موقت حریق اولیه، در میان لاشبرگ‌های سوخته و صخره‌ها باقی مانده بود. …

سازمان جهانی هواشناسی در یکی از تازه‌ترین گزارش‌های خود، تحت‌‎عنوان «وضعیت منابع آب جهانی ۲۰۲۴» براساس داده‌ها و سنجش‌های مستمر به واقعیت‌های طغیان و خشکیدگی‌های منابع آبی در این سال پرداخته است. این گزارش متمرکز بر ناهنجاری‌ها نسبت به میانگین‌های بلندمدت (۱۹۹۱-۲۰۲۰) است و نشان می‌دهد که در سالی که …

در حالی که از آغاز سال آبی جاری، صدای بارش در بسیاری از شهرهای ایران به‌گوش نرسیده و برخی مناطق همچنان با رکورد «بارش صفر» دست و پنجه نرم می‌کنند، زنگ خطر کمبود آب در پشت سدها به‌صدا درآمده و تهدیدی جدی علیه تامین آب شرب شهروندان است. اما بحران خشکسالی تنها مختص سفره‌های زیرزمینی و مخازن سدها نیست؛ …

کامیار فکور: گزارش بررسی عملکرد ردیف‌های اعتباری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در قانون بودجه سال ۱۴۰۳ که توسط مرکز پژوهش‌های مجلس به‌تحریر درآمده و در ماه گذشته به‌انتشار رسیده است، از یک بحران مالی عمیق و اولویت‌گذاری معکوس در این حوزه حیاتی سخن می‌گوید. این گزارش نشان می‌دهد که فاصله فزاینده‌ای …

کامیار فکور: پنجمین نشست تخصصی «گفتمان پردیسان» که دوشنبه ۱۹آبان توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست برگزار شد، به بررسی چالش‌های آلودگی هوا اختصاص یافت. در این نشست، بر شکاف‌های موجود میان یافته‌های علمی و اجرای موثر قوانین در مدیریت این معضل تاکید شد. در بخش‌های ابتدایی نشست، آلودگی هوا به‌عنوان «بحرانی …

در حالی که آمارهای رسمی از کاهش ۸۶ درصدی بارش‌ها در سطح کشور و خالی شدن بیش از دوسوم ظرفیت سدهای بزرگ حکایت دارد، ورشکستگی آب را نباید تنها محدود به تامین آب شرب و کشاورزی دانست. این وضعیت کم‌سابقه، زنجیره حیات در زیستگاه‌های ایران را به لبه پرتگاه فروپاشی کشانده است. کارشناسان حیات وحش هشدار می‌دهند …

گزارش وضعیت آب‌وهوای جهانی ۲۰۲۴State of the Global Climate ۲۰۲۴به‌عنوان موثق‌ترین سند اقلیمی جهان، در سال ۲۰۲۵ توسط سازمان جهانی هواشناسی (WMO) در ژنو، سوئیس منتشر شد. این ارزیابی جامع که محصول همکاری گسترده متخصصان اقلیمی است و پروفسور سلست سائولو، دبیرکل WMO، مقدمه آن را نگاشته، مستندترین داده‌ها …

کامیار فکور خبرنگار

ایران در حال گذراندن ششمین پاییز خشک خود است و زنگ خطر کمبود آب در سراسر کشور به‌صدا درآمده است. آمار رسمی وزارت نیرو نشان می‌دهد که بیش از دوسوم (۶۷ درصد) ظرفیت سدهای کشور خالی است و ذخایر آبی به پایین‌ترین حد خود در سال‌های اخیر رسیده‌اند. وضعیت ورودی آب به مخازن سدها طی ۴۳ روز ابتدایی سال آبی جاری …

گزارش «تغییرات اقلیمی، یک چالش سرمایه‌ای؛ چرا سیاست اقلیمی باید به مالکیت بپردازد؟» سندی است که در تاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵ (۸ آبان ۱۴۰۴) توسط لابراتوار نابرابری جهانی (World Inequality Lab) منتشر شده است. این گزارش با همکاری و حمایت برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) و اتحادیه اروپا تدوین شده است. نویسندگان اصلی …

تالاب‌های خوزستان و کریدور حیاتی خلیج‌فارس که سالانه میزبان صدها گونه پرنده مهاجر از سراسر جهان است، اکنون به مناطق آلوده برای حیات وحش تبدیل شده است. براساس تحقیقات انجام‌شده بر پرندگان بومی مناطق نفتی خوزستان، آلاینده‌های خطرناکی مانند فلزات سنگین نیکل و کادمیم در سطوح بالا در کبد و کلیه پرندگان، …

خشکیدگی دریاچه ارومیه تبدیل به تهدیدی جدی برای امنیت میلیون‌ها نفر در کشور شده است. خشک شدن این دریاچه می‌تواند به آوارگی بیش از ۲۰ میلیون نفر منجر شود. بررسی‌ها و گزارش‌های کارشناسی تاکید دارند که ۸۵ درصد از نابودی این پهنه آبی را عوامل انسانی تشکیل می‌دهد. سدسازی‌های بی‌رویه و عمدتا فاقد مجوزهای محیط‌زیستی …

پیوستن یا نپیوستن ایران به توافقنامه پاریس سال‌هاست که به یک موضوع بحث‌برانگیز در سپهر سیاست‌گذاری کشور تبدیل شده و هنوز تصمیم قاطعی درباره آن اتخاذ نشده است. این تردید عمدتا ناشی از دیدگاه‌های متفاوتی است که درباره توسعه و مسیر پیش‌روی ایران وجود دارد. بخشی از حاکمیت و منتقدان داخلی به این معاهده معتقدند …

نام اعضای خانواده بهزادی؛ یعنی «ناصر»، «رضا» و «حامد» که در آتش‌سوزی تنگه «هایقر» جان سپردند و «حمید مرادی»، «چیاکو یوسفی» و «خبات امینی» جان‌باختگان آتش‌سوزی کوه آبیدر، و همین‌طور «اسماعیل کریمی» جنگلبان سوخته در شعله‌های آتش کامیاران، «محمدجواد مختاری» فعال محیط‌زیستی که برای مهار آتش منطقه «فهیلان» …

بحران کمبود نیروی انسانی در مناطق حفاظت‌شده، که به‌عنوان یک معضل ساختاری و جهانی شناخته می‌شود، اکنون به تهدیدی حیاتی برای طبیعت ایران تبدیل شده است. به‌گفته کارشناسان در حالی که استانداردهای جهانی، حضور حداقل یک محیط‌بان به‌ازای هر هزار هکتار را ضروری می‌داند، مناطق حفاظت‌شده کشور با کمبود فاحش و رسیدن …

در حالی که سال‌ها طیف راست‌افراطی در امریکا برای انکار تغییرات اقلیمی تلاش می‌کرد، اکنون با آشکار شدن شواهد بر جامعه جهانی، راهبرد خود را تغییر داده است.

در شرایطی که اقتصاد ایران با چالش‌های ساختاری ناشی از تحریم‌های بین‌المللی و لزوم کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی مواجه است، موضوع صادرات به‌عنوان یکی از اهرم‌های کلیدی توسعه، دوباره در کانون توجه سیاست‌گذاران و کارشناسان قرار گرفته است. بررسی‌های تخصصی حوزه‌های مختلف اقتصادی نشان می‌دهد که صادرات، …

تصویب راه‌اندازی منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی مازندران در 3 منطقه امیرآباد، چپکرود ـ میرود و نوشهر باوجود تاکید بر ظرفیت‌های ژئوپلتیک و اقتصادی استان، از منظر برنامه‌ریزی و آمایش سرزمین، چالش‌های ساختاری عمیقی را به‌همراه دارد که می‌تواند این فرصت را به تله‌ای برای نابرابری فضایی و تخریب محیط‌زیست تبدیل …

کامیار فکور: داده‌های آماری در هر نظام حکمرانی، بنیان اصلی هرگونه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی موفق محسوب می‌شود؛ اصلی که در حوزه محیط‌زیست، اهمیتی دوچندان می‌یابد. نبود نظام آماری قوی و بهنگام، منجر به یک وضعیت مبهم می‌شود و امکان سنجش فاصله واقعی با اهداف توسعه را سلب می‌کند. با این حال، نظام تولید آمار …

روندهای نگران‌کننده تغییرات اقلیمی در ایران، شامل افزایش شدید دمای سطحی و تغییر در رژیم‌های بارش، کشور را با بحران‌های مضاعف ناترازی آب و انرژی و کاهش تاب‌آوری شهری مواجه کرده است. در تقویم جهانی روز ۲۴ اکتبر (مصادف با ۲ آبان) به‌عنوان روز مبارزه با تغییرات اقلیمی نام‌گذاری شده است. برخی کارشناسان در …

ایران کشوری که در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان قرار دارد، عملا به ورشکستگی آبی در ابعاد ملی رسیده است. در قلب این فاجعه، یک خطای استراتژیک در سیاست‌های تجاری نهفته است؛ «صادرات آب مجازی» از طریق محصولات کشاورزی آب‌بر با ارزش اقتصادی پایین. آب مجازی، به مقدار آبی اطلاق می‌شود که به‌صورت پنهان در تمام …

عربستان‌سعودی با معرفی ابتکار سبز سعودی (SGI) و ابتکار سبز خاورمیانه (MGI)، خود را به‌عنوان پرچمدار جدید اقدام اقلیمی در منطقه و جهان معرفی کرده است. این کشور با تعهداتی چون کاشت ۶۰ میلیارد درخت (۱۰میلیارد در داخل و ۵۰ میلیارد در منطقه)، سرمایه‌گذاری ۱۸۶میلیارد دلاری و هدف‌گذاری کربن صفر خالص تا ۲۰۶۰، …

زاینده‌رود شاهرگ حیاتی فلات مرکزی ایران، امروز به یکی از نمادهای بحران مدیریت آب در کشور بدل شده است. این رود از دهه ۱۳۸۰ به‌تدریج کم‌آب و کم‌آب‎‌تر شد و امروز دیگر حیات آن نیمه‌جان شده است. گرچه تغییرات اقلیمی در کاهش بارندگی و افزایش تبخیر بی‌تاثیر نبوده، اما به‌عقیده برخی از کارشناسان علت اصلی فروپاشی …

فاجعه مازوت‌سوزی در نیروگاه‌های کشور که سال‌ها پیش به‌عنوان یک شوک مخرب محیط‌زیستی و بهداشتی آغاز شد، اکنون به یک رویکرد نگران‌کننده در مدیریت انرژی تبدیل شده است.

کامیار فکور: در هیاهوی مبارزه با گرمایش جهانی، اغلب نگاه‌ها به سوی سوخت‌های فسیلی و ضرورت کاهش دی‌اکسیدکربن خیره می‌ماند؛ در حالی که جهان حتی در مهار همین آلاینده نیز تعلل کرده است، به‌نظر می‌رسد عامدانه نمی‌خواهد سایه سنگین آلاینده‌ای دیگر را بر معادلات اقلیمی پررنگ سازد؛ یعنی متان ناشی از صنعت سودآور …

رودی که «زاینده» نام دارد، قربانی چرخه‌ای معیوب از تصمیمات بالابه‌پایین شده که ریشه شکست مدیریت آب در ایران است. به‌اعتقاد علیرضا شریعت، دبیرکل فدراسیون صنعت آب کشور در گفت‌وگو با صمت، زاینده‌رود و دریاچه ارومیه خواهرخوانده‌هایی هستند که قربانی یک الگوی مدیریتی یکسان شده‌اند؛ الگویی که در اتاق‌های دربسته …

کامیار فکور خبرنگار

روز جهانی کاهش خطر بلایا در ۱۳ اکتبر، مصادف با ۲۱ مهر در تقویم شمسی، به‌عنوان یک مناسبت جهانی، ضرورت اقدام و برنامه‌ریزی در برابر حوادثی مانند سیلاب را یادآوری می‌کند. سیل، به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین مخاطرات طبیعی در جهان و به‌ویژه در ایران که چهارمین کشور سیل‌خیز دنیا محسوب می‌شود، سالانه خسارات جانی …

کامیار فکور: اگر قرار باشد پیوند عمیق انسان و طبیعت از جایی آغاز شود، یکی از مهم‌ترین مراحل آن، دوران کودکی است. محیط‌زیستی‌ها بر این باورند که هسته اصلی یک شهروند مسئولیت‌پذیر، در همین سال‌های اولیه زندگی شکل می‌گیرد؛ باوری که باعث شد متخصصی مانند عبدالحسین وهاب‌زاده، رخت دانشگاه را برکَنَد و پیشگام …

در روز جهانی استاندارد مصادف با ۱۴ اکتبر، که برای ترویج هماهنگی جهانی و کارایی بهتر بنا نهاده شده است، فرصتی فراهم می‌آید تا به طور جدی به وضعیت استانداردهای محیط‌‎زیستی در مسئله پسماند بپردازیم. اهمیت این موضوع در آن است که در جهانی آکنده از پسماندها، برچسب‌های «سبز» قرار بود چراغ راهنمای ما به سوی …

در آستانه ۱۸مهر، روز ملی زاینده‌رود، در حالی که این شریان حیاتی مرکز ایران همچنان با خشکی مستمر دست‌وپنجه نرم می‌کند، گزارش‌ها از کاهش فاجعه‌بار ذخایر سد و افزایش شدید تنش آبی در استان اصفهان حکایت دارد. با پایان سال آبی اخیر، ذخیره سد زاینده‌رود به ۱۹۱میلیون مترمکعب رسیده که ۷۳ درصد کمتر از میانگین …

چند سال پیش خبر مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها مثل یک شوک، جامعه را به واکنش واداشت و موجی از اعتراضات فعالان و شهروندان را برانگیخت. این آلاینده سیاه، حاوی مقادیر بالایی گوگرد و ترکیبات سمی است که تنفس آن به‌منزله پاشیدن مستقیم سم به ریه‌های مردم، تشدید بیماری‌های قلبی و تنفسی و کاهش شدید کیفیت زندگی در …

در یک دهه اخیر، فجایع جهانی آتش‌سوزی‌های جنگلی به سطحی بی‌سابقه از شدت، وسعت و هزینه رسیده است، تا جایی که کارشناسان هشدار می‌دهند این آتش‌ها در حال تبدیل شدن به پدیده‌هایی «مهارناپذیر» است. براساس یافته‌های تکان‌دهنده‌ای که در مجله «ساینس» و گزارش موسسه منابع جهانی (WRI) منتشر شد، نیمی از آتش‌سوزی‌های …

روز ۱۳ مهر، به‌عنوان روز جهانی تولید شناخته می‌شود. در این روز تمرکز معمولا روی رونق اقتصادی و خطوط تولید فعال است. اما آیا تولیدکنندگان پس از خروج کالا از کارخانه، به سرنوشت آن در سطل‌های زباله نیز می‌اندیشند؟ این پرسش کلیدی در قلب سیاست «امتداد مسئولیت تولیدکننده» یا همان (EPR) قرار دارد؛ قانونی که …