هر بار که نازل جایگاه سوخت در باک یک خودرو قرار میگیرد، بخشی از یارانه عمومی کشور نیز به همان باک سرازیر میشود. هرچه مصرف بیشتر باشد، سهم از این یارانه هم بیشتر است. اما میلیونها نفر که خودرویی ندارند، هرگز در این صف قرار نمیگیرند؛ آنها فقط وقتی با بنزین روبهرو میشوند که کرایه تاکسی را میپردازند یا افزایش هزینه حملونقل را در قیمت کالاها میبینند.
این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
دولت در بررسی سناریوهای مدیریت مصرف و کاهش ناترازی سوخت، با یک پرسش مهم روبهروست: چگونه میتوان یارانه بنزین را از «مصرف بیشتر» جدا کرد و به «خانوار و نیاز واقعی» نزدیکتر ساخت، بیآنکه معیشت مردم و هزینه حملونقل تحت فشار قرار گیرد؟ تأکید معاون اول رئیسجمهور بر ضرورت اتخاذ تصمیمهای دقیق، پرهیز از شتابزدگی و در نظر گرفتن معیشت مردم در تصمیمات اقتصادی، چارچوبی روشن برای بررسی مسأله بنزین ترسیم میکند. محمدرضا عارف به تازگی عنوان کرده که «دهک دهم درآمدی ۲۳ برابر دهک اول از یارانه بنزین استفاده میکند و به محض اینکه اصلاحی میخواهد انجام شود، کسانیکه ذی نفع هستند، اعتراض میکنند.»
بنزین برای همه با یک نرخ عرضه میشود، اما یارانه آن به یک اندازه به همه نمیرسد. آمارها نشان میدهد با افزایش درآمد خانوار، هم احتمال مالکیت خودرو بیشتر میشود و هم مصرف بنزین بالا میرود. به همین دلیل، دولت در بررسی سناریوهای مدیریت بنزین فقط با یک مسأله قیمتی مواجه نیست؛ مسأله اصلی این است که چگونه میتوان مصرف را مدیریت کرد، بیآنکه معیشت مردم آسیب ببیند و یارانه همچنان به نفع پرمصرفترها توزیع نشود.
شکاف از مالکیت خودرو آغاز میشود
دادههای هزینه و درآمد خانوار در سال ۱۴۰۲ نشان میدهد بهطور متوسط ۵۴.۸۳ درصد خانوارهای شهری خودرو شخصی دارند. معنای دیگر این عدد آن است که بیش از ۴۵ درصد خانوارهای شهری، اساساً خودروی شخصی ندارند.
براساس همین دادهها که مربوط به 3 سال پیش است، فقط ۱۴.۴۷ درصد خانوارهای شهری دهک اول (پایینترین درآمد) خودرو شخصی داشتهاند. به بیان سادهتر، از هر ۱۰۰ خانوار در پایینترین دهک درآمدی، بیش از ۸۵ خانوار خودرو نداشتهاند. در آن سوی جدول، شرایط کاملاً متفاوت است. در دهک دهم، نسبت مالکیت خودرو به ۸۲.۱ درصد میرسد؛ یعنی بیش از هشت خانوار از هر ۱۰ خانوار. …
