ملت در میدان؛ وقتی دفاع از میهن به همه‌پرسی نیاز ندارد

به گزارش همشهری آنلاین، محمدعلی صنوبری - جامعه‌شناس سیاسی: دویستمین شب حضور ملت در میدان‌ها و خیابان‌های کشور، صرفاً عددی در تقویم سیاسی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از یک واقعیت اجتماعی است: جامعه ایرانی در برابر تعرض خارجی، امنیت و تمامیت سرزمینی را همچنان مسئله‌ای عمومی و ملی می‌داند. استمرار چنین کنش جمعی گسترده‌ای را نمی‌توان تنها با تبلیغات، دستور اداری یا تصمیم نهادهای رسمی توضیح داد؛ تداوم حضور زمانی معنا می‌یابد که بخش مهمی از جامعه، موضوع مورد دفاع را از آنِ خود بداند.

تعبیر «ملت مبعوث‌شده» در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی نیز تصویری از همین ظرفیت اجتماعی است؛ ملتی که در لحظه بحران، از جایگاه تماشاگر فراتر می‌رود و به کنشگری فعال بدل می‌شود. اهمیت این حضور در آن است که دشمن، هنگام محاسبه هزینه‌های تصمیمات خود، تنها توان نظامی کشور را پیش روی خود نمی‌بیند، بلکه ناگزیر است هزینه‌های اجتماعی، سیاسی و روانی اقداماتش را نیز در نظر بگیرد. استمرار حضور مردم می‌تواند این محاسبات را دگرگون و طرف مقابل را به تعدیل مواضع، عقب‌نشینی یا پذیرش واقعیت اجتماعی موجود وادار کند.

در چنین شرایطی، طرح … …