بازار
در این نشست دو مستند به نمایش درآمد که هر یک از منظری متفاوت، به آیین قالی‌شویان مشهد اردهال پرداخته‌اند؛ آیینی که در پیوند با سنت‌های فرهنگی و مذهبی دیرینه ایران شکل گرفته و در گذر زمان دستخوش تغییرات بسیاری شده است. اجرای این نشست را فخرالدین سیدی، فیلم‌ساز، بر عهده داشت.
پنجاه‌وپنجمین نشست «شب‌های مستند» موزه سینمای ایران با نمایش دو مستند «بازار اردهال» ساخته فرهاد ورهرام و «خون در گل قالی» ساخته امیرقاسم راضی، به بررسی جنبه‌های مختلف آیین کهن قالی‌شویان مشهد اردهال و دگرگونی‌های تاریخی، اجتماعی و فرهنگی آن اختصاص داشت.
دو مستند، دو نگاه به آیین قالی‌شویان
فخرالدین سیدی در ابتدای نشست، ضمن خوشامدگویی به حاضران، با اشاره به تغییرات گسترده آیین قالی‌شویان در چهار دهه گذشته گفت: «امیدوارم از تماشای دو مستندی که شکل عتیقه پیدا کرده‌اند، لذت برده باشید. این دو مستند مربوط به ۴۰ سال قبل هستند و با نگاتیو ۱۶ میلی‌متری ساخته شده‌اند. مراسمی که مشاهده کردید، بسیار دگرگون شده است و محلات و دیگر اجزای مراسم به این شکل نیستند.»
پس از آن، سیدی از فرهاد ورهرام، کارگردان، و عباس باقریان، فیلم‌بردار مستند «بازار اردهال»، دعوت کرد تا درباره روند تولید این اثر و تجربه ثبت تصویری این آیین سخن بگویند.
از پژوهش مردم‌شناختی تا ساخت «بازار اردهال»
فرهاد ورهرام در ابتدای سخنان خود با اشاره به زمان ساخت و سابقه نمایش این مستند گفت: «مستند «بازار اردهال» در سال ۱۳۵۸ ساخته شد و تلویزیون اثر را بدون دلیل خاصی تا چند سال پخش نکرد تا اینکه در قالب مجموعه مستند «کاشان»، ساخته جعفر فاطمی، در سال ۱۳۶۶ یک بار پخش شد. در تیتراژ عنوان سال ۱۳۶۶ درست نیست و نسخه اشتباهی به نمایش درآمد؛ درحالیکه باید نسخه‌ای با تیتراژ سال ۱۳۵۸ به نمایش درمی‌آمد. تنها تفاوت دو نسخه در همین موضوع است و هیچ تفاوت دیگری ندارند.»
او در ادامه از زنده‌یادان مسعود بهنام و محمود بیگی که در ساخت این مستند همکاری داشتند، یاد کرد و سپس به چگونگی آشنایی خود با آیین قالی‌شویان و شکل‌گیری ایده ساخت فیلم پرداخت. …
