گردشگری ایران در چرخه فرصت‌های ازدست‌رفته

یکی از مسائل اساسی گردشگری امروز، فاصله میان ظرفیت‌های موجود و توانایی فعالان این حوزه برای تبدیل آن‌ها به تجربه‌ای قابل‌عرضه و درآمدزاست. صنایع‌دستی، خوراک، آیین‌ها، مهارت‌های بومی و حتی فرایند تولید محصولات محلی می‌توانند بخشی از تجربه سفر باشند. این ظرفیت، در صورت شناخت درست بازار و طراحی متناسب با خواسته گردشگر، امکان شکل‌گیری کسب‌وکارهای کوچک و خلاق را فراهم می‌کند. هم‌زمان، تغییر رفتار مخاطبان و محدودیت‌های سفر، ضرورت بازنگری در شیوه معرفی مقصد و جلب اعتماد مخاطبان به اطلاعات گردشگری را پررنگ‌تر کرده است.

در این میان، پرسش فقط چگونگی جذب گردشگر بیشتر نیست. باید دید گردشگر حاضر است برای چه تجربه‌ای هزینه کند، چگونه می‌توان از مهارت‌ها و ظرفیت‌های داخلی برای ارائه خدمات به بازارهای خارجی بهره گرفت و رسانه‌ها چه نقشی در آگاه‌سازی مسافران و انتخاب مقصد دارند. پاسخ به این پرسش‌ها گردشگری را از جاذبه‌فروشی صرف به سمت طراحی محصول، اقتصاد تجربه و توسعه بازارهای تازه سوق می‌دهد. گردشگری ایران همچنان با نگاه سنتی به بازار مواجه است

«نیما اخضری»، راهنما و فعال حوزه گردشگری، در گفت‌وگو با «پیام ما» می‌گوید: «بخشی از فرصت‌های تازه این صنعت از دل تهدیدها و محدودیت‌های موجود شکل می‌گیرد. از سویی دیگر، مشکلات زیرساختی و دشواری دسترسی جغرافیایی به ایران می‌تواند زمینه‌ای برای توسعه خدمات و تجربه‌های مجازی فراهم کند؛ ظرفیتی که در دوران همه‌گیری کرونا نیز نمونه‌هایی از آن در قالب پلتفرم‌های محتوایی و امکان مشارکت مجازی در تجربه‌های گردشگری شکل گرفت.»

او با اشاره به ضرورت تحول در نیروی انسانی این صنعت بیان می‌کند: «گردشگری ایران همچنان با نگاه سنتی به بازار مواجه است و برای ورود به مرحله تازه، به افرادی نیاز دارد که بر رویکردهای نوین این حوزه تسلط داشته باشند. از سوی دیگر، تولید محتوای گردشگری نیز ظرفیت قابل‌توجهی دارد، اما تبدیل محتوا به درآمد و طراحی مدل اقتصادی پایدار برای آن، مسئله‌ای جداگانه و دشوار است.» …