در سالهای اخیر، استفاده بدون اجازه از گزارشها، یادداشتها، عکسها، آثار ادبی و تولیدات هنری و انتشار آنها در برخی رسانههای غیرحرفهای و حتی صفحات و خروجیهای متعلق به برخی دستگاههای اجرایی، به یکی از چالشهای جدی فضای رسانهای و فرهنگی تبدیل شده است، آثاری که گاه با چند کلیک بازنشر میشوند، نام خبرنگار، عکاس یا نویسنده از آنها حذف میشود و در نهایت اثری که میتوانست نشانی از خلاقیت و تلاش صاحبش باشد، بدون نام و هویت خالق آن به دست مخاطب میرسد.
مسئله زمانی نگرانکنندهتر میشود که فناوری، بهجای آنکه صرفاً ابزاری برای توسعه خلاقیت باشد، امکان کپی، حذف نشانههای مالکیت اثر، بازتولید و دستکاری محتوا را آسانتر کرده است، شبکههای اجتماعی، ابزارهای ویرایش دیجیتال و حالا هوش مصنوعی، مرز میان الهام گرفتن، بازنشر قانونی و سرقت اثر را برای بسیاری از کاربران کمرنگ کردهاند، در حالیکه پشت هر عکس خبری، هر گزارش، هر یادداشت و هر اثر هنری، انسان و حرفهای ایستاده است که دیده شدن نامش، بخشی از حق اوست.
در این میان، خلأها و ضعفهای موجود در سازوکارهای حقوقی و اجرایی حمایت از حقوق پدیدآورندگان نیز سبب شده است بسیاری از صاحبان آثار، در مواجهه با سرقت یا حذف نام خود، مسیر روشنی برای احقاق حق پیش رو نداشته باشند و گاهی هزینه پیگیری یک تخلف، از زیان واردشده به اثر و اعتبار حرفهای صاحب آن بیشتر شود و نتیجه آن شکلگیری چرخهای نادرست است، چرخهای که در آن اثر تولید میشود، دیگری آن را برمیدارد، نام صاحب اثر حذف میشود و در نهایت این رفتار به امری عادی و کمهزینه تبدیل میشود. …
