وقتی یک خط کد، بوئینگ را دوباره به دردسر انداخت

به گزارش خبرنگار تابناک، ماجرای تازه بوئینگ ۷۳۷ مکس این‌بار نه به موتور مربوط است، نه بدنه و نه یک قطعه مکانیکی؛ مشکل از جایی آمده که برای مسافر قابل مشاهده نیست اما در مدیریت پرواز نقش مهمی دارد. سازمان هوانوردی فدرال آمریکا، FAA، در روزهای اخیر بررسی یک ایراد نرم‌افزاری در رایانه مدیریت پرواز برخی نسخه‌های ۷۳۷ را جدی‌تر کرد؛ ایرادی که می‌تواند در یک وضعیت مشخص پس از اجرای Go-Around یا لغو فرود، باعث قطع شدن حالت ناوبری عمودی یا VNAV شود. هیئت بررسی اقدام اصلاحی FAA پس از بررسی موضوع اعلام کرده که این نقص، خطر ایمنی غیرقابل قبول ایجاد نمی‌کند، چون خلبان همچنان کنترل کامل هواپیما را در اختیار دارد و علائم کابین نیز برای خدمه روشن و قابل تشخیص هستند. همین تصمیم مسیر صدور گواهینامه ۷۳۷ مکس ۱۰ را دوباره باز کرد، اما پرونده از نظر فنی همچنان قابل توجه است؛ چون این بار یک خطای نرم‌افزاری نشان داده که در هواپیمای مسافربری مدرن، «کار نکردن یک قابلیت اتوماتیک» با «از دست رفتن کنترل هواپیما» یکی نیست، ولی فاصله میان این دو مفهوم می‌تواند در یکی از حساس‌ترین مراحل پرواز بسیار مهم باشد.

مشکل دقیقاً کجاست؟

برای فهم این ماجرا باید از خود VNAV شروع کرد. در هواپیماهای مدرن، Flight Management System یا FMS عملاً مغز محاسباتی مسیر پرواز است؛ سامانه‌ای که اطلاعات مسیر، محدودیت‌های ارتفاعی، سرعت، عملکرد هواپیما، داده‌های ناوبری و انتخاب‌های خلبان را کنار هم قرار می‌دهد و بر اساس آنها محاسبات لازم برای اجرای مسیر را انجام می‌دهد. VNAV یکی از قابلیت‌های مهم این مجموعه است و به هواپیما اجازه می‌دهد بخش عمودی مسیر را بر اساس برنامه پروازی و محدودیت‌های تعریف‌شده مدیریت کند. خلبان همچنان فرمانده هواپیماست، اما اتوماسیون می‌تواند حجم قابل توجهی از محاسبات و کنترل مسیر را انجام دهد. …