چرا بخش خصوصی در اقتصاد نفت و گاز نادیده گرفته می‌شود؟

هفت صبح|  در شرایطی که تحریم‌ها، صادرات نفت را تقریبا مختل کرده و اقتصاد کشور با تنگناهای شدیدی دست‌وپنجه نرم می‌کند، نسخه نجات از نگاه کارشناسان، نه در تصمیم‌های دولتی، بلکه در میدان دادن به بخش خصوصی نهفته است. بخش خصوصی، نه تنها می‌تواند موتور محرکه سرمایه‌گذاری در میادین بالادستی نفت و گاز باشد، بلکه در دور زدن تحریم‌ها و باز کردن مسیرهای جدید تجاری، از دولت چابک‌تر و کارآمدتر عمل می‌کند. اما چرا تاکنون از این ظرفیت عظیم استفاده نشده است؟

 

واقعیت این است که بزرگ‌ترین مانع پیش روی بخش خصوصی، نبود باور در میان مسئولان دولتی است. تا زمانی که دولت به این نتیجه نرسد که بخش خصوصی می‌تواند مشکلات کشور را حل کند، هر تلاشی برای احیای اقتصاد ناکام می‌ماند. اتاق‌های بازرگانی و تشکل‌های تخصصی بارها راهکارهای خود را برای عبور از شرایط تحریمی ارائه داده‌اند، اما گوش شنوایی برای شنیدن آن‌ها وجود نداشته است.

 

این در حالی است که در بسیاری از کشورها، شرکت‌های خصوصی با استفاده از دیپلماسی اقتصادی، پروژه‌های بزرگ را در کشورهای همسایه و فراتر از آن به دست می‌آورند. اگر دولت روابط سیاسی خوبی با کشوری داشته باشد، می‌تواند این فضا را برای پیمانکاران داخلی فراهم کند. در غیر این صورت، بخش خصوصی با تکیه بر توانمندی‌های خود می‌تواند راه‌های جدیدی باز کند. برای مثال، کشورهایی مانند ترکمنستان و ازبکستان که محدودیت‌هایی برای همکاری با دولت ایران دارند، ممکن است با بخش خصوصی وارد تعامل شوند.

  معادله‌ای که دولت باید از آن خارج شود

تغییر نقش دولت از تصدی‌گر به تنظیم‌گر یا رگولاتور یک ضرورت انکارناپذیر است. در حال حاضر، دولت خود را فروشنده برق و گاز می‌داند، خودش به دنبال جذب سرمایه‌گذار است و همزمان قیمت‌گذاری را نیز در دست دارد. این ترکیب، عملاً بخش خصوصی را از میدان بیرون می‌کند. وقتی دولت اجازه نمی‌دهد بخش خصوصی قیمت محصولاتش را تعیین کند، چگونه می‌توان انتظار داشت که سرمایه‌گذاری کند؟

  …