چین کشوری است که بیش از هر کشور دیگری به امنیت انرژی و کشتیرانی در خاورمیانه علاقهمند است، زیرا بزرگترین واردکننده نفت این منطقه محسوب میشود.
رؤسایجمهور چین و روسیه قرار است برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، همراه با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در اجلاس سازمان همکاری شانگهای که از روز دوشنبه در قرقیزستان آغاز میشود، گرد هم بیایند.
آزمون بلوک غیرغربی
به نوشته بلومبرگ، کارزار اقتصادی فزاینده دونالد ترامپ علیه ایران، محدودیتهای گروه امنیتیای را که شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین طی سالها برای ایجاد وزنهای در برابر قدرت آمریکا گسترش دادهاند، به آزمون گذاشته است.
سازمان همکاری شانگهای در ابتدا در غرب بهعنوان رقیبی شرقی برای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، تلقی میشد. اعضای این سازمان، از جمله روسیه، چین و ایران، در سالهای اخیر رزمایشهای نظامی مشترک بیشتری برگزار کردهاند. بااینحال، این سازمان حتی در ایجاد یک بانک توسعه، سازوکارهای پرداخت مشترک و ابتداییترین شکلهای یکپارچگی اقتصادی نیز با مشکل مواجه شده است.
به گفته تمور عمراف، پژوهشگر مرکز کارنگی روسیه اوراسیا: «رهبران سازمان همکاری شانگهای تلاش خواهند کرد این اجلاس را بسیار مهم جلوه دهند تا دونالد ترامپ متوجه شود که در آن سوی این نظم جهانی نیز قدرتی وجود دارد.» بااینحال، او افزود که غرب «چیزهای بسیار زیادی را به سازمان همکاری شانگهای نسبت میدهد که در واقع وجود ندارند.»
هنری وانگ هویائو، بنیانگذار مرکز پژوهشهای چین و جهانیشدن در پکن، میگوید: «پیام هر سال روشنتر و بلندتر میشود که یک بلوک امنیتی تازه در حال شکلگیری است.» به گفته او، جهان تکقطبی تحت سلطه آمریکا «دیگر وجود ندارد.»
بااینحال، در شرایطی که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، تهدید کرده است برای مجازات ایران و حامیان آن، مجموعهای از اقدامات موسوم به «روز دی اقتصادی» را به اجرا بگذارد، رویارویی تهران با ترامپ ممکن است ناتوانی سازمان همکاری شانگهای در اقدام هماهنگ را آشکار کند. …
