پایان ایده شهرک‌سازی در حاشیه پایتخت؟

به گزارش ایسنا، توسعه شهرها و شهرک‌های جدید در اطراف تهران طی سال‌های گذشته یکی از راهکارهایی بود که برای پاسخ به تقاضای فزاینده مسکن و ساماندهی جمعیت در دستور کار سیاست‌گذاران قرار گرفت؛ راهکاری که در دولت سیزدهم نیز با هدف ساخت شهرها و شهرک‌های تازه دنبال شد. با این حال دولت چهاردهم در چارچوب برنامه ساماندهی و تمرکززدایی از تهران و البرز، مسیر متفاوتی را برگزیده و تصویب شهرک‌های جدید در این دو استان را برای سه سال متوقف کرده است؛ تصمیمی که بیش از هر چیز بازتاب محدودیت‌های اکولوژیکی، زیرساختی و اقتصادی منطقه‌ای است که طی چند دهه گذشته بار جمعیتی و فعالیتی سنگینی را تحمل کرده است.

در دولت سیزدهم، توسعه سکونتگاه‌های جدید در نقاط مختلف کشور، بخشی از برنامه تأمین زمین و اجرای طرح‌های مسکن بود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در آن دوره، ساخت ۱۸ شهر و ۴۰ شهرک جدید در کنار شهرهای جدید موجود در دستور کار قرار گرفت و در این میان ایجاد سه شهرک و یک شهر جدید در اطراف تهران نیز مطرح شد. این رویکرد بر این فرض استوار بود که با ایجاد سکونتگاه‌های تازه در پیرامون کلان‌شهرها می‌توان بخشی از فشار تقاضای مسکن را از شهرهای بزرگ برداشت و امکان خانه‌دار شدن گروه‌های بیشتری از متقاضیان را فراهم کرد.

اما تجربه توسعه سکونتگاهی در پیرامون تهران و البرز نشان داد که ایجاد یک شهر یا شهرک، صرفا به آماده‌سازی زمین و ساخت واحدهای مسکونی محدود نمی‌شود. سکونتگاه جدید برای تبدیل شدن به محیطی قابل‌زندگی، به شبکه پایدار آب، برق، گاز، حمل‌ونقل عمومی، خدمات درمانی و آموزشی، زیرساخت‌های دفع فاضلاب و فرصت‌های شغلی نیاز دارد. در غیر این صورت ممکن است به محلی برای سکونت شبانه تبدیل شود که ساکنان آن برای کار، تحصیل و دریافت خدمات همچنان به تهران یا دیگر مراکز شهری وابسته بمانند؛ وضعیتی که نه‌تنها از فشار بر پایتخت نمی‌کاهد، بلکه می‌تواند رفت‌وآمدهای روزانه و هزینه اداره منطقه را افزایش دهد.

مسئله نخست توسعه در سرزمین کم‌آب …