این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
فاطمه صالحی: سالها مزیت رقابتی صنایع در جهان بر دسترسی ارزان و پایدار به سه نهاده انرژی، مواد اولیه و حملونقل بنا شده بود. اما مجموعهای از شوکهای ژئوپلیتیک، اختلال در زنجیرههای تامین و افزایش ریسک تجارت، هزینه دسترسی به این سه نهاده را تغییر داده است؛ بهگونهای که حتی در اقتصادهایی که هنوز از انرژی یا مواد اولیه ارزان برخوردارند، هزینه واقعی تولید تنها با قیمت اسمی نهادهها سنجیده نمیشود. آخرین گزارش «چشمانداز بازارهای کالایی» بانک جهانی در آوریل ۲۰۲۶، از تشدید شوک در بازارهای جهانی کالا در پی اختلالهای تجارت در منطقه خلیج فارس خبر میدهد. بر اساس این گزارش، شاخص کلی قیمت کامودیتیها در متوسط سال ۲۰۲۶ حدود ۱۶ درصد افزایش خواهد یافت؛ همچنین، شاخص انرژی با رشد ۲۴ درصدی و قیمت فلزات پایه و فلزات گرانبها نیز در مسیر ثبت رکوردهای تاریخی قرار خواهند گرفت. به این ترتیب، مساله افزایش قیمت برخی نهادهها نیست؛ بلکه نااطمینانی درباره هزینه و دسترسی به انرژی، مواد اولیه و مسیرهای تجارت، به بخشی از محیط جدید تولید جهانی تبدیل شده است.این تغییر برای ایران معنای متفاوتی دارد؛ اقتصادی که بخش مهمی از مزیت صنعتی خود را بر دسترسی به انرژی و خوراک ارزان و وفور نسبی مواد اولیه بنا کرده و همزمان بخش قابلتوجهی از تولیدات بزرگ آن برای بازارهای صادراتی طراحی شده است. فولاد، پتروشیمی، سیمان و صنایع معدنی از جمله صنایعی هستند که مدل اقتصادی آنها به این مزیتها وابستگی بالایی دارد؛ بنابراین افزایش هزینه هر یک از این نهادهها میتواند بخشی از مزیت قیمتی آنها را در بازار داخلی و خارجی تحت فشار قرار دهد. مواد اولیه دیگر ارزان نیستند …
