لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.
ایالات متحده تهدید کرده است که محاصرهٔ دریایی «نامحدود» بنادر ایران را حفظ کرده و اقدامات جدیدی را برای منزویسازی اقتصادی ایران اعمال خواهد کرد، در حالی که مذاکرات آتشبس بین دو کشور همچنان در بنبست قرار دارد.
با این حال، قانونگذاران آمریکایی این هفته به دنبال گزارشهایی دربارهٔ شرایط اسفبار در ناو پرچمدار یواساس آبراهام لینکلن، از جمله روایتهایی از تلاش ملوانان برای پریدن به دریا، زنگ هشدار را به صدا درآوردند.
علاوه بر این، با وجود ادعای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر اینکه ایالات متحده «کنترل کامل» تنگهٔ هرمز را در اختیار دارد، این آبراه حیاتی که ایران در اوایل مارس و اندکی پس از شروع جنگ آن را بست، تنها تعداد انگشتشماری از کشتیها موفق شدهاند این هفته از آن عبور کنند.
سازمان بنادر و دریانوردی ایران روز چهارشنبه در پلتفرم ایکس نوشت: «ادعاها و پستهای مکرر مقامات آمریکایی مبنی بر اینکه تنگهٔ هرمز دیگر مسدود نیست، واقعیت را تغییر نمیدهد.»
در این پست افزوده شده است: «تنگهٔ هرمز همچنان مسدود است و تا زمانی که شرایط ایران پذیرفته نشود، بازگشایی نخواهد شد.»
پس ایالات متحده واقعاً تا چه مدت میتواند محاصرهٔ دریایی را ادامه دهد و آیا ایران میتواند منتظر بماند و از آن عبور کند؟
ایالات متحده چه گفته است؟
پیت هگزت، وزیر دفاع آمریکا، روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت که ارتش آمریکا میتواند برای اجرای محاصرهٔ بنادر ایران، «بهطور نامحدود» حضور دریایی خود را در منطقه حفظ کند.
هگزت در جریان سفر به پاناما به خبرنگاران گفت: «بهطور نامحدود، نیروی دریایی ایالات متحده میتواند چنین محاصرهای را حفظ کند، زیرا ما کشتیها را جابهجا میکنیم، همانطور که تاکنون انجام دادهایم و ادامه خواهیم داد.»
اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا نیز گفت که ایالات متحده اقدامات اقتصادی جدیدی را برای اعمال فشار بر ایران به کار خواهد گرفت.
بسنت در مصاحبهای با نیوزمکس در روز پنجشنبه گفت: «برای اطلاعیههای بیشتر هفتهٔ آینده منتظر باشید، زیرا ما اقداماتی را به کار خواهیم بست که در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور بیسابقه است.»
وی افزود: «این ترکیبی از انزوای اقتصادی خواهد بود که جهان تاکنون ندیده است، و ادامهٔ محاصره در تنگهٔ هرمز که مانع از ورود یا خروج هر چیزی از بنادر ایران خواهد شد.»
چرا نگرانیهایی دربارهٔ شرایط ناو یواساس آبراهام لینکلن وجود دارد؟
سؤالاتی در مورد شرایط ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن، ناو پرچمدار آمریکا که عملیات امنیت دریایی و محاصره را در اطراف تنگهٔ هرمز انجام میدهد، مطرح شده است.
گزارشهای دو نشریهٔ آمریکایی که امور نظامی را پوشش میدهند، Navy Times و Stars and Stripes، به نقل از اعضای خانوادهٔ پرسنل نظامی مستقر در این ناو آوردهاند که آنها از کاهش سلامت روان و روحیه و مواردی از افکار خودکشی رنج میبرند.
Navy Times با همسر یک ملوان که "آنابل لوما" معرفی شده، به طور رسمی مصاحبه کرده که گفته است همسرش در میان آنچه او «فرسودگی شدید» توصیف کرد، اقدام به پریدن از کشتی کرده است.
این گزارشها سؤالات فوری را از سوی قانونگذاران آمریکایی برانگیخته است.
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات، در نامهای به پیت هگزت وزیر دفاع نوشت که این ناو هواپیمابر که در نوامبر سال گذشته با بیش از ۵۰۰۰ ملوان و تفنگدار دریایی آمریکایی از سن دیگو کالیفرنیا حرکت کرد، اکنون «به طور مداوم و به مدت بیسابقهای نزدیک به هفت ماه در دریا» بوده است. این مدت طولانیتر از هر مأموریت قبلی یک ناو هواپیمابر آمریکایی بدون توقف در بندر است.
بلومنتال نسبت به گزارشهایی در مورد وخامت سلامت روان در کشتی، و همچنین کمبود آذوقهٔ اولیه، آلودگی آب، افزایش حوادث ایمنی، و حتی اختلال در خدمات پستی که از طریق آن بستههای امدادی دریافت میشود، هشدار داد.
بلومنتال نوشت: «این گزارشها نیاز به توجه فوری دارند، اما سؤال گستردهتری را نیز مطرح میکنند: اینکه آیا نیروی دریایی میتواند سرعت عملیاتی را که اکنون از ناوگان هواپیمابر خود خواسته میشود، حفظ کند، به ویژه اینکه این دولت بارها نیروهای آمریکایی را به درگیریهای مورد نظر خود متعهد میکند و به طور فزایندهای برای حفظ آن عملیاتها به ناوهای هواپیمابر متکی است.»
سناتورهای آمریکایی از هگزت پاسخ میخواهند. چاک شومر، رهبر اقلیت سنای آمریکا، خواستار برکناری هگزت به دلیل نحوهٔ مدیریتش بر این ناو هواپیمابر شده است.
شومر در پستی در ایکس نوشت: «وقتی پیت هگزت نامزد شد، همه میدانستند که او کاملاً نالایق است. اکنون ملوانان شجاع ما به طرز وحشتناکی بهای آن را میپردازند.»
او افزود: «پیت هگزت باید فوراً اخراج شود.»
قانونگذاران کالیفرنیا به رهبری مایک لوین، نمایندهٔ کنگره، نیز از هگزت و هانگ کائو، سرپرست وزارت نیروی دریایی، در مورد وضعیت ناو هواپیمابر پاسخ خواستند.
لوین، نمایندهٔ دموکرات کنگره، در پستی در ایکس نامهای را به اشتراک گذاشت که توسط چهار قانونگذار آمریکایی امضا شده بود و در آن آمده بود: «برنامههای در دست اقدام برای جایگزینی یواساس لینکلن کافی نیست. ما به اطلاعات روشن و صادقانه از وزارت دفاع در مورد شکستهای عملیاتی که منجر به مشکلات در یواساس لینکلن شد، نیاز داریم تا اطمینان حاصل شود که این اتفاق هرگز تکرار نمیشود.»
در این نامه سوالاتی مطرح شده است: «چرا شرایط غیربهداشتی فوراً رسیدگی نشد؟ چرا پرسنل نظامی حمایت کافی در زمینهٔ سلامت روان دریافت نکردند؟ چرا نیروی دریایی این مشکلات را زودتر و به طور مکرر با خانوادهها و مقامات دولتی مربوطه در میان نگذاشت؟»
هگزت گزارشها در مورد بدتر شدن شرایط در یواساس آبراهام لینکلن را رد کرد و آنها را «کاملاً تحریفشده» خواند.
سؤالات بیشتری پس از آن مطرح شد که چندین رسانه، به ویژه رسانههای ایرانی، گزارش دادند که هفت نفر از پرسنل نیروی دریایی آمریکا در یک درگیری در یواساس آبراهام لینکلن کشته و تعدادی زخمی شدهاند.
آمریکا به شدت این موضوع را تکذیب کرده است. فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) روز جمعه در پستی در ایکس اعلام کرد که این ادعا و همچنین ادعای افکار خودکشی در میان ملوانان، نادرست است.
در این پست افزوده شده است: «ملوانان و تفنگداران دریایی گروه ضربت ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن پس از بیش از ۲۶۰ روز در دریا، همچنان مقاوم و مصمم هستند. هیچ یک از پرسنل خدمتکننده در این ناو هواپیمابر جان خود را از دست ندادهاند و تنها ملوانی که در ۳ اوت به دریا سقوط کرد، به سرعت و با سلامت بازیابی شد.»
آیا نیروی دریایی آمریکا میتواند دوام بیاورد؟
دولت ترامپ ادعا میکند که کشتیها را جابهجا خواهد کرد تا فشار بر نیروهای دریایی خود در خلیج فارس کاهش یابد. روز جمعه گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه ناو هواپیمابر یواساس جورج واشنگتن که در حال حاضر در اقیانوس آرام است، به سمت خاورمیانه حرکت کرده است.
اما کارشناسان میگویند که کشتیهای مستقر در خلیج فارس در حال حاضر بیش از حد طولانی و بدون استراحت در آنجا بودهاند.
هارلان اولمن، افسر ارشد بازنشستهٔ نیروی دریایی و رئیس گروه مشاورهٔ استراتژیک کیلوون گروپ ، گفت که یواساس آبراهام لینکلن با توجه به پیچیدگی و پیشرفتگیاش، نیاز به تعمیر و نگهداری معمول در بندر دارد.
اولمن به الجزیره گفت که کشتیها برای حفظ عملکرد فناوری پیشرفته خود در دورههای طولانی، نیاز به مراقبت در خشکی دارند.
اولمن گفت: «کشتیها نیاز به تعمیر و نگهداری دارند، به ویژه کشتیهایی که بسیار پیچیده هستند و دارای سیستمهای تسلیحاتی بسیار پیشرفتهای مانند ناوهای هستهای با سیستمهای بسیار پیشرفته هستند، و کارهایی وجود دارد که نمیتوان در حین حرکت از نظر تعمیر و نگهداری انجام داد.»
او اشاره کرد که مأموریتهای طولانی، مانند نه ماه برای یواساس آبراهام لینکلن، «هرچه بیشتر در دریا باشد، آمادگی و توانایی آن کشتی را کاهش میدهد و توانایی تعمیر و نگهداری را از آن سلب میکند».
او افزود که دولت ترامپ باید آمادگی نیروی دریایی را بر سیاستها ترجیح دهد و گفت: «این یک مسئلهٔ ملی است، نه محلی؛ و دولت نباید اینقدر تدافعی عمل کند. باید بگوید، "خیلی خوب، ما بررسی میکنیم که چه اتفاقی در حال رخ دادن است، و اگر مسائلی وجود دارد، آنها را برطرف میکنیم. "»
آیا ایران میتواند در برابر محاصرهٔ بنادر خود توسط آمریکا مقاومت کند؟
ایالات متحده امیدوار است با حفظ محاصرهٔ دریایی خود، بتواند اقتصاد ایران را فلج کند.
ترامپ پیش از این نشان داده است که ترجیح میدهد به جای بازگشت به حملهٔ نظامی - به ویژه با توجه به گزارشهایی مبنی بر کمبود مهمات دفاعی در آمریکا که رئیسجمهور آن را رد کرده است - بر فشار بر اقتصاد تهران تکیه کند.
ترامپ در مصاحبهای با وبسایت خبری آکسیوس در ۹ اوت در مورد رویکرد آمریکا به جنگ با ایران گفت: «ما آن را کماهمیت جلوه میدهیم.»
روز بعد، ترامپ ادعا کرد که ایران از نظر مالی «وضعیت بسیار بدی» دارد و به تورم بالا و مشکل در پرداخت حقوق سربازانش اشاره کرد و این را مدیون محاصرهٔ دریایی آمریکا دانست.
محاصرهٔ آمریکا مهمترین منبع درآمد تهران یعنی نفت خام را تحت فشار قرار داده است. گزارش شده است که ایران از زمان آغاز محاصره در ۱۳ آوریل که تهران آن را «دزدی دریایی» خواند، حداقل ۶ میلیارد دلار از درآمد نفتی خود را از دست داده است.
با این حال، کارشناسان میگویند دلایل متعددی وجود دارد که نشان میدهد ایران در موقعیت قویتری نسبت به ادعای آمریکا قرار دارد.
علی واعظ، معاون مدیر برنامهٔ خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه بینالمللی بحران ، گفت: «ایران میتواند با هدف قرار دادن داراییهای دریایی آمریکا یا فشار بر حوثیها [در یمن]برای تنگتر کردن حلقه بر سر صادرات انرژی منطقه، تنش را افزایش دهد.»
او افزود: «محاسبهٔ تهران این است که در هر بازی مرغبازی با واشنگتن، آمریکا اول منحرف شده است - و دلیل کمی میبیند که این بار متفاوت باشد.»
ناظران خاطرنشان میکنند که از زمان شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ترامپ چندین بار تهدید به اقدام نظامی علیه تهران کرده و در آخرین لحظات عقبنشینی کرده است.
علاوه بر این، کارشناسان میگویند که کنترل ایران بر تنگهٔ هرمز یک اهرم فشار مهم است. ایران بارها اعلام کرده است که تا زمانی که محاصرهٔ دریایی آمریکا لغو نشود، تحریمها برداشته نشود و داراییهایش آزاد نشود، این آبراه حیاتی را باز نخواهد کرد.
دریادار علی عظمایی، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، روز پنجشنبه در بیانیهای که خبرگزاری تسنیم منتشر کرد، گفت: «ما کنترل کامل و قاطعی بر تمام تحرکات داریم. هیچ حرکتی در این تنگه از نگاه رزمندگان نیروی دریایی سپاه پنهان نمیماند.»
مصطفی خوشچشم، استاد دانشگاه در تهران ، گفت که ایران خود را درگیر جنگ اقتصادی با آمریکا میداند، نه نظامی.
خوشچشم به الجزیره گفت: «ایران میداند که اگر میخواهد ایالات متحده را شکست دهد، باید جنگ نامتقارن باشد و در این جنگ اقتصادی، تنگهٔ هرمز بیشترین اهمیت را دارد.»
این استاد همچنین گفت که ایران امیدوار است آمریکا به سادگی «شکست را بپذیرد و منطقه را ترک کند».
جنبهٔ دیگر، فشار اقتصادی است که ایران با انجام حملات به داراییهای نظامی آمریکا مستقر در کشورهای همسایه و همچنین زیرساختها و تأسیسات انرژی، توانسته است به همسایگان منطقه وارد کند.
مهران کامروا، استاد دولتشناسی در دانشگاه جورج تاون قطر ، این هفته به الجزیره گفت: «آنچه دیدهایم این است که ایرانیها سعی دارند بر همسایگان منطقه، به ویژه کشورهایی مانند قطر، امارات، عربستان سعودی و کویت، فشار اقتصادی وارد کنند تا آنها نیز به نوبه خود بر آمریکا فشار آورند تا با ایران مذاکره کند.»
کامروا افزود که در مورد مؤثر بودن فشار اقتصادی آمریکا بر ایران تردید دارد، به ویژه اینکه رهبران ایران تحت فشار سیاسی داخلی مشابه دولت ترامپ نیستند.
او گفت: «من مطمئن نیستم که این تاکتیک در این مقطع کارساز باشد.»
