بابک نگاهداری رئیس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در همایش نظم ایران در بازسازی نظم منطقه با محوریت تحولات تنگه هرمز امروز دوشنبه ( ۲۶ مردادماه) گفت: جنگ رمضان به عنوان نوعی نبرد بنیادین تعریف شده است که پیامدهای آن فراتر از دستاوردهای نظامی و دفاعی است و نظم مستقر پس از این جنگ، بزرگترین دستاوردی خواهد بود که اهمیتی بسیار بیشتر از خود نبردهای نظامی دارد.
جنگ رمضان حق یک تمدن برای تعیین سرنوشت آینده خود محسوب میشود
رئیس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی افزود: هدف از جنگ رمضان، حرکت از ساختار نظام سلطه به سوی نظامی است که در آن ملتهای منطقه تعیینکننده سرنوشت منطقه هستند. این نبرد، آغازگر تغییراتی برگشتناپذیر است که آثار آن به صورت دائمی در منطقه باقی خواهد ماند. در واقع، جنگ رمضان دفاع از حق یک تمدن و حق یک منطقه برای تعیین سرنوشت آینده خود محسوب میشود.
وی درباره طرح تغییر نظم منطقه به سمت حاکمسازی نظم ایرانی عنوان کرد: به دلیل پیشینه فرهنگی، تمدنی، تاریخی و ارتباطات قومی موجود در منطقه، این سیاست با چالش مواجه بوده است. به عبارتی پیوندهای تاریخی منطقه، همچنان کارکرد خود را حفظ کرده و میتواند محمل مناسبی برای همپیمانی و اتحاد کشورهای منطقه باشد.
نگاهداری اضافه کرد: بر همین اساس تلاش بر آن است که بدون نفی حاکمیت کشورهای فعلی یا بازسازی صرف گذشته، ایده تمدنی ایران به سیاست تبدیل شود که البته همواره این سیاست مورد احساس خطر قدرتهای سلطهگر قرار گرفته است.
ضرورت اتحاد کشورهای منطقه برای بازسازی نظم منطقهای
وی درباره سه رکن اصلی نظم منطقه ایرانی گفت: نظم منطقه ایرانی بر این اساس استوار است که دولتهای مستقل منطقه بتوانند برای امنیت و پیشرفت خود برابر مداخلات قدرتهای بیرونی با هم متحد شوند. برای تحقق این نظم، استقلال کشورها، مردمپایه بودن دولتها و اتحاد و همکاری تمدنی ملتهای منطقه بر پایه درهمتنیدگی فرهنگی و قومی ضروری است.
رئیس مرکز پژوهش های مجلس با بیان اینکه تنگه هرمز فراتر از یک آبراه ساده، محل تقابل دو منطق رقیب است، یادآور شد: منطق اول درصدد اعمال سلطه و تبدیل منافع حیاتی اقتصادی و انرژی به مصارف سیاسی و اقتصادی خود است و منطق دوم با هدف معماری یک سازوکار تحت عنوان نظم منطقه ایرانی، تلاش میکند تا کشورهای منطقه بتوانند به صورت همسرنوشت و بدون مداخله بیرونی، به اعمال حاکمیت بپردازند.
نگاهداری اضافه کرد: با توجه به ظرفیت غرب آسیا، این منطقه نمیتواند برای همیشه دو نظم رقیب را در خود جای دهد. در فرایند فعلی با ایستادگی ملی، هدف نهایی یعنی استقرار نظم منطقه ایرانی در قالب «نظم همسرنوشت» میان دولتها و ملتها محقق خواهد شد.
ترامپ گرفتار توهم بازندهها شده است
رئیس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی درباره اظهارات اخیر ترامپ درباره خلیج فارس و تنگه هرمز عنوان کرد: چنین ادعاهایی از نظر روانشناختی، نشانهای از توهم بازندهها و علائم شکست در جنگ است. انتظار میرود با تداعی یک دیپلماسی عزتمندانه و تصمیمگیرانه، پیروزیهای حاصل شده در میدان، به پیروزیهای حقوقی قطعی در تنگه هرمز تبدیل شود.
متقی: نگاه ایران در طول تاریخ حفظ موقعیت و حفظ هویت بوده است
در ادامه ابراهیم متقی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران، در این نشست اظهار کرد: در حوزه سیاسی، مهمترین بحث این است که آیا ما ایرانی هستیم، مسلمان هستیم یا هم ایرانی و هم مسلمان؟ آیا نگاه ما مربوط به مقاومت است؟ آیا نگاه این است که حفظ امنیت منطقهای را داشته باشیم یا اینکه کارگزار قدرتهای بزرگ باشیم؟
وی افزود: ژئوپلیتیک ایران میگوید که میتوان بازیگری بود که دارای قدرت منطقهای است، مشروط بر اینکه در تعارض با قدرتهای بزرگ قرار نگیریم و یا اگر قرار گرفتیم، یک قدرت بزرگ حامی راهبردی ما باشد. اینجا پیوند معادله قدرت، امنیت و ژئوپلیتیک مطرح میشود. نگاهی که ایران در طول تاریخ داشته، نگاهی مبتنی بر حفظ هویت و حفظ موقعیتی است که ریشههای ذهنی آن امپراتوری است.
استاد دانشگاه تهران گفت: «ایران به عنوان مرکز منطقه» در تفکر راهبردی ایران وجود داشته و وجود دارد. به همین دلیل نتانیاهو یک بحث خیلی بزرگ دارد مبنی بر اینکه ایران خیلی بزرگ است و باید تجزیه شود. البته تفکرشان این بود که جنگ در ایران به سرعت تمام میشود، ولی گراهام فولر در کتابش در سال ۱۹۹۲ نوشته، قدرتهای بزرگ در جدال با ایران پیروز نخواهد شد.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با بیان اینکه قدرت ما با قدرتهای بزرگ، به لحاظ تکنولوژی و تسلیحاتی جدید، متوازن نیست، یادآور شد: در چنین شرایطی برای ترمیم این مسئله باید از جنگ نامتقارن بهره گرفت. وقتی که بحث موجودیت مطرح شود، راهبرد ایران، راهبرد نامتقارن خواهد بود. همانگونه که فوکو وقتی انقلاب شد، بحثش این بود که انقلاب ایران اولین انقلاب پستمدرنیستی جهان است. حرفش این بود که مقاومت، سلاح ضعفا است. مقاومت، سلاح ضعفا است. خب، وقتی که یک پسهویت داریم، ایرانی، کنترل منطقهای دارید، راهبردت راهبرد نامتقارن است. محور اصلی هم مقاومت است. اینجا هستش که تو میتوانی کنش قدرتهای بزرگ را خنثی کنی.
آمریکا برای نقش هژمونیک خود به دنبال کنترل منابع است
متقی در ادامه گفت: آمریکا برای اینکه بتواند نقش هژمونیک داشته باشد و برای اینکه بتواند روسیه و چین را کنترل کند، باید بتواند منابع را مدیریت کند اما کنترل منابع دچار مشکل شد. نکته دوم، باید بتواند بازیگران را کنترل کند. یکی از این بازیگران ایران است. بر همین اساس ایران را مورد ضربه و آسیب قرار دادند اما راهبردشان را نتوانستند بزنند.
استاد دانشگاه تهران بیان کرد: وقتی که هویت، امنیت، قدرت اقتصادی و موجودیت خدشهدار میشود، این حق تو است که بتوانید برای تثبیت موقعیت خود، جنگ را گسترش بدهید.
وی با بیان اینکه آمریکا به ایران برای دیپلماسی و برای ثبات در داخل کشور نیاز دارد تصریح کرد: بعضیها که میگویند حوزه دیپلماسی از حوزه راهبردی جداست، اصلاً این مسئله در تفکر راهبردی جهان معنایی ندارد. پس امروز برای ثبات منطقه، آمریکا نیاز دارد که با ایران کار کند.
متقی با تاکید بر اینکه آمریکا ایران را نمیتواند نادیده بگیرد، عنوان کرد: پس در اینجا ما برای اینکه بتوانیم از این بحران عبور کنیم، چه باید کرد؟ از قدرت رها نشویم، اندیشه قدرت را نادیده نگیریم. پس در هر مرحلهای و در هر فضایی که هستیم، باید تولید قدرت کنیم و به قول معروف، قابلیتهای قدرتمان را افزایش بدهیم.
عضو هیات علمی دانشگاه تهران اظهار کرد: دوم اینکه مقاومت در سطح اجتماعی، در سطح ساختاری و در سطح منطقهای. یعنی جبهه مقاومت باید بازتولید بشود؛ نه با ادبیات تکراری و نه با ادبیاتی اجباری.
متقی خاطرنشان کرد: نکته سوم، انعطاف دیپلماتیک داشته باشیم. این بحثهایی که دیپلماسی یعنی ضرر، معنا ندارد. در شرایط حفظ نظام سیاسی، واجبات توسعه روابط بینالملل، انعطافپذیری دیپلماتیک است.
انتهای پیام/
