آمار تکان‌دهنده از سهم فقرا از بنزین!

پیش از اینها تاکید کارشناسان و مسوولان بر منتفع شدن کم‌درآمدها از افزایش قیمت بنزین بود؛ اما بررسی آمار؛ نشان‌دهنده الگوی پیچیده‌تری از مصرف بنزین است. در داخل هریک از دهک‌‌های کم‌درآمد جامعه، دو دسته خانوار قابل شناسایی است؛ خانوارهایی که مصرف بنزین آنها نزدیک به صفر است و خانوارهایی که مصرف نسبتا بالایی دارند. کمتر بودن مصرف بنزین در دهک‌های پایین، عمدتا به‌دلیل تعداد بیشتر خانوارهای دسته اول است، نه مصرف کمتر خانوارهای دسته دوم. 

به گزارش تابناک؛ حدود ۷۴درصد خانوارهای دهک اول در سال۱۴۰۳، بنزین مصرف نکرده‌اند. این آمار برای دهک دهم حدود ۲۹درصد است. در همین حال، ۱۰درصد پر مصرف دهک اول در سال۱۴۰۳، مصرفی بیش از ۱۵۰لیتر در هر ماه داشته است. «ساختار دوگانه» مصرف در هر دهک، به‌خصوص دهک‌های پایین، موجب ناکارآمدی سیاست‌هایی می‌شود که تنها بر تفاوت‌های «بین‌دهکی» تاکید دارند. پیچیدگی الگوی مصرف بنزین، ضرورت بحث‌های کارشناسی بیشتری را از آنچه درحال وقوع است، در پی دارد.

در این باره باید گفت؛ ناترازی بنزین یکی از مهم‌ترین مسائل امروز اقتصاد ایران است. پیشی گرفتن مصرف از تولید فشار مضاعفی بر منابع ارزی و بودجه‌ دولت وارد کرده و انتظار تشدید این فشار در آینده نیز وجود دارد. به‌طور کلی قیمت پایین انرژی در ایران، وابستگی اقتصاد به انرژی را به‌طور ساختاری افزایش داده است. مصرف بالای خودروهای فرسوده، بهره‌وری پایین انرژی در خطوط تولید صنعتی، گسترش صنایع انرژی‌بر مثل فولاد و پتروشیمی، فاصله زیاد میان محل زندگی و محل کار در کلان‌شهرها، و گسترش اشتغال در حرفه‌هایی مثل تاکسی اینترنتی و پیک موتوری، از جمله مهم‌ترین جلوه‌های وابستگی ساختاری اقتصاد ایران به انرژی است.  ناترازی گسترده انرژی از یک‌سو و وابستگی شدید اقتصاد ایران به آن از سوی دیگر وضعیتی پدید آورده که نیازمند تصمیم‌های تخصصی و دشوار است. نه تداوم سیاست‌های پیشین امکان‌پذیر است و نه می‌توان به‌سادگی تغییراتی در روند موجود ایجاد کرد. هزینه دهک‌های مختلف برای انرژی …