رویداد۲۴ | بردلی بومن، نویسنده مشترک کتاب «محور متجاوزان: مقابله با همکاری چین، روسیه، ایران و کره شمالی» و مدیر ارشد مرکز قدرت نظامی و سیاسی در بنیاد دفاع از دموکراسیها یادداشتی در واشنگتن پست نوشته و مدعی شده فهرست بلندبالای شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، بسیاری را سردرگم کرده اما یکی از دلایل مهم تابآوری، قدرت کشندگی و قدرت چانهزنی ایران، افزایش حمایتهایی است که تهران از چین و روسیه دریافت میکند.
او می گوید: زمانی که اسرائیل و آمریکا در ژوئن ۲۰۲۵ به تأسیسات هستهای و نظامی ایران حمله کردند، خبری از این دو کشور نبود و ایران عملاً مجبور شد به تنهایی از خود دفاع کند. اما زمانی که آمریکا و اسرائیل در فوریه امسال عملیات نظامی علیه ایران را آغاز کردند، روسیه کمکهای خود را افزایش داد و پشتیبانی ارزشمندی در حوزه پهپادی و اطلاعاتی در اختیار ایران گذاشت؛ حمایتهایی که توان تهاجمی تهران را تقویت کرد.
به گفته این مقام ارشد بنیاد ضد ایرانی دفاع از دموکراسی ها، گزارشها حاکی است روسیه با انتقال تاکتیکها و فناوریهای پهپادی آزمایششده در میدان جنگ اوکراین، به کارزار حملات پهپادی ایران کمک کرده است. در واقع، استفاده گسترده جمهوری اسلامی از پهپاد برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی و متحدان واشنگتن در سراسر خاورمیانه، در طول جنگ یکی از مؤثرترین ابزارهای تهران بوده است.
به ادعای بومن، طبق گزارشها، روسیه تصاویر ماهوارهای و انواع دیگری از اطلاعات را در اختیار ایران گذاشته تا حملات تهران علیه مواضع نظامی آمریکا در منطقه را تسهیل کند. احتمالاً این اطلاعات، توان ایران را برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی و تأسیسات مهمی مانند رادارها و مراکز فرماندهی و کنترل با استفاده از پهپادها و موشکهای بالستیک افزایش داده است. نقش چین در برنامه موشکی ایران چیست؟
بیشتر بخوانید:
گزارش فایننشال تایمز از چالش تازه آمریکا؛ چرا موشکهای ایران دقیقتر و مرگبارتر شدهاند؟
آیا روسیه و چین باز هم پشت ایران را خالی کردهاند؟
بومن مدعی است که چین نیز در این میان بیکار نمانده است. پکن مدتهاست حمایتهای «دوکاربردی» در اختیار تهران قرار میدهد؛ یعنی تجهیزاتی که هم قابلیت استفاده غیرنظامی دارند و هم میتوانند کاربرد نظامی داشته باشند.
این موضوع شاید بیش از هر جا در برنامه موشکی بالستیک ایران قابل مشاهده باشد.
چین مواد شیمیایی مانند سدیم پرکلرات در اختیار ایران قرار داده که میتوان از آن برای تولید آمونیوم پرکلرات استفاده کرد.
آمونیوم پرکلرات تحت رژیم کنترل فناوری موشکی قرار دارد؛ توافقی چندجانبه که هدف آن محدود کردن اشاعه موشکی است.
این ماده میتواند در موتورهای راکتی با سوخت جامد استفاده شود؛ همان موتورهایی که نیروی پیشران بخش بزرگی از موشکهای بالستیک را تأمین میکنند. ارسال این مواد به ایران روندی مستمر داشته است.
در ژانویه ۲۰۲۵، دو کشتی باری ایرانی از چین حرکت کردند و بیش از هزار تن سدیم پرکلرات حمل میکردند. تا ژوئن ۲۰۲۵ نیز تهران سفارش تازهای برای آمونیوم پرکلرات از طریق یک شرکت هلدینگ مستقر در هنگکنگ ثبت کرده بود.
وزارت خزانهداری آمریکا در ۲۹ آوریل ۲۰۲۵ چند نهاد ایرانی و چینی را به دلیل تأمین مواد اولیه سوخت موشکی برای سپاه پاسداران تحریم کرد و اعلام کرد این شبکه، خرید سدیم پرکلرات از چین و انتقال آن به ایران را تسهیل کرده است.
کمکها حتی بعد از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ژوئن ۲۰۲۵ نیز ادامه یافت.
براساس اطلاعات منابع اروپایی، چین حدود دو هزار تن سدیم پرکلرات را در چند محموله برای ایران ارسال کرد. ورود این محمولهها از ۲۹ سپتامبر سال گذشته آغاز شد؛ زمانی که تهران در حال بازسازی ذخایر موشکهای بالستیک خود بود.
حتی در جریان جنگ امسال نیز به نظر میرسد ارسال مواد شیمیایی چینی به ایران ادامه داشته است. براساس دادههای ردیابی دریایی، دو کشتی که مظنون به حمل سدیم پرکلرات بودند، در ماه مارس وارد ایران شدند. ماهواره چینی در خدمت ایران
بیشتر بخوانید: نمیتوان سناریو خرابکاری را کنار گذاشت | مگر میشود چنین حادثهای بزرگی هیچ عاملی نداشته باشد؟!
واشنگتن پست می گوید: حمایت چین از توانایی ایران برای تهدید منطقه صرفاً به کمک در ساخت موشکهای بالستیک محدود نمیشود. در سال ۲۰۲۴، سپاه پاسداران یک ماهواره نظارتی چینی را که پیشتر توسط چین به فضا پرتاب شده بود، در اختیار گرفت؛ ماهوارهای که طبق گزارشها تهران از آن برای هدفگیری نیروهای آمریکایی استفاده کرده است.
نویسنده این مقاله می گوید اگر واشنگتن این اقدامات روسیه و چین را نادیده بگیرد، حکومت ایران همچنان مقاومتر و مرگبارتر خواهد شد. این مسئله احتمالاً فشار بیشتری بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا وارد میکند، مشکلات موجود در تنگه هرمز را تشدید خواهد کرد و ممکن است در درگیریهای آینده تلفات بیشتری به نیروهای آمریکایی وارد شود.
واکنش ضعیف واشنگتن همچنین میتواند چین و روسیه را به کمکهای بیشتر به ایران تشویق کند؛ آن هم در شرایطی که تهران میکوشد زرادخانه و صنایع دفاعی خود را بازسازی کند.
این کمکها میتواند شامل تحویل صدها سامانه پدافند هوایی دوشپرتاب ساخت چین از نوع QW-12 و FN-16 باشد.
بومن به دولت آمریکا پیشنهاد کرده برای تنبیه، متوقف کردن و بازداشتن چین و روسیه از حمایت از ایران، واشنگتن و متحدانش باید اقدامات قاطعانهای انجام دهند. از جمله این اقدامات باید افزایش پشتیبانی اطلاعاتی و تسلیحاتی برای حملات تهاجمی اوکراین باشد. همچنین اگر پکن تسلیحات یا قطعات مهم نظامی در اختیار ایران قرار دهد، باید تحریمهایی علیه چین اعمال شود.
او می گوید آمریکا و متحدانش همچنین باید محمولههای شیمیایی چین را که به تقویت برنامه موشکی بالستیک ایران کمک میکند، رهگیری و متوقف کنند.
در نهایت، کنگره باید جامعه اطلاعاتی آمریکا را ملزم کند هر سال گزارشی درباره حمایتهای دوکاربردی پکن از ایران تهیه کند و این اطلاعات را با شرکای آمریکا به اشتراک بگذارد.
