نورنیوز_گروه اقتصادی: اروپا این روزها با تصویری مواجه است که میتواند ادعای واشنگتن درباره «باز بودن» تنگه هرمز و حتی ادعای کنترل آمریکا بر این آبراه را به چالش بکشد. قیمت گاز اروپا که پیش از تجاوز آمریکا به ایران حدود ۳۱ یورو به ازای هر مگاواتساعت بود، اکنون به محدوده ۶۴ یورو رسیده و بیش از دو برابر شده است. همزمان، بازار فرآوردههای نفتی نیز با جهش شدید قیمت گازوئیل، بنزین و سوخت جت روبهروست؛ بهگونهای که رویترز از افزایش بیش از ۷۰ درصدی قیمت دیزل اروپا در جریان جنگ خبر داده است.
این ارقام صرفاً نوسانهای معمول بازار انرژی نیستند. اگر تنگه هرمز، آنگونه که دونالد ترامپ ادعا میکند، «باز» است و آمریکا کنترل مؤثری بر آن دارد، چرا بازار جهانی گاز و فرآوردههای نفتی همچنان با چنین شوک سنگینی مواجه است؟ چرا عبور کشتیها از مهمترین آبراه انرژی جهان هنوز در سطح بسیار پایینتری از قبل از جنگ قرار دارد؟
آخرین دادههای کشتیرانی پاسخ روشنی به این پرسش میدهد. رویترز گزارش داده است که روز پنجشنبه تنها هفت کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردند؛ چهار کشتی وارد و سه کشتی خارج شدند و هیچ نفتکش بزرگ یا کشتی حامل LNG در میان آنها نبود. پیش از جنگ، هرمز مسیر عبور نزدیک به یکپنجم نفت خام و LNG جهان بود.
در چنین شرایطی، سخن گفتن از «باز بودن تنگه» نیازمند تعریف دقیقتری است. ایجاد یک مسیر ویژه تحت حفاظت و هماهنگی ارتش آمریکا برای عبور محدود نفتکشها مسیری که روزانه تعداد محدودی کشتی از آن عبور میکنند با بازگشت تردد عادی و آزاد کشتیها تفاوت اساسی دارد. بازار نیز همین تفاوت را درک کرده است.
شوک گاز اروپا نیز از همینجا آغاز میشود. اختلال در انتقال LNG از خلیج فارس، بهویژه کاهش جریان LNG قطر، بازار اروپا را تحت فشار قرار داده و همزمان رقابت میان اروپا و آسیا برای محمولههای جایگزین افزایش یافته است. بنابراین اروپا که پس از جنگ اوکراین تلاش کرد وابستگی خود به گاز روسیه را کاهش دهد، اکنون با واقعیتی تازه روبهروست: جایگزین کردن گاز خط لوله با LNG، ریسک انرژی را حذف …
