این روز فرصتی است برای مواجهه با پدیدهای که معمولاً دیرتر از موعد به آن توجه میشود. «خودکشی» را نباید به یک اختلال یا بحرانِ خاص فروکاست. این پدیده، حاصلِ برهمکُنشِ عوامل روانی، اجتماعی، اقتصادی، خانوادگی و زیستی است و به همین دلیل پیشگیری از آن به مجموعهای از مداخلاتِ همزمان نیاز دارد.
در ایران، بحث دربارۀ خودکشی بیش از هرچیز با «ابهامِ آماری» روبهروست. آخرین ارقامِ گستردهای که در منابعِ داخلی منتشر شده، مربوط به سال 1402 است؛ سالی که 7603 مرگِ ناشی از خودکشی ثبت شد و نرخِ آن به 8.9 مورد در هر 100هزار نفر رسید. پس از آن، آمار جامعی در دست نیست. بنابراین برای سالهای اخیر باید بین آمار ثبتشده، برآوردهای پژوهشی و ارقامِ بینالمللی تمایز قائل شد و از ارائۀ عدد قطعی برای سالهای 1403 تا 1405 بدون پشتوانۀ آماریِ کافی اجتناب کرد. خودکشی چیست و چرا رخ میدهد؟
خودکشی یکی از پیچیدهترین رفتارهای انسانی است که معمولاً از ترکیبِ چند عامل پدید میآید. وجودِ اختلال روانی میتواند خطر را افزایش دهد، اما هر فردی که دچار اختلال روانی است به سمت خودکشی نمیرود و بسیاری از افرادی که در بحرانِ شدید قرار میگیرند، الزاماً مبتلا به اختلال روانیِ آشکار نیستند.
افسردگی، اختلالاتِ اضطرابی، مصرف مواد، تجربۀ خشونت، سوگ، شکستِ عاطفی، تعارضهای خانوادگی، مشکلات اقتصادی، بیکاری، بیماریهای مزمن، احساس انزوا و فقدانِ «حمایت اجتماعی» میتوانند به یاری هم بیایند و وضعیتِ فرد را دشوار کنند. به همین دلیل، نگاهِ صرفاً پزشکی به خودکشی کافی نیست. فردِ بحرانزده، علاوه بر درمان به حمایتِ خانوادگی و اجتماعی، دسترسی آسان به خدماتِ «سلامت روان» و امکانِ دریافتِ «کمک بدون ترس از قضاوت» نیاز دارد. نرخهای جهانی چگونهاند؟ موردِ جالبِ «کرۀ جنوبی»
بر اساس برآوردهای «سازمان جهانی بهداشت» در سال 2021، حدود 727 هزار نفر در جهان بر اثر خودکشی جان باختند. نرخ استانداردشدۀ جهانی نیز حدود 8.9 مورد در هر 100هزار نفر برآورد شده است. این رقم در کشورهای مختلف، تفاوت زیادی دارد و کشورهایی مثل لسوتو، اسواتینی و کرۀ جنوبی نرخهای بالاتری دارند. …
