بازار
کیمیا نعمت‌اله
این روزها سیاهه بدهی دولت از بدهی به بانک‌ها و پیمانکاران فراتر رفته است و اخبار متعددی از بدهی دولت به کشاورزان، فروشندگان اقلام کالابرگی، معلمان، بازنشسته‌ها و... به گوش می‌رسد. طولانی‌شدن سیاهه بدهی‌های دولت در شرایطی است که واردکنندگان می‌گویند تأمین ارز واردات بسیاری از کالاهای اساسی و مواد اولیه با تأخیر طولانی مواجه شده و امسال به گفته سید‌عبدالفتاح نواب، نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت، حتی تأمین ارز زائران حج با چالش مواجه شده است. دست خالی دولت برای پاسخ‌گویی به مخارج کشور در شرایطی است که برآوردهای اولیه حاکی از آن است که جنگ معادل 270 میلیارد دلار خسارت به جای گذاشته و علاوه بر این مخارج نظامی کشور را نیز افزایش داده است. اقتصاددانان می‌گویند در این شرایط، دولت راهی جز پیشه‌کردن انضباط مالی و کاهش مخارج ندارد. ضمن اینکه باید با استفاده از فضای دیپلماسی و گفت‌وگو، چالش‌های سیاست خارجی را مرتفع کند.
دست تنگ دولت
سیاهه بدهی‌های دولت سال به سال عریض‌و‌طویل‌تر می‌شود و اگر روزگاری عمده بدهی‌های دولت به بانک‌ها و پیمانکاران خلاصه می‌شد، حالا فهرست طولانی‌ای از بدهکاران دولت مدام رونمایی می‌شود؛ از معلمان، بازنشسته‌ها و کادر درمان تا کشاورزان، فروشندگان اقلام کالابرگی و... .
طولانی‌شدن فهرست بدهکاران دولتی در حالی است که دولت پیش از جنگ با کسری بودجه درخور توجهی روبه‌رو بوده است. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی اعلام کرده بود میزان کسری عملیاتی بودجه سال ۱۴۰۵، منفی ۶۱۵ هزار میلیارد تومان و تراز سرمایه‌ای منفی ۳۲۵ هزار میلیارد تومان است. در نتیجه، با توجه به این ارقام می‌توان گفت لایحه با کسری ۹۴۰ هزار میلیارد تومانی روبه‌رو است؛ رقمی که معادل ۱۸ درصد بودجه سال ۱۴۰۵ خواهد بود. بررسی‌ها نشان می‌دهد این رقم در بودجه سال 1404 معادل ۱۱.۴ درصد بوده است. …
