گالین گروژان در آزمایشهای خود با چند دانهی کوچک شیشهای با دقتی شبیه کار با نمونههای بسیار حساس کار میکرد. او دانهها را تمیز و با موچین جابهجا میکرد و تا حد امکان مانع تماس آنها با هر سطحی میشد؛ زیرا حتی یک تماس ناخواسته میتوانست ویژگیهای الکتریکی سطحشان را تغییر دهد.
گروژان، فیزیکدانی که هنگام انجام این آزمایشها در مؤسسهی علم و فناوری اتریش کار میکرد، برای جلوگیری از تماس مستقیم، یک دانهی شیشهای را با کمک امواج فراصوت در هوا معلق نگه میداشت. سپس امواج را قطع میکرد تا دانه روی صفحهای شیشهای سقوط کند و چند میلیثانیه بعد دوباره آن را با نیروی صوتی در هوا میگرفت. هدف، بررسی یکی از قدیمیترین و درعینحال عجیبترین مسائل فیزیک بود: الکتریسیته ساکن.
افلاطون حدود ۳۶۰ سال پیش از میلاد دربارهی خاصیت کهربای مالیدهشده در جذب اجسام نوشته بود
مشکل آنجاست که پدیدهای تا این حد آشنا هنوز از نظر بنیادی بهخوبی شناخته نشده است. دانشمندان میدانند وقتی دو جسم با هم تماس پیدا میکنند یا روی یکدیگر مالیده میشوند، میتوانند بار الکتریکی مبادله کنند؛ اما در بسیاری از مواد مشخص نیست دقیقاً چه چیزی منتقل میشود و چه عاملی جهت این انتقال را تعیین میکند.
این پرسش فقط کنجکاوی آزمایشگاهی نیست. الکتریسیته ساکن در شکلگیری سیارات، ایجاد رعدوبرق، رفتار گردوغبار و حتی چسبیدن گرده به بدن حشرات نقش دارد. در سوی دیگر، میتواند باعث آتشسوزیهای صنعتی، آسیب به مدارهای الکترونیکی و اختلال در تولید دارو یا مأموریتهای فضایی شود. …
