آموزش برای همه، فرصت برای برخی!

جوان آنلاین: مدرسه برای میلیون‌ها دانش‌آموز کشور، اولین جایی است که فرصت‌های زندگی در محیط اجتماعی را به آنها می‌آموزد. جایی که بدون شک محل زندگی یا درآمد خانواده نباید تعیین‌کننده آن باشد که چه کسی بیشتر یاد می‌گیرد و چه کسی از همان سال‌های اول تحصیلی عقب می‌ماند، اما وقتی بخش عمده دانش‌آموزان کشور در مدارس دولتی درس می‌خوانند و رشد زیرساخت‌های این مدارس با سرعت توسعه بخش غیردولتی فاصله‌ای چشمگیر دارد، این پیام را می‌دهد که آموزش قدم به قدم در حال پولی شدن است و هر که پول بیشتری داشته باشد تحصیل باکیفیت‌تری دارد. هر چند مسئولان خلاف آن را می‌گویند و مدام تکرار می‌کنند که عدالت آموزش در حال رقم خوردن است، اما آیا رشد مدارس غیردولتی در مقایسه با مدارس دولتی حرف‌هایشان را نقض نمی‌کند؟ 

 

آمار‌های رسمی وزارت آموزش و پرورش تصویری روشن از این وضعیت را ترسیم می‌کند. در فاصله سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳، تعداد دبستان‌های دولتی عادی تنها ۳۸ واحد افزایش یافته، در حالی که شمار دبستان‌های غیردولتی در همین بازه ۴۱۱ واحد بیشتر شده است. اختلافی که فقط در دو عدد خلاصه نمی‌شود، بلکه ضرورت بررسی تناسب میان نیاز‌های آموزشی کشور و روند توسعه زیرساخت‌های آن را پیش رویمان می‌کشد. پربیراه نیست که مدارس دولتی عادی بار اصلی آموزش عمومی را بر دوش دارند، اما رشد فیزیکی آنها هیچ تناسبی با این بار ندارد. 

 سهمی بزرگ، اما رشدی کوچک!

در سال ۱۴۰۲، تعداد دبستان‌های دولتی عادی کشور ۵۸ هزار و ۷۸۲ واحد بود. این رقم در سال ۱۴۰۳ به ۵۸ هزار و ۸۲۰ مدرسه رسید. به بیان دیگر، شبکه دبستان‌های دولتی عادی در یک سال تنها ۳۸ واحد بزرگ‌تر شد. در سوی دیگر، تعداد دبستان‌های غیردولتی از ۱۰ هزار و ۳۱۵ واحد به ۱۰ هزار و ۷۲۶ واحد رسید و افزایش ۴۱۱ مدرسه‌ای را ثبت کرد. 

بر این اساس، نرخ رشد تعداد دبستان‌های غیردولتی در این دوره بیش از ۱۰ برابر مدارس دولتی عادی بوده‌است. این مقایسه به‌تنهایی برای داوری درباره کیفیت عملکرد کل نظام آموزشی کافی نیست، اما تفاوت آهنگ توسعه دو بخش را آشکار می‌سازد. برای ارزیابی دقیق‌تر اما، باید این ارقام را در کنار تغییرات جمعیت دانش‌آموزی، نیاز مناطق مختلف به فضای آموزشی، ظرفیت کلاس‌ها و میزان دسترسی خانواده‌ها به مدارس مورد بررسی قرار داد.  …