عبارت «آب یعنی زندگی» حقیقت دارد؛ چرا که آب، حیاتِ شناختهشده بر روی زمین را ممکن میسازد.
آب همچنین نقشی کلیدی در روانسازی حرکتِ بسیار کندِ لایه گوشته زمین ایفا میکند و با مرطوب نگه داشتن لایههای سنگی، امکان لغزش و حرکت نرم آنها بر روی یکدیگر را فراهم میآورد.
این فرآیند برای چرخه تکتونیکی (زمینساختی) اهمیت حیاتی دارد؛ چرخهای که به نوبه خود به تنظیم اقلیم در مقیاسهای زمانی زمینشناختی کمک میکند. وجود این آب همچنین امکان بازچرخانی مهم سنگها و ترکیبات فرار را در سراسر گوشته فراهم میسازد.
آلفرد ویلسون(Alfred Wilson)، زمینشناس دانشگاه لیدز در بریتانیا در یادداشتی که همراه با مطالعهای جدید درباره آبهای درونی زمین منتشر شده مینویسد: آب مایع، مؤلفه اصلی قابلیت سکونت در زمین است.
این آب چگونه به گوشته راه یافته است؟
یک مدل پیشنهادی حاکی از آن است که سیارکها آب را به زمین آوردهاند و این آب همزمان با شکلگیری سیاره، در ساختار آن حفظ شده است. یا شاید هم آب در مراحل بعدی به زمین رسیده و گوشتهای را که پیشتر خشک بوده، مرطوب کرده است.
محل دقیق این آب در لایه گوشته که هزاران کسلومتر در اعماق درونی سیاره امتداد دارد، پیش از این به درستی شناخته نشده بود.
یک پژوهش جدید نشان میدهد که این آب احتمالاً در نزدیکی مرز میان گوشته و هسته بیرونیِ مایع قرار دارد؛ یعنی همانجایی که آزمایشهای لرزهنگاری، وجود «مناطق با سرعت بسیار پایین»(ultralow velocity zones) را آشکار کردهاند.
گوشته زیرین زمین از عمق حدود ۶۶۰ تا ۲۹۰۰ کیلومتری زیر سطح زمین امتداد دارد. تصور میشود که فراوانترین کانیهای این بخش، از جمله «بریجمانیت»(bridgmanite) و «فروپریکلاز»(ferropericlase)، عمدتاً خشک باشند.
کانیهای دیگری نیز وجود دارند که میتوانند آب را در اعماق زمین در خود نگه دارند، اما بسیاری از آنها برای حفظ پایداری به ترکیبات شیمیایی خاص و غیرمعمولی نیاز دارند یا در دماهای بسیار بالایِ عمیقترین بخشهای گوشته تجزیه میشوند. …
