شبه‌علم مجموعه باورها یا اعمالی است که ادعا می‌کنند علمی هستند، اما روش‌شناسی و شواهد دقیقی را که مشخصه تحقیق علمی مشروع است، ندارند.

شبه‌علم مجموعه‌ای از ادعاها، باورها یا فعالیت‌هایی است که خود را علمی معرفی می‌کنند، اما با اصول و روش‌شناسی علمی سازگار نیستند و عمدتا بر پایه شواهد ناکافی، تعصبات تاییدی یا فرضیه‌های غیرقابل ابطال استوار می‌مانند.

محمدحسین لک، خبرنگار در «راس یک»:اخیرا در دانشگاه‌ها شاهد تقابل بین دانشجویان و عده‌ای دانشجونما و به تبع آن اخبار و تصاویر اشتباه و شایعه‌پراکنی از سوی برخی رسانه‌ها و شبه رسانه‌ها بودیم.اولین شایعه مربوط به شلوغی‌های دانشگاه شریف و انتشار فیلمی از ابوالحسنی از اساتید دانشگاه با تیتر کاملا متفاوت بود. …

یکی از محبوب‌ترین ویدیوهای تیک‌تاکِ سیمون کلارک (Simon Clark) با بازی کردن او در نقش یک مخالف ساده‌لوحِ تغییرات اقلیمی آغاز می‌شود. او با همان لحن بیش‌ازحد مطمئنی که میان اینفلوئنسرهای شبکه‌های اجتماعی رایج است، اعلام می‌کند: انرژی‌های تجدیدپذیر کلاه‌برداری‌اند!

ایسنا/اینفلوئنسرهای علمی پا به تیک‌تاک و سایر شبکه‌های اجتماعی می‌گذارند تا با اطلاعات نادرست مقابله کنند. دانشمندان و متخصصان حوزه پزشکی در شبکه‌های اجتماعی با اطلاعاتی مربوط به انکار تغییرات اقلیمی، تردید نسبت به واکسن‌ها و شبه‌علم‌های حوزه سلامت مقابله می‌کنند. بازار به نقل از نیچر، یکی از محبو

پژوهشی تازه که بر پایه تحلیل هزاران تصویر پروفایل حرفه‌ای انجام شده، بحث‌های گسترده‌ای درباره مرز میان علم و شبه‌علم، تبعیض الگوریتمی و آینده فرآیندهای استخدام به راه انداخته است.

کارآفرینان امروز در خط مقدم بقای تولید ایستاده‌اند؛ درحالی‌که ترکیب تورم مزمن، شوک‌های ارزی، قیمت‌گذاری دستوری و رانت‌محوری سیاست‌ها، میدان را بیش از هر زمان دیگری علیه تولید شفاف و مولد چیده است. در چنین فضایی، کارآفرینی تولیدمحور از یک کنش اقتصادی سودآور به نوعی مقاومت فرساینده تبدیل شده که بسیاری …

آخرین یادداشت عبدی با عنوان «یتیم بودن آموزش»، روایتگر هشداری بود که مدت‌ها در نوشته‌هایش تکرار می‌کرد: نظام آموزشی‌ای که به جای اجتماعی‌سازی، به «کارخانه تولید نفرت و شبه‌علم» تبدیل شده، اکنون میوه‌های تلخ خود را به جامعه عرضه کرده است. هشدار می‌داد که همین ساختار ناکارآمد، هم معلم را تحقیر کرده و …

رضا غلامی نوشت:‌ پوپر یادمان می‌دهد که علم نه جایگاه یقین، بلکه میدان کشمکش اندیشه‌ها و آزمون فرضیه‌هاست. و شاید بزرگ‌ترین درس او این باشد که عظمت علم نه در قطعیت‌هایش، بلکه در آمادگی‌اش برای خودانتقادی و خودتصحیحی نهفته است. این همان چیزی است که علوم انسانی امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارند: …

عباس عبدی نوشت: با حضور گسترده جوانان در اعتراضات و بعضا خشونت‌هایی که به آنان نسبت داده می‌شود و پیامک‌های پیاپی پلیس خطاب به خانواده‌ها برای مهار فرزندان‌شان به این نتیجه رسیدم که آن را منتشر کنم. این جوانان محصول خروجی نظام آموزش و پرورش همین نظام هستند و حالا درخواست مهار آنان را از خانواده‌ها دارند. …

در دنیای شلوغ و پر استرس امروز، چه کسی از یک جلسه آرامش‌بخش با صداهای لطیف کاسه‌های تبتی بدش می‌آید؟ اما وقتی این صداها مدعی می‌شوند که می‌توانند سلول‌های بدن را کوک کنند، بیماری‌ها را درمان کنند و انرژی‌های منفی را بیرون بکشند، ماجرا کمی پیچیده می‌شود. آیا این فرکانس‌های جادویی واقعاً درمانگرند یا …

علاوه بر تمام ناترازی‌ها و گرفتاری‌‌هایی که در ساحت‌های مختلف گریبانگیر ماست، در عرصه دیگری هم با معضلی جدی و تکان‌دهنده روبه‌رو هستیم؛ گسترش شبه‌علم به‌جای دانایی و خرد.

نظریه فروید درباره منشأ دین که بر اسطوره قتل پدر نخستین واحساس گناه جمعی استوار است، به‌دلیل فقدان شواهد تجربی بیش از آن‌که علمی باشد، روایتی اسطوره‌ای تلقی می‌شود.

خبرآنلاین/ گروهی از زمین‌تخت‌گرایان برای اثبات نظریه خود مبنی بر مسطح بودن کره زمین، قصد دارند با یک سفر اکتشافی به قطب جنوب راهی شوند. آن‌ها بر این باورند که قاره قطب جنوب در واقع لبه جهان مسطح ماست. به گزارش خبرآنلاین، به نقل از گجت‌نیوز، با وجود شواهد علمی متعدد و دیدنی‌ها، حامیان نظریه زمین تخت

گروهی از زمین‌تخت‌گرایان برای اثبات نظریه خود مبنی بر مسطح بودن کره زمین، قصد دارند با یک سفر اکتشافی به قطب جنوب راهی شوند. آن‌ها بر این باورند که قاره قطب جنوب در واقع لبه جهان مسطح ماست.

شفقنا رسانه – گزینش اخبار و گزارش های رسانه ها اگرچه دشوار و پیچیده است، اما شفقنا رسانه بنا دارد از این پس مطالبی از مطبوعات و خبرگزاری ها را به ارزیابی بگذارد تا به نوعی بهترین گزارش، مصاحبه و متن را در پایان هر هفته معرفی شود. در این ارزیابی مولفه هایی چون انتخاب سوژه، [ ]

مکتب نهادگرایی با توسل به تاریخ‌گرایی، جمع‌گرایی و انباشت داده‌های تجربی، مدعی ارائه تفسیری واقع‌گرایانه از اقتصاد است، حال آنکه آنچه نهادگرایی عرضه می‌کند، نه تنها علم اقتصاد نیست، بلکه نوعی شبه‌علم است که با پوشاندن لباس فاخر داده‌ها و نمودارها بر تنِ بی‌جانِ تاریخ، سعی در پنهان کردن خلأ تئوریک خود …

اگر در یک جامعه شرایط نهادی به‌گونه‌ای است که امکان کسب‌وکار آزادانه و پیدایش آنتروپرونرهای موفق وجود ندارد، باید شرایط نهادی را در آن جامعه چنان اصلاح کرد که این موانع از میان بروند. اگر به هر دلیلی امکان چنین اصلاحاتی وجود ندارد، آن جامعه محکوم به فقر خواهد بود. دیگر معنا ندارد که کسی بگوید من علم …

این‌روزها تو شبکه‌های اجتماعی هیپنوتیزم کوانتومی و کاوش در ناخودآگاه رو به عنوان به روش درمانی نام می‌برن؛ واقعیت اینه که هیپنوتیزم تو چند مورد محدود می‌تونه کمک‌کننده باشه و در خیلی از موارد درمان‌های شبه‌علم بیشتر آسیب‌زننده هستن.

شفقنا- روح‌الله اسلامی؛ دانشیار علوم‌ سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در سرمقاله امروز روزنامه سازندگی نوشت: بیست‌وهشتم آذر، روز علوم سیاسی، صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست؛ یادآور تولد نهادی است که گرانیگاه ورود علوم انسانی جدید به ایران و مقدمه فکری مشروطیت به‌شمار می‌آید: مدرسه علوم سیاسی. نهادی که پیش از …

راه برون‌رفت روشن است: رجوع دوباره به علم. بازسازی علوم سیاسی به‌مثابه دانشی بین‌المللی، روشمند، مسئله‌محور و مستقل از ایدئولوژی. احیای دولت‌پژوهی، سیاستگذاری عمومی، تحلیل نهادی و پیوند دوباره حقوق و علوم سیاسی. بدون این بازگشت، نه بین‌الملل‌گرایی ممکن است و نه توسعه پایدار. روز علوم سیاسی، روز یادآوری …

یک ریاضی‌دان و فیزیک‌دان به نام آلن سوکال که دانش‌آموخته دانشگاه هاروارد است، تصمیم گرفت با واژه‌های پیچیده و ثقیل و استفاده نابجا از مفاهیم علمی، مقاله‌ای جعلی و بی‌معنا بنویسد و واقعیت‌های علمی را زیر سؤال ببرد. او عنوان پرطمطراق «هرمنوتیک متحول‌کننده گرایش کوانتومی» را برای مقاله خود انتخاب کرد و …

در مواجهه با هر نوع درمان شبه‌علمی که وعده‌های بزرگ و سریع می‌دهد، لازم است با احتیاط برخورد شود. چرا که همیشه درمان واقعی وجود ندارد و گاهی خطرهایی پنهان است که کمتر کسی درباره‌شان هشدار می‌دهد.

شاید شنیده باشید که محصولی نانو در درمان فلان بیماری تولید کرده‌اند که چون نانو است، امکان نشان دادن عوامل اثرگذار را ندارد یا محصولی کوانتومی برای حل مشکل شست‌وشوی لکه‌های مقاوم به شما معرفی کرده باشند یا ادعایی بزرگ‌تر از همه، اینکه زمین کروی نیست و تخت است. این ادعا پیروان بسیاری هم در جهان دارد! …

k: زنگ تاریخ

آیا شما هم در ناخودآگاه خود به کارشناسی که از زبان پیچیده و استعاره‌های به ظاهر علمی برای اثبات حرف‌های غیرعلمی و شبه‌علمی خود استفاده می‌کند اعتبار علمی می‌دهید؟ اگر پاسخ‌تان مثبت است امکان دارد شما هم در تله ارعاب لفاظی‌های شبه‌علم افتاده‌ باشید؛ چون صرفا به این دلیل به پریشان‌گویی‌های فضل‌فروشانه …

 شفقنا رسانه- در دنیای امروز، شبکه‌های اجتماعی به یکی از مهم‌ترین منابع دسترسی به اطلاعات سلامت تبدیل شده‌اند و تأثیر آن‌ها بر نگرش‌ها و رفتارهای مردم غیرقابل انکار است. هم‌زمان با مزایای گسترده این فضاها در ارتقای آگاهی عمومی، انتشار اطلاعات نادرست و درمان‌های غیرعلمی نیز به یک چالش جدی برای سلامت …

در سپهر اندیشه سیاسی و مطالعات توسعه در ایران پس از جنگ، کمتر نامی به اندازه‌ محمود سریع‌القلم، استاد تمام دانشگاه شهید بهشتی، با کلیدواژگانی چون «عقلانیت»، «توسعه‌یافتگی»، «اصول ثابت»، «بین‌المللی شدن» و «شخصیت ایرانی» گره خورده است.

چرا با وجود پیشرفت های چشمگیر علمی، باورهایی مانند طالع بینی و قانون جذب افراطی همچنان پرطرفدارند؟

وای به حال جامعه سیاست‌زده‌ای که مدام در معرض تهدید بنیادگرایی شبه‌علمی قرار دارد و برخی تصمیم‌گیران سیاسی‌اش، هر چه بدبختی است را از چشم دانشگاه می‌بیبند و مدام در حال تزریق و تحمیل نگاه خود، به دانشگاه هستند و برایشان فرق نمی‌کند که این تحمیل در نوع جذب اعضای هیات علمی باشد، یا در ابلاغ آیین‌نامه‌ها. …

سخنگوی صنعت آب کشور با هشدار درباره رواج ادعاهای فاقد پشتوانه علمی در موضوعاتی مانند بارورسازی ابرها اعلام کرد طی ماه‌های اخیر مرز علم و شبه‌علم در ذهن جامعه کم‌رنگ شده و برخی روایت‌های بی‌اساس با تکرار مداوم جای تحلیل علمی را پر کرده‌اند.

سخنگوی صنعت آب کشور با هشدار نسبت به گسترش ادعا‌های غیرعلمی درباره پدیده‌هایی مانند بارورسازی ابر‌ها گفت: در ماه‌های اخیر مرز میان علم و شبه‌علم در ذهن جامعه کمرنگ شده و برخی روایت‌های بی‌پایه با تکرار مداوم، جای علم را گرفته‌اند.

سخنگوی صنعت آب با بیان اینکه بارورسازی ابرها روشی است که پایه‌های آن با اصول فیزیک و ترمودینامیک سازگار است، خاطرنشان کرد: برخی روش‌ها قابل بحث و بررسی‌اند اما در تعارض با علم نیستند. در مقابل، دسته‌ای دیگر از ادعاها اساساً در طبقه‌بندی علمی نمی‌گنجند و مصداق شبه‌علم‌اند.

سخنگوی صنعت آب کشور با هشدار نسبت به گسترش ادعاهای غیرعلمی درباره پدیده‌هایی مانند بارورسازی ابرها گفت: در ماه‌های اخیر مرز میان علم و شبه‌علم در ذهن جامعه کمرنگ شده و برخی روایت‌های بی‌پایه با تکرار مداوم، جای علم را گرفته‌اند.

سخنگوی صنعت آب کشور با هشدار نسبت به گسترش ادعاهای غیرعلمی درباره پدیده‌هایی مانند بارورسازی ابرها گفت: در ماه‌های اخیر مرز میان علم و شبه‌علم در ذهن جامعه کمرنگ شده و برخی روایت‌های بی‌پایه با تکرار مداوم، جای علم را گرفته‌اند.

سخنگوی صنعت آب کشور با هشدار نسبت به گسترش ادعاهای غیرعلمی درباره پدیده‌هایی مانند بارورسازی ابرها گفت: در ماه‌های اخیر مرز میان علم و شبه‌علم در ذهن جامعه کمرنگ شده و برخی روایت‌های بی‌پایه با تکرار مداوم، جای علم را گرفته‌اند.

سخنگوی صنعت آب کشور با هشدار نسبت به گسترش ادعاهای غیرعلمی درباره پدیده‌هایی مانند بارورسازی ابرها گفت: در ماه‌های اخیر مرز میان علم و شبه‌علم در ذهن جامعه کمرنگ شده و برخی روایت‌های بی‌پایه با تکرار مداوم، جای علم را گرفته‌اند.

سخنگوی صنعت آب با بیان اینکه بارورسازی ابرها روشی است که پایه‌های آن با اصول فیزیک و ترمودینامیک سازگار است، خاطرنشان کرد: برخی روش‌ها قابل بحث و بررسی‌اند اما در تعارض با علم نیستند. در مقابل، دسته‌ای دیگر از ادعاها اساساً در طبقه‌بندی علمی نمی‌گنجند و مصداق شبه‌علم‌اند.

سخنگوی صنعت آب کشور با هشدار نسبت به گسترش ادعاهای غیرعلمی درباره پدیده‌هایی مانند بارورسازی ابرها گفت: در ماه‌های اخیر مرز میان علم و شبه‌علم در ذهن جامعه کمرنگ شده و برخی روایت‌های بی‌پایه با تکرار مداوم، جای علم را گرفته‌اند.

سخنگوی صنعت آب کشور با هشدار نسبت به گسترش ادعاهای غیرعلمی درباره پدیده‌هایی مانند بارورسازی ابرها گفت: در ماه‌های اخیر مرز میان علم و شبه‌علم در ذهن جامعه کمرنگ شده و برخی روایت‌های بی‌پایه با تکرار مداوم، جای علم را گرفته‌اند.

رکنا اقتصادی: سخنگوی صنعت آب کشور با هشدار نسبت به گسترش ادعاهای غیرعلمی درباره پدیده‌هایی مانند بارورسازی ابرها گفت: در ماه‌های اخیر مرز میان علم و شبه‌علم در ذهن جامعه کمرنگ شده و برخی روایت‌های بی‌پایه با تکرار مداوم، جای علم را گرفته‌اند.

برای تعریف شبه‌علم، ابتدا باید مرزهای علم روشن شود. در ادبیات دانشگاهی، به‌ویژه در آکسفورد، تاکید می‌شود که پیش از هر چیز باید میان «علم»، «فراعلم» (پاراساینس) و «شبه‌علم» تمایز قایل شد. فراعلم مجموعه‌ای وسیع‌تر از حوزه‌هایی است که بیرون از روش علمی قرار می‌گیرند؛ اما تنها بخشی از آن‌ها در دسته شبه‌علم …

در نقاط مختلف جهان مکان‌هایی وجود دارد که به‌دلایل تاریخی، فرهنگی یا طبیعی با عنوان «دروازه جهنم» شناخته می‌شوند. در فرهنگ‌های گوناگون، برخی از این محل‌ها به‌عنوان گذرگاه‌هایی به جهان زیرین یا عالم‌های ناشناخته تعبیر شده‌اند.