تحلیل روانشناسی خبر ترند / چرا وقتی از آینده می‌ترسیم، سراغ فال حافظ می‌رویم؟ راز پناه بردن ایرانی‌ها به شعر در روزهای بلاتکلیفی

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، روانشناسی شناختی و پژوهش های مربوط به آیین ها نشان می دهند که ذهن در شرایط نامطمئن به دنبال معنا، ساختار و احساس کنترل می گردد. همزمان با روز بزرگداشت حافظ، این پرسش مطرح می شود که فال گرفتن چه زمانی می تواند تجربه ای فرهنگی و آرامش بخش باشد و چه زمانی ممکن است جای تصمیم گیری آگاهانه را بگیرد؟ چرا حافظ هنوز در زندگی روزمره ایرانیان حضور دارد؟

 بیستم مهر در تقویم فرهنگی ایران به عنوان روز بزرگداشت حافظ شناخته می شود؛ شاعری که آثارش قرن ها پس از زندگی او همچنان در خانه ها، آیین های خانوادگی و لحظات مهم زندگی حضور دارند. دیوان حافظ برای بسیاری از فارسی زبانان فقط یک اثر ادبی نیست، بلکه بخشی از حافظه فرهنگی و تجربه های مشترک خانوادگی به شمار می رود. از شب یلدا تا تصمیم های شخصی، فال حافظ در موقعیت های متفاوتی حضور پیدا می کند و هر فرد ممکن است معنای خاصی برای آن قائل باشد.

برخی افراد فال گرفتن را سرگرمی فرهنگی می دانند، برخی آن را فرصتی برای تامل درباره زندگی تلقی می کنند و بعضی نیز برداشت معنوی از این سنت دارند. روانشناسی بدون آنکه درباره درستی باورهای معنوی افراد داوری کند، می تواند بررسی کند که چرا چنین رفتاری در شرایط نامطمئن برای برخی افراد جذاب یا آرامش بخش است. اهمیت موضوع زمانی بیشتر می شود که بدانیم بسیاری از تصمیم های زندگی پاسخ فوری ندارند و انسان ناچار است مدتی با ندانستن نتیجه آنها زندگی کند. چرا ذهن انسان از پاسخ نداشتن خسته می شود؟

میشل دوگاس، روانشناس بالینی کانادایی و پژوهشگر حوزه اضطراب و عدم تحمل بلاتکلیفی، در مطالعات خود نشان داده است دشواری تحمل آینده نامعلوم می تواند با نگرانی و استرس مزمن ارتباط داشته باشد. انسان بطور طبیعی تلاش می کند اتفاق های آینده را پیش بینی کند، زیرا پیش بینی به او کمک می کند برای خطرها آماده شود و تصمیم های مناسب تری بگیرد اما بسیاری از مسائل مهم زندگی، از سرنوشت یک رابطه عاطفی تا نتیجه یک انتخاب شغلی، پاسخ قطعی و فوری ندارند. …