خط لوله ترانس‌خزر؛ مسیر جایگزین آسیای مرکزی برای دور زدن تنگه هرمز و روسیه + نقشه

به گزارش تجارت نیوز، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و ناامنی در مسیرهای انتقال انرژی، بار دیگر اهمیت موقعیت جغرافیایی کشورهای آسیای مرکزی را افزایش داده است. بسته شدن یا محدود شدن تردد در تنگه هرمز و تهدید مسیرهای صادرات نفت از طریق روسیه، نشان داده است که اتکای بیش از حد به یک مسیر انتقال یا یک مشتری بزرگ می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و سیاسی سنگینی به همراه داشته باشد.

در چنین شرایطی، کشورهای حاشیه دریای خزر به دنبال راهی هستند تا نفت و گاز خود را بدون عبور از روسیه یا تنگه هرمز به بازارهای اروپا برسانند. طرح احداث خطوط لوله زیر دریای خزر، به‌ویژه خط لوله انتقال گاز ترکمنستان به جمهوری آذربایجان و اتصال آن به شبکه انتقال انرژی اروپا، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.

این طرح تنها یک پروژه زیرساختی نیست؛ بلکه می‌تواند توازن قدرت در بازار انرژی منطقه را تغییر دهد و به کشورهای آسیای مرکزی امکان دهد روابط خود را با چین، روسیه، اروپا و آمریکا متنوع‌تر کنند. چرا مسیرهای صادرات انرژی آسیای مرکزی در معرض خطر قرار گرفته‌اند؟

قزاقستان، یکی از تولیدکنندگان مهم نفت در منطقه، بخش عمده صادرات خود را از طریق روسیه انجام می‌دهد. این کشور روزانه حدود ۲.۲ میلیون بشکه نفت و مایعات مرتبط تولید می‌کند که بیش از ۱.۵ میلیون بشکه آن از طریق خط لوله کنسرسیوم خط لوله خزر، موسوم به CPC، به بندر نووروسیسک در دریای سیاه منتقل می‌شود.

این وابستگی، قزاقستان را در برابر اختلال‌های امنیتی در خاک روسیه و دریای سیاه آسیب‌پذیر کرده است. حملات پهپادی به تأسیسات و نفتکش‌های مرتبط با پایانه نووروسیسک نیز نگرانی‌ها درباره تداوم صادرات نفت این کشور را افزایش داده است.

مسیر جنوبی نیز که می‌تواند از طریق ایران و خلیج فارس به بازارهای جهانی متصل شود، با محدودیت‌های ناشی از جنگ و ناامنی در منطقه روبه‌رو شده است. در نتیجه، آستانه با دو مسئله هم‌زمان مواجه است: ادامه وابستگی به مسیر روسیه و دشواری استفاده از مسیرهای جنوبی. …