بازار
حسین ترحمی، فعال میراث‌فرهنگی استان سمنان، در گفت‌وگو با جماران با اشاره به تخریب خانه‌های تاریخی محله چوب مسجد گفت: این خانه‌ها را نمی‌توان صرفاً «منازل مخروبه» دانست و با تخریب آنها، بخشی از هویت تاریخی اسفنجان از بین رفته است.
یک کنشگر میراث فرهنگی در استان سمنان افزود: هنوز نمی‌دانند خشت به خشت این خانه‌های تاریخی ارزشمند است و با تخریب آنها، دیگر هویتشان بازنخواهد گشت. آسان‌ترین راه، تخریب است؛ اما با این تخریب، برگ‌برگ هویت و فرهنگ و تاریخ یک شهر از بین می‌رود.
به گفته ترحمی، خانه‌های تخریب‌شده در محله چوب مسجد، نزدیک حمام فاطمیه، دروازه تاریخی چوب مسجد، حصار جنوبی شهر سمنان و در نزدیکی برج افشاری قرار داشتند.
ترحمی درباره جایگاه این محدوده در بافت تاریخی سمنان توضیح داد: اسفنجان تاریخی پس از کشیده‌شدن خیابان پهلوی، یعنی خیابان ابوذر کنونی، به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شده و چوب مسجد جزو اسفنجان جنوبی است.
او گفت: در بخش تاریخی اسفنجان جنوبی، قلعه چندطبقه پاچنار قرار دارد و از آنجا با عبور از محله دکتر معتمد، کوچه و خانه میرزا اختر یغمایی، پسر یغمای جندقی، و تکیه سفید، به حصار چوب مسجد و خانه‌های تخریب‌شده قاجاری می‌رسیم.
به گفته او، آب تاریخی و وقفی «سحر» که از استخر ناسار و اسفنجان جاری میشود و برای آب‌انبارها، حمام‌ها، خانه‌باغ‌ها و باغ‌های ناسار و اسفنجان مورد استفاده بوده نیز از پاچنار و چوب مسجد عبور می‌کند و در نهایت به انتهای باغ‌های تاریخی دهشت می‌رسد.
ترحمی افزود: هنوز هم جریان این آب برای آبیاری باغ‌های ضلع غربی خانه‌های تخریب‌شده قاجاری، معروف به باغ‌های دهشت، برقرار است و آب کنار آب‌انبار و قلعه پاچنار برای آبیاری این باغ‌ها از این محله تاریخی عبور می‌کند.
کلنی بی‌نظیر خشتی از بین رفت …
