جنگ در عصر مدرن در حال ورود به مرحلهای تازه است؛ مرحلهای که در آن هوش مصنوعی، رباتیک و توانایی تولید انبوه سامانههای خودکار میتوانند تعریف قدرت نظامی را تغییر دهند. بر اساس تحلیلی که در Vision of Humanity منتشر شده، چین در بخشهایی از زنجیره صنعتی رباتیک و هوش مصنوعی با سرعت بیشتری از آمریکا حرکت کرده است. این برتری فقط به نرمافزار محدود نیست؛ بلکه تولید ربات، باتری، حسگر، محرکها و دسترسی به مواد معدنی حیاتی را نیز دربرمیگیرد.
چین؛ مزیت در تولید انبوه
در سال ۲۰۲۴، کارخانههای چینی حدود ۲۹۵ هزار ربات صنعتی نصب کردند؛ در حالی که این رقم برای آمریکا حدود ۳۲ هزار دستگاه و برای آلمان حدود ۲۷ هزار دستگاه بود. در رباتهای انساننما نیز شرکتهای چینی در سال ۲۰۲۵ سهم بسیار بالایی از بازار جهانی داشتند. این ظرفیت صنعتی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بسیاری از رباتهای نظامی الزاماً مستقیماً وارد میدان نبرد نمیشوند، بلکه برای شناسایی، مینروبی، حمل تجهیزات و پشتیبانی لجستیکی به کار خواهند رفت. در عین حال، بخش مهمی از این فناوریها قابلیت تبدیل شدن به سامانههای رزمی را دارند.
رقابت فقط بر سر ربات نیست
هوش مصنوعی نیز به میدان رقابت قدرتهای بزرگ تبدیل شده است. فاصله میان مدلهای پیشرفته چینی و آمریکایی کاهش یافته و مدلهای موسوم به Open-weight امکان استفاده و توسعه توسط بازیگران مختلف را افزایش دادهاند. این مسئله یک نگرانی اساسی ایجاد میکند: فناوریای که برای کاربردهای غیرنظامی تولید شده است، میتواند با سرعت زیادی برای شناسایی هدف، تحلیل تصاویر ماهوارهای، هدایت پهپاد و حتی تصمیمگیری نظامی مورد استفاده قرار گیرد.
جنگ اوکراین نمونهای روشن از این تحول است. تولید پهپاد در اوکراین در سال ۲۰۲۵ به حدود پنج میلیون دستگاه رسید و برخی سامانهها قادر به شناسایی تجهیزات نظامی و ادامه عملیات حتی پس از قطع ارتباط با GPS یا ارتباطات رادیویی هستند.
وقتی تصمیم مرگ و زندگی در چند ثانیه گرفته میشود!
شاید مهمترین تحول، کاهش شدید زمان تصمیمگیری در جنگ باشد. بر اساس گزارش Global Peace Index … …
