احسان شاه قاسمی-استاد ارتباطات دانشگاه تهران/ در خاورمیانه نمیتوان برنامهریزی را بر این فرض استوار کرد که بحران رخ نخواهد داد. ممکن است ساعت سه صبح یک روز تابستان بدون اخطار قبلی صدای انفجار شنیده شود و همه معادلات تغییر کند. تاریخ منطقه نیز نشان میدهد دورههای طولانی ثبات بیشتر استثنا بودهاند تا قاعده.
بحران البته همیشه فقط یک وضعیت مخرب نیست. گاهی میتواند نقاط ضعف و قوت یک جامعه یا سازمان را آشکار کند. جنگهای جهانی اول و دوم با وجود ویرانی گسترده، نقاط عطف مهمی در تاریخ رشد علم بودند. وقتی بحرانی به جامعه تحمیل شده است باید از آن آموخت. بحران نشان میدهد کدام نیروها در شرایط دشوار بهتر کار میکنند، روی چه کسانی نمیتوان حساب کرد، چه مسیرهایی کارآمدترند و کدام سازوکارها در لحظه نیاز از کار میافتند. کسبوکارهای ایرانی نیز از تجربه فعالیت در شرایط جنگی اخیر درسهای زیادی گرفتهاند.
تابآوری پلتفرمهای خدمترسان در بحران
مسعود کوثری، استاد ارتباطات دانشگاه تهران/ «پلتفرمهای خدمترسان»؛ عنوانی است که برای مجموعههایی مانند اسنپ، دیجیکالا و نمونههای مشابه در نظر گرفتهام.این پلتفرمها امروز فقط بنگاههای اقتصادی نیستند. بخشی از زندگی روزمره مردم به خدمات آنها وابسته شده و در شرایط جنگ و بحران این وابستگی بیشتر نیز میشود. به همین دلیل بحث درباره عملکرد آنها را باید از مسئولیت اجتماعی آغاز کرد. مسئولیت اجتماعی برای یک پلتفرم لطف یا امتیازی نیست که هر زمان خواست به جامعه ارائه کند.
پلتفرمها از شبکهها و زیرساختهایی استفاده میکنند که هزینه آنها را خودشان به تنهایی نپرداختهاند. بخشی از این هزینه را مردم و بخشی را دولت و نظام عمومی پرداخت کردهاند. بنابراین کسبوکاری که از این زیرساختها درآمد به دست میآورد باید بخشی از آن را به جامعه بازگرداند. این همان بحثی است که در ادبیات «سرمایهداری پلتفرمی» نیز مطرح میشود.
نگاه تکنوکرات از «فرهنگ» میترسد و فقط «عدد» میفهمد …
