وی افزود: براساس آخرین تصاویر ماهوارهای، بخشهای شمالی دریاچه که کمعمقتر هستند، تغییر رنگ بیشتری را نشان میدهند. این پدیده حدود ۱۰ تا ۲۰ روز پیش در دریاچه مشاهده شده که وسعت آن در شمال دریاچه بیشتر است.
عیسیپور با اشاره به تفاوت امسال با سالهای گذشته گفت: معمولا در سالهای قبل نیز تغییر رنگ ناشی از افزایش شوری و فعالیت جلبکها در دریاچه رخ میداد و پس از مدتی در بخشهای دیگر نیز مشاهده میشد، اما امسال به دلیل شرایط متفاوت آبی، این پدیده زودتر و با وسعت بیشتری در قسمت شمالی ظاهر شده است.
اختلال در گردش طبیعی آب دریاچه با پل میانگذر
در این میان، اما یک عامل دیگر نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ پل میانگذر دریاچه ارومیه؛ پلی که برای ایجاد ارتباط میان دو استان احداث شد، اما به گفته کارشناسان محیط زیست و احیای دریاچه، ساختار آن بر گردش طبیعی آب در این پهنه آبی تأثیر گذاشته است.
مدیر دفتر احیای ملی دریاچه ارومیه معتقد است یکی از عوامل مؤثر در شرایط کنونی، اختلال در گردش طبیعی آب دریاچه است. پل میانگذر با جدا کردن بخشهای شمالی و جنوبی، سیرکولاسیون و گردش طبیعی آب را محدود کرده و این موضوع باعث شده تبادل آب میان دو بخش دریاچه به شکل طبیعی گذشته انجام نشود.
پیامد اختلال در ارتباط ۲ بخش دریاچه ارومیه
عیسیپور درباره پیامد این وضعیت توضیح داد: بیشتر آب ورودی به دریاچه از سمت جنوب وارد میشود و رودخانههایی مانند زرینهرود، گدار، مهاباد، باراندوز و نازلو بخش عمده آب ورودی را تأمین میکنند. این آب نسبت به آب فوقشور دریاچه شیرینتر است و ورود آن در بخش جنوبی باعث شسته شدن نمکها میشود.
به گفته وی، مشکل از جایی آغاز میشود که این آب و نمک همراه آن نمیتواند به شکل طبیعی در کل پهنه دریاچه گردش کند. در نتیجه، بخشی از نمکها به سمت شمال منتقل شده و در قسمتهای بالادست پل رسوب میکنند. افزایش غلظت نمک در این بخش نیز شرایط را برای فعالیت بیشتر جلبکها فراهم کرده و در نهایت به تغییر رنگ آب منجر میشود.
این وضعیت باعث شده امسال تصویری متفاوت از دریاچه ارومیه شکل بگیرد؛ شمال و جنوب دریاچه، با وجود قرار داشتن در یک پهنه آبی، شرایط متفاوتی را تجربه میکنند. بخش جنوبی که از آب بیشتری برخوردار است، هنوز کمتر تحت تأثیر این پدیده قرار گرفته، اما بخش شمالی با حجم و عمق کمتر و شوری بالاتر، تغییر رنگ محسوستری دارد.
این پدیده در بسیاری از دریاچههای شور جهان رخ میدهد
عیسیپور تأکید کرد که این پدیده در بسیاری از دریاچههای شور جهان نیز رخ میدهد و با افزایش شوری و فعالیت جلبکهایی مانند دونالیلا سالینا ارتباط دارد. با این حال، آنچه امسال در دریاچه ارومیه اهمیت بیشتری پیدا کرده، شدت و گستره تغییر رنگ و تفاوت آشکار میان دو بخش شمالی و جنوبی است.
دریاچه ارومیه حالا در قاب تصاویر ماهوارهای و عکسهای تازه چهرهای دورنگ پیدا کرده است؛ پدیدهای طبیعی که پشت آن داستانی از کاهش حجم آب، افزایش شوری، فعالیت جلبکها و اختلال در گردش آب نهفته است. به این ترتیب، تغییر رنگ آب اگرچه در نگاه نخست عجیب به نظر میرسد، اما بیش از آنکه یک اتفاق ناگهانی باشد، بازتاب شرایطی است که در سالهای اخیر بر این دریاچه حاکم شده است.
