همزمان با ادامه گزارشها درباره تلفات غیرنظامیان و تخریب گسترده زیرساختها در جریان عملیات نظامی آمریکا علیه ایران، پرسشی بیش از گذشته خودنمایی میکند: چرا نهادهای بینالمللی و مدافعان حقوق بشر آنگونه که انتظار میرود درباره ابعاد انسانی و زیستمحیطی این جنگ واکنش نشان نمیدهند؟
بر اساس مستندات و پایش «فعالان حقوق بشر در ایران» (HRA)، از ۲۸ فوریه تا ۷ آوریل ۲۰۲۶ دستکم یکهزار و ۷۰۱ غیرنظامی، از جمله دستکم ۲۵۴ کودک، کشته شدهاند و حدود ۷۰۰ مورد مرگ دیگر نیز همچنان در دست بررسی قرار دارد. این ارقام، به گفته این سازمان، حداقل آمار قابل شناسایی است و به دلیل محدودیت دسترسی به مناطق آسیبدیده، احتمال دارد شمار واقعی قربانیان بسیار بیشتر باشد.
در نخستین روز جنگ نیز گزارشهایی از حوادثی با تلفات بسیار سنگین منتشر شد. یکی از مهمترین آنها حملهای بود که به یک مدرسه دخترانه در میناب نسبت داده شده است؛ حادثهای که گزارشهای مختلف، شمار بالایی از کودکان کشتهشده را برای آن ثبت کردهاند. آسوشیتدپرس در بازسازی خود از این حادثه، دستکم ۱۵۷ کشته، از جمله ۱۲۳ کودک، گزارش کرد، در حالی که آمارهای دیگری شمار قربانیان را بیشتر اعلام کردهاند. با وجود اهمیت و ابعاد فاجعه، مسئولیت این حمله همچنان محل مناقشه است و دولت آمریکا انجام آن را نپذیرفته است.
حادثه لامرد نیز نمونه دیگری از همین ابهام است. گزارشهای رسانهای و تحلیل برخی کارشناسان تسلیحات، استفاده از موشک آمریکایی PrSM را مطرح کردند و آن را به حملهای نسبت دادند که در آن غیرنظامیان کشته شدند. در مقابل، فرماندهی مرکزی آمریکا این ادعا را رد کرده و اعلام کرده است که نیروهای آمریکایی در لامرد یا اطراف آن حملهای انجام ندادهاند. همین تضاد میان شواهد منتشرشده و روایت رسمی، ضرورت تحقیقات مستقل و قابل راستیآزمایی را برجسته میکند؛ زیرا در چنین شرایطی، نه انکار یک طرف و نه ادعای طرف دیگر بهتنهایی نمیتواند جای تحقیق بیطرفانه را بگیرد. …
