شنیدن روایت کودکان: شاهراهی برای تقویت تاب‌آوری

سلامت روان در دوران کودکی پی‌ریزی می‌شود و کیفیتی پویا، چندبعدی و عمیقاً وابسته به تعاملات محیطی و عاطفی است. کودک برای رشد همه‌جانبه، کشف استعدادها و مواجهه سازنده با تنش‌های پیرامونی، نیازمند فضایی امن است تا بتواند تجربه‌ها، ترس‌ها، امیدها و هیجانات خویش را بدون واهمه بازگو کند. شنیدن روایت کودکان نه یک مکالمه ساده روزمره، بلکه رویکردی عمیقاً بالینی و تربیتی برای فهم جهان ذهنی کودک و ابزاری کلیدی برای ارتقای سلامت روان جامعه به شمار می‌آید. زمانی که گوش سپردن به صدای کودکان در خانواده، مهدکودک‌ها، مدارس و جامعه به سنتی فراگیر تبدیل شود، بستر لازم برای پرورش تاب‌آوری روانی و مصون‌سازی روانی نسل نو در برابر بحران‌های نوپدید فراهم خواهد شد.

جهان ذهنی کودک سرشار از استعاره‌ها، احساسات ناب و برداشت‌های منحصر‌به‌فرد از محیط است. رنج‌ها، تنش‌ها و تعارضات کودک در اغلب موارد به شیوه بزرگسالان در قالب جملات ساختاریافته مطرح نمی‌شود؛ بلکه در لایه‌های پنهان بازی، نقاشی، سکوت‌های معنادار، پرخاشگری‌های ناگهانی، افت تحصیلی، اضطراب‌های شبانه و قصه‌گویی‌های نمادین بازتاب می‌یابد. اگر بزرگسالان اعم از والدین، مربیان و سیاست‌گذاران نتوانند گوش شنوایی برای این زبان استعاری فراهم آورند، روایت‌های ناگفته کودکان به تروماهای خاموش، خشم‌های سرکوب‌شده و اختلالات مزمن اضطرابی و خلقی در سنین بزرگسالی تبدیل خواهد شد. …