چرا الحاق اراضی باعث کاهش قیمت نمی‌شود؟

الحاق اراضی و افزایش عرضه زمین و مسکن، برخلاف تبلیغات، باعث کاهش قیمت زمین و مسکن نمی‌شود. چرا؟ خصلت سرمایه‌ای مسکن و زمین در اقتصاد جدید آن را تبدیل به واسطه مالی، چیزی شبیه ارز یا سکه کرده است که ارزش آنها حاصل قراردادی در ذهن مردم است نه قابلیت مصرف آنها. سیب‌زمینی یک محصول مصرفی است و اگر خریدار استطاعت خرید و صرف آن را نداشته باشد ارزش تجاری خود را از دست می‌دهد. یک کشاورز در فصل وفور برداشت و افزایش عرضه حتی مجبور به کاهش حاشیه سود و قیمت خواهد بود. ولی طلا و اسکناس را نه می‌شود صرف کرد و خورد و نه پوشید؛ رمزارزهای بی‌پشتوانه حتی قابل لمس هم نیستند. ارزش آنها حاصل همان قرارداد ذهنی است که از بازارهای متعدد و سیاست و اخبار واقعی و همچنین انتظارات و... تاثیر می‌پذیرد. الحاق اراضی به شهرها و روستاها در حقیقت مالی‌کردن آنهاست و زمین الحاقی که قرار بود ارزان باشد، متاثر از نوسان بازارهای مالی جهانی خواهد بود نه استطاعت خریدار.

در ایالات متحده آمریکا پس از بحران مالی حاصل از حباب مسکن در سال ۲۰۰۸ میلادی (۱۳۸۷-۱۳۸۶)، بخشی از سرمایه‌ها جذب بازار زمین‌های غیرشهری شد و همین مسمومیت بعدها به کشورهای دیگر سرایت کرد و مالی شدن اراضی کشاورزی را دامن زد. شواهد نشان می‌دهد ایران هم بی‌نصیب نماند و در همان سال‌ها و کمی پس از آن شاهد واگذاری و تغییر کاربری گسترده قانونی و غیرقانونی اراضی تحت عناوین مختلف بودیم. در سال۹۱ میزان واگذاری اراضی تحت عنوان کشاورزی با جهشی ناگهانی به بیش از ۵۵هزار هکتار رسید. همان سال‌ها دولت نهم و دهم در پی اجرای طرح باغ‌شهرها هم بود که به نظر می‌رسید اراضی کشاورزی و روستایی را نشانه می‌گرفت. این مالی‌سازی قانونی و غیرقانونی آن‌چنان شدید و مخرب بود. ولی در اواخر دوران همان دولت باز وعده واگذاری زمین ۲۰۰۰ متری داده شد. شاید برای دولت این شعار انگیزه انتخاباتی داشت. ولی احتمالا آخرین تلاش ذی‌نفعان مالی برای مالی‌سازی اراضی کشور در آن دولت هم بود. …