تهران گرانتر از مونیخ؟

هر چند وقت یک‌بار گزارشی در شبکه‌های اجتماعی یا حتی برخی رسانه‌ها دست‌به‌دست می‌شود با یک تیتر جذاب که یک خانه در شمال تهران از اروپا و آمریکا هم گران‌تر است یا با پول یک آپارتمان در تهران می‌توان در فلان شهر اروپایی خانه خرید. در این مقایسه‌ها معمولا چند فایل محدود از گران‌ترین محله‌های تهران انتخاب می‌شود، قیمت آنها با نرخ دلار به ارز خارجی تبدیل می‌شود و بعد این عدد کنار متوسط قیمت مسکن در یک شهر خارجی قرار می‌گیرد و نتیجه گرفته می‌شود که تهران به یکی از گران‌ترین بازارهای مسکن جهان تبدیل شده است. آیا این مقایسه اساسا درست است؟ مهم‌تر از آن، آیا از نظر اقتصادی منطقی است که متوسط قیمت دلاری مسکن در اقتصادی با سطح درآمد و دستمزد کمتر، از یک اقتصاد توسعه‌یافته گران‌تر باشد؟ در این گزارش تلاش می‌کنیم با استفاده از آمار قیمت مسکن و درآمد، بررسی می‌کنیم آیا ادعای گران‌تر بودن مسکن تهران از شهرهای ثروتمند اروپایی اساسا با داده‌ها سازگار است یا نه و با کنار گذاشتن مقایسه‌های گزینشی، ببینیم از نظر نظری چه رابطه‌ای میان سطح درآمد، بهره‌وری و قیمت مسکن در کشورهای فقیر و ثروتمند وجود دارد.  

اول ببینیم مونیخ واقعا چقدر گران است. این شهر یکی از گران‌ترین بازارهای مسکن آلمان را دارد. بر اساس گزارش رسمی بازار املاک ایالت بایرن که داده‌های آن از قراردادهای خرید ثبت‌شده استخراج شده، در سال ۲۰۲۵ متوسط قیمت فروش مجدد آپارتمان در شهر مونیخ حدود ۷۹۰۰ یورو به ازای هر مترمربع بوده است. قیمت واحدهایی که برای نخستین بار به فروش رسیده‌اند نیز به حدود ۱۰ هزار و ۹۰۰ یورو در مترمربع رسیده است. این اعداد نه مربوط به یک محله لوکس، بلکه متوسط معاملات ثبت‌شده شهر هستند.

گزارش دیگری از بازار املاک و مستغلات برای منطقه اقتصادی مونیخ ۲۰۲۶نیز متوسط قیمت پیشنهادی آپارتمان‌های شهر در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ را حدود ۸۹۶۰ یورو در مترمربع اعلام کرده است.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده گروه داده‌ای دنیای اقتصاد، متوسط قیمت پیشنهادی مسکن در پلتفرم‌های آنلاین آگهی در تهران حدود۲۱۷ میلیون تومان به ازای هر مترمربع است. با فرض نرخ 230 هزار تومانی دلار، متوسط قیمت دلاری مسکن در پایتخت به حدود 925 یورو در هر مترمربع می‌رسد. این عدد برای مقایسه دلاری،‌ 1085 دلار است. …