بازار نفت در چند روز گذشته دوباره چهرهای پیدا کرده که جهان طی سالهای اخیر بارها از آن ترسیده؛ قیمت بالای ۱۰۰ دلار، نفتکشهایی که از عبور از مسیرهای اصلی خودداری میکنند، پالایشگاههایی که با کمبود خوراک یا اختلال عملیاتی روبهرو هستند و کشورهایی که برای جلوگیری از کمبود سوخت، به ذخایر اضطراری خود دست میبرند.
نفت برنت روز پنجشنبه تا ۱۰۹ دلار و ۹۷ سنت در هر بشکه بالا رفت؛ بالاترین سطح در چند ماه گذشته. نفت آمریکا نیز تا بالای ۱۰۴ دلار پیش رفت. هر چند قیمتها روز جمعه بخشی از این رشد را پس گرفتند و برنت حوالی ۱۰۴ دلار معامله شد اما تصویر کلی بازار همچنان صعودی و نگرانکننده است. بهای برنت در پایان هفته بیش از ۸ درصد بالاتر از ابتدای هفته قرار داشت.
علت این جهش چیست؟ بازار نفت اکنون با چند ضربه همزمان روبهرو است؛ اختلال شدید در تردد نفتکشها از تنگه هرمز، حملات به نفتکشها و تأسیسات انرژی، هدف قرار گرفتن آرامکو و کاهش تاریخی عرضه عربستان، گسترش تسلط انصارالله در بابالمندب و آسیب دیدن ظرفیت پالایش و تخلیه سریع ذخایر جهانی.
به زبان ساده، بازار با چاههای نفتی که آسیب دیدهاند، کشتیهایی که نمیخواهند حرکت کنند و پالایشگاههایی که نمیتوانند با ظرفیت قبلی کار کنند، همزمان مواجه شده است. همین ترکیب است که نفت را دوباره به محدوده ۱۱۰ دلار رسانده و پرسش مهمتری را پیش روی بازار گذاشته است: اگر اختلالها ادامه یابد، نفت میتواند از ۱۱۰ دلار هم عبور کند؟
هراس تانکرها از جنگ نفتکشها در تنگه هرمز
آنچه بازار را در روزهای اخیر به وحشت انداخت، صرفا احتمال بسته شدن و انسداد کامل تنگه نبود، کاهش شدید رفتوآمد کشتیها به تنهایی برای ایجاد نگرانی کافی بود. دادههای رهگیری کشتیها نشان میدهد در روز چهارشنبه تنها 7 کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردند. پنجشنبه نیز تعداد عبورها در همین محدوده بسیار پایین ماند. این عدد را باید کنار میانگین حدود ۱۲ تا ۱۵ کشتی در روز در روزهای اخیر و حدود ۱۲۵ کشتی در روز پیش از آغاز جنگ قرار داد. …
