هزینه بیشتر برای انرژی کمتر

مساله صنایع انرژی‌بر را نمی‌توان تنها به محدودیت‌های فعلی عرضه گاز نسبت داد. طی دهه‌های گذشته، توسعه بخشی از صنایع کشور، از جمله فولاد و صنایع معدنی، بر پایه برخورداری از انرژی ارزان و فراوان شکل گرفته است. در این الگو، دسترسی به انرژی ارزان یکی از مبانی اصلی سرمایه‌گذاری و توسعه ظرفیت تولید بوده و بنگاه‌ها نیز با اتکا به همین مزیت و با هدف افزایش تولید، به سرمایه‌گذاری در این بخش‌ها ترغیب شده‌اند؛ درحالی‌که بهره‌وری، فناوری و توجیه اقتصادی بلندمدت، همواره به همان اندازه در کانون تصمیم‌گیری قرار نداشته‌اند. اکنون تغییر شرایط تامین انرژی، ضعف‌های این الگو را آشکار کرده است. فعالان زنجیره فولاد از افزایش نرخ گاز صنعتی و شیوه تخصیص آن انتقاد دارند و می‌گویند بهای گاز تحویلی به صنایع ایران در برخی دوره‌ها از قیمت آن در بسیاری از کشورهای منطقه بالاتر رفته است. این صنعت همچنین در ماه‌های گذشته با محدودیت جدی برق مواجه بوده و اکنون احتمال آغاز محدودیت گاز از آبان‌ماه نیز مطرح شده است. در کنار این مسائل، نبود قطعیت در تصمیم‌ها و برنامه‌های دولت، حتی در مواردی که اطلاعیه‌ها و مکاتبات رسمی مبنای برنامه‌ریزی قرار می‌گیرند، امکان مدیریت مستمر تولید را کاهش می‌دهد.

کاهش ناگهانی گازرسانی می‌تواند به افت تولید و افزایش هزینه‌های عملیاتی و مالی بینجامد و سودآوری بنگاه‌ها و اشتغال صنعتی را تحت فشار قرار دهد؛ به‌ویژه آنکه محدودیت‌های قیمت‌گذاری محصولات نیز بر عملکرد این واحدها اثر می‌گذارد. در چنین شرایطی، ضمن ضرورت مدیریت کمبود انرژی و اولویت‌بندی مصرف میان بخش‌های مختلف، این پرسش مطرح است که سیاستگذاری صنعتی کشور تا چه اندازه توانسته است میان مزیت انرژی، بهره‌وری و توجیه اقتصادی سرمایه‌گذاری توازن برقرار کند و دولت در قبال پیامدهای تغییر شرایط انرژی برای سرمایه‌گذاری‌هایی که با مجوز و بر مبنای دسترسی به انرژی پایدار انجام شده‌اند، چه مسوولیتی دارد. فولاد زیر فشار همزمان گرانی و کمبود انرژی …