تهران و کوچه‌هایش - ایستگاه ماشین دودی

در این بخش از سایت ادبی و هنری روزانه غزلیات آشفته شیرازی را به صورت گلچین آماده کرده ایم. محمدکاظم آشفته شیرازی از شاعران صاحب منصب عصر قاجار بود که به سال

پژوهش تازه محمد مریوانی درباره حسنعلی‌خان امیرنظام گروسی، چهره‌ای برخاسته از بیجار گروس، تصویری از یک دولتمرد ترقی‌خواه در عصر قاجار ارائه می‌دهد.

علیرضا قاسم‌خان، کارگردان و تهیه‌کننده سینمای مستند، و نویسنده کتاب «نخستین گام‌های تاریخ سینمای ایران؛ دوران قاجار»، با اشاره به اهمیت این پژوهش گفت: این اثر تلاشی است برای بازخوانی نظام‌مند نخستین تصاویر ثبت‌شده در ایران و تحلیل آن‌ها به‌عنوان اسناد معتبر تاریخ اجتماعی و فرهنگی عصر قاجار.

اگر تاریخ را یک کهنه‌ساز ماهر بدانیم، روابط ایران و ایالات متحده یکی از پیچیده‌ترین و پردردسرترین طرح‌های اوست. داستانی که در اواسط سده نوزدهم و در دربار شاهان قاجار با نوایی از امید و کنجکاوی آغاز شد و امروز، در آستانه دومین ماه از سال ۲۰۲۶، به سمفونی ناموزونی از خصومت، سوءظن و درگیری پرتنش در حیطه‌هایی …

یک عکس، یک بالن غول‌پیکر و انبوهی از مردم کنجکاو؛ تبریز در واپسین سال‌های عصر قاجار، در آستانه پرواز ایستاده بود.

«نامه‌ها و اسناد ایرج میرزا» به کوشش مهدی نورمحمدی منتشر شد. نویسنده در این کتاب با مطالعه و بررسی مجموعه‌های دولتی و شخصی و همچنین کتاب‌ها و مجلات ادوار مختلف، تلاش کرده ایرج میرزا را از زاویه‌ای جدید به مخاطب خود معرفی کند. بخشی از نامه‌ها و اسنادی که در کتاب ذکر شده، برای اولین‌بار است که در دسترس …

ساختار کتاب به صورت تاریخی تحلیلی طراحی شده است. نویسنده پس از مروری بر زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی عصر قاجار و انقلاب مشروطه، به بررسی دوره رضاشاه و سیاست‌های متمرکزسازی و نوسازی آمرانه می‌پردازد. بخش عمده و هسته مرکزی کتاب، به تحلیل دوره محمدرضاشاه اختصاص یافته است

کتاب «اسناد شرعی ایالت فارس در عهد قاجار؛ پژوهشی در اسناد تاریخی خاندان اسلامی حاج سیدعلی تاجر بیرمی» به قلم سیداحمد عسکری و وحید کارگر جهرمی از سوی پژوهشکده تاریخ اسلام منتشر شد.

این عکس‌های دوران قاجار را که اکنون بیش از صد سال از ثبت شدن آن‌ها می‌گذرد، می‌توان بارها و بارها تماشا کرد و هر بار چیزهای تازه‌ای در آن‌ها دید...

اولیویه به‌عنوان نخستین پزشک اروپایی در دوران محمدشاه قاجار وارد تهران شد. هدف اصلی او درمان بیماران ایرانی نبود؛ او به دستور ناپلئون مأمور شده بود به ایران سفر کند تا راه‌های احتمالی لشکرکشی ارتش فرانسه به هندوستان را بررسی و ارزیابی کند. در ادامه به ماجرای ورود این پزشک به تهران عصر قجر پرداختیم.

اولیویه به‌عنوان نخستین پزشک اروپایی در دوران محمدشاه قاجار وارد تهران شد. هدف اصلی او درمان بیماران ایرانی نبود؛ او به دستور ناپلئون مأمور شده بود به ایران سفر کند تا راه‌های احتمالی لشکرکشی ارتش فرانسه به هندوستان را بررسی و ارزیابی کند. در ادامه به ماجرای ورود این پزشک به تهران عصر قجر پرداختیم.

عکس‌های دوران قاجار را که اکنون بیش از صد سال از ثبت شدن آن‌ها می‌گذرد، می‌توان بارها و بارها تماشا کرد و هر بار چیزهای تازه‌ای در آن‌ها دید؛ از جزییات لباس‌ها و چهره‌ها گرفته تا شکل و شمایل ساختمان‌ها و هر چیز دیگری که در طول این یک قرن و اندی دچار تغییرات فراوان شده است.

زن‌های ایرانی را غالبا به افراط در نوشیدن مشروب‌هایی که مخالف دین آن‌هاست متهم می‌کنند ولی من تاکنون موردی از آن را ندیده‌ام و فکر می‌کنم که این اتهام پایه و اساسی نداشته باشد.

این عکس‌های دوران قاجار را که اکنون بیش از صد سال از ثبت شدن آن‌ها می‌گذرد، می‌توان بارها و بارها تماشا کرد و هر بار چیزهای تازه‌ای در آن‌ها دید؛ از جزییات لباس‌ها و چهره‌ها گرفته تا شکل و شمایل ساختمان‌ها و هر چیز دیگری که در طول این یک قرن و اندی دچار تغییرات فراوان شده است.

بر خلاف دیگر محله‌های تهران عصر قاجار که مرزشان بر اساس خطوط فرضی و قراردادی معلوم می‌شد، محدوده این محله با حصار و خندق متمایز شده بود. این تقسیم‌بندی تا پایان دوره قاجار و پس از گسترش تهران و تخریب باروی طهماسبی کم و بیش برجای ماند.

در زیر تصاویری از تهران قدیم در دوران قاجار را مشاهده می کنید.

خانه مهندس شقاقی که نامش در ساخت تونل کندوان ثبت شد

این عکس را لوییجی پشه در عصر قاجار گرفت و شکوه پارسه را پیش از هرگونه کاوش باستان‌شناسی جاودانه کرد. (عکس درون متن)

نوای تار و دف از دل تاریخ؛ قابی تماشایی منسوب به آنتوان سوروگین که سکوت صدساله موسیقی ایران در عصر قاجار را می‌شکند.

امین‌اقدس در اواخر عمر از هر دو دیده نابینا شد و شاه او را با بهرام‌خان خواجه و چند پرستار زن و گماشته برای درمان به «وین» فرستاد. چند تن از مشهورترین پزشکان آن عصر در علاجش کوشیدند ولی کوشش آنان سودی نبخشید.

امین‌اقدس در اواخر عمر از هر دو دیده نابینا شد و شاه او را با بهرام‌خان خواجه و چند پرستار زن و گماشته برای درمان به «وین» فرستاد. چند تن از مشهورترین پزشکان آن عصر در علاجش کوشیدند ولی کوشش آنان سودی نبخشید.

یک نفر شتر دیوانی را با بار انداخته بود توی نهر و می‌خواستند درآورند، نمی‌شد، اوقاتم تلخ شد. یحیی‌خان را گذاشتم آن‌جا شتر را درآوردند.

تماشای میدان نقش جهان، نه با پای توریست‌ها، بلکه زیر سم اسب‌های قشون قاجار؛ این قاب تاریخی شما را به سفری حیرت‌انگیز در دل تاریخ اصفهان می‌برد.

در روزهای اخیر، حضور فردی با چهره و پوششی شبیه به ناصرالدین‌شاه قاجار در برخی خیابان‌های تهران، توجه رهگذران و کاربران فضای مجازی را به خود جلب کرده است.

خانه امین لشگر در محله پامنار واقع بود، یکی از محله‌های قدیمی عودلاجان که روایتگر زندگی ثروتمندان دوره قاجار است. در سال ۱۴۰۲، تصاویری از دیوارهای مخروبه آن در خبرگزاری‌ها منتشر شد، دیوارهایی که حتی با ترک‌های خاک گرفته، بخشی از هنر و فرهنگ عصر قاجار را بازگو می‌کردند. 

قابی نایاب، شما را به اصفهان عصر قاجار می‌برد؛ زمانی که «مادام دیولافوا»، سیاح جسور فرانسوی، شکوه نقش جهان را برای همیشه در تاریخ منجمد کرد.

قابی نایاب شما را به اصفهان عصر قاجار می‌برد؛ زمانی که ژان دیولافوا، سیاح جسور فرانسوی، شکوه نقش جهان را برای همیشه در تاریخ ثبت کرد.

پاول یولیوس رویتر، مؤسس بنگاه خبرپراکنی رویترز، آغازگر توطئه علیه ایران از زمان ناصرالدین شاه قاجار بود.

کاخ تابستانی ناصرالدین شاه در شهرستانک، روزگاری باشکوه با پنجره‌های ارسی و طاقی‌های زیبا بود؛ اما امروز متروکه و فراموش‌شده است.

عکس هایی از «زن شپش‌گیر» و «دختری با بادبزن» را در عصر قاجار مشاهده می کنید.

خاطرات افسر انگلیسی، ستوان «آلکس بارنز» تصویری از  مشهد در  دوره سلطنت فتحعلی شاه قاجار را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد؛ دوره‌ای که از نظر مطالعات پیشینه این شهر، شواهد تاریخی گسترده‌ای ندارد، به خصوص در حوزه مطالعات تاریخ اجتماعی.

در عصر قاجار در مجموع بیش از ۱٫۵ میلیون کیلومتر مربع از خاک ایران جدا شد هرچند برخی منابع این رقم را تا ۲ میلیون کیلومتر هم تخمین می‌زنند. بر این اساس وسعت ایران از حدود ۳–۴ میلیون کیلومتر مربع در آغاز قاجار به کمتر از ۱٫۶ میلیون در پایان آن رسید.

نمایشگاه تصویری «خودروهای تشریفاتی ایران؛ روایتی از عصر قاجار تا پهلوی» در موزه خودروهای اختصاصی مجموعه فرهنگی‌تاریخی نیاوران گشایش می‌یابد.

نهضت مشروطه ایران (آغاز شده در حدود ۱۳۲۳ هـ.ق) صرفا یک تحول سیاسی در ساختار سلطنت قاجار نبود، بلکه بحران نظری و چالش فقهی را برای سنت فقه سیاسی شیعه در عصر غیبت رقم زد.

جالب است بدانید از لحاظ زمانی، واژه «آنفلوانزا» در اواخر عصر قاجار و از طریق چاپ مقالات ترجمه‌شده در مطبوعات و نیز تلاش طبیبان آشنا با طب نوین غربی، وارد ادبیات طب ایران شده است.

کتاب «ملی‌سازی ایران» نوشته افشین مرعشی که نشر ققنوس به‌تازگی آن را چاپ کرده، روایتی عمیق و تحلیلی درباره دگرگونی مفهوم قدرت در ایران، از اواخر عصر قاجار تا برآمدن دولت مدرن در آغاز پادشاهی پهلوی است.

در خلال جنگ جهانی اول و در عصر حکومت قاجار، قحطی مرگباری ایران را فرا گرفت و جمعیت کثیری از گرسنگی جان باختند.

تاج‌الدوله، یکی از شناخته‌شده‌ترین زنان مسلمان در تاریخ قاجار، از دختری اصفهانی آغاز کرد و با بهره‌گیری از ذوق ادبی، تربیت علمی و ایمان دینی، به یکی از اثرگذارترین بانوان عصر خود بدل شد.

مستشار نظامی بریتانیا در تهران، ارتش ایران در دوره محمدشاه قاجار شامل بیش از ۴۰ هزار نیروی منظم و ۶۰ هزار نیروی نامنظم بود

مهر/ مدیرکل صداوسیمای آذربایجان غربی از پیشرفت ۹۵ درصد فیلمبرداری مستند حماسی و بازسازی شده «زری خانم» و رونمایی آن در کنگره ۱۲ هزار شهید استان خبر داد. ناصر حجازی‌فر عصر یکشنبه در بازدید از پشت‌صحنه ساخت مستند «زری خانم» از قلعه تاریخی روستای عسگرآباد کوه ارومیه که از دوران قاجار به یادگار مانده اس

در عصر قاجار شیوه ی پوشش زنان در محیط خانه و بیرون از آن ، متفاوت بود .

تصویری تاریخی از مظفرالدین‌شاه و نوه‌اش در نخستین اتومبیل وارداتی ایران، نمادی از آغاز تجدد در دربار قاجار است.

این عکس‌های دوران قاجار را که اکنون بیش از صد سال از ثبت شدن آن‌ها می‌گذرد، می‌توان بارها و بارها تماشا کرد و هر بار چیزهای تازه‌ای در آن‌ها دید

فرادید/ درباره زمان ساخت بازار تهران روایت‌های گوناگونی وجود دارد؛ برخی آن را به دوران ناصرالدین‌شاه قاجار نسبت می‌دهند و گروهی دیگر، آغاز شکل‌گیری‌اش را به دوره شاه طهماسب صفوی می‌دانند. به نظر می‌رسد بازار تهران در عصر صفویه روباز بوده و بعدها در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار مسقف شده است. 🔹 آخرین خبر

شورش سالار یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخی شهر مشهد در عهد قاجار است؛ شورشی که با هدف تجزیه خراسان آغاز و نهایتا با تدبیر میرزاتقی‌خان امیرکبیر و البته سختی فراوان سرکوب شد.

این عکس‌های دوران قاجار را که اکنون بیش از صد سال از ثبت شدن آن‌ها می‌گذرد، می‌توان بارها و بارها تماشا کرد و هر بار چیزهای تازه‌ای در آن‌ها دید؛ از جزییات لباس‌ها و چهره‌ها گرفته تا شکل و شمایل ساختمان‌ها و هر چیز دیگری که در طول این یک قرن و اندی دچار تغییرات فراوان شده است.

واژه «استبداد» در عصر مشروطه وارد فرهنگ سیاسی شد،میرزای نائینی یکی از افرادی بود که این بحث را جدی مطرح کرد او با در نظر گرفتن محیط سیاسی ایران عصر مشروطیت، به نقد عمیق استبداد پرداخت.

سومین همایش ملی «علم در عصر قاجار» به مناسبت صدمین سال رسمیت گاهشماری هجری شمسی در ایران برگزار می‌شود.

تهران- ایرنا- برقراری دسترسی به پایگاه‌های Science Direct و Scopus و هوش مصنوعی اسکوپوس، برگزاری سومین همایش ملی علم در عصر قاجار و برگزاری جشنواره ورزشی و همایش پیاده‌روی دانشگاه علم و صنعت ایران، از مهم‌ترین اخبار روز شنبه سوم آبان ماه دانشگاه‌هاست.

میراث تصویری عصر ناصری پس از بیش از یک قرن، به مرحله احیا و حفاظت دیجیتال می‌رسد.

بر اساس گزارش کلنل چارلز استودارت، مستشار نظامی بریتانیا در تهران، ارتش ایران در دوره محمدشاه قاجار شامل بیش از ۴۰ هزار نیروی منظم و ۶۰ هزار نیروی نامنظم بود. این نیروها از مناطق مختلف کشور تأمین می‌شدند و واحدهای مستقر در تهران نقش پشتیبان اصلی قدرت مرکزی را ایفا می‌کردند.

مستشار نظامی بریتانیا در تهران، ارتش ایران در دوره محمدشاه قاجار شامل بیش از ۴۰ هزار نیروی منظم و ۶۰ هزار نیروی نامنظم بود

بر اساس گزارش کلنل چارلز استودارت، مستشار نظامی بریتانیا در تهران، ارتش ایران در دوره محمدشاه قاجار شامل بیش از ۴۰ هزار نیروی منظم و ۶۰ هزار نیروی نامنظم بود. این نیروها از مناطق مختلف کشور تأمین می‌شدند و واحدهای مستقر در تهران نقش پشتیبان اصلی قدرت مرکزی را ایفا می‌کردند.

پژوهشگر تاریخ درباره تصاویری از دوران قاجار توسط دوربین‌های فیلمبرداری ثبت شده می‌گوید: قطعاً در این نگاتیوها تصاویر مهمی وجود دارد؛ تصاویر زندگی شاه در دربار و شاید تصاویر دوره‌های بعد از عصر مظفری.

سفرنامه‌نویسان اروپایی در دوره‌های تاریخی مختلف، به‌ویژه عصر قاجار، اصالت تاریخی ایران و قدمت ریشه‌های آن را ویژگی ممتاز این ملت می‌دانستند.

پژوهشگر تاریخ درباره تصاویری از دوران قاجار توسط دوربین‌های فیلمبرداری ثبت شده می‌گوید:قطعاً در این نگاتیو‌ها تصاویر مهمی وجود دارد؛ تصاویر زندگی شاه در دربار و شاید تصاویر دوره‌های بعد از عصر مظفری.

31 حلقه فیلم متعلق به دوران قاجار در کاخ گلستان شناسایی شد که ممکن است بخشی از نخستین تصاویر ضبط‌ شده در تاریخ ایران باشند.

شیخ محمدحسن زیدآبادی، ملقب به “نبی‌السارقین” یا “پیغمبر دزدان”، یکی از شخصیت‌های منحصربه‌فرد تاریخ ادبیات و اجتماع ایران در دوره قاجار است. این روحانی، شاعر و طنزپرداز، که در حدود ۱۲۳۰ هجری قمری (حدود ۱۸۱۴ میلادی) در روستای زیدآباد سیرجان زاده شد، با انتخاب لقبی طنزآمیز، به نمادی از انتقاد اجتماعی تبدیل …

ایرنا/ بجنورد- ایرنا- بنای تاریخی کاملی از آثار تاریخی عصر قاجار در جاجرم خراسان‌شمالی که زیرسایه برخی بی توجهی در معرض نابودی قرار داشت با جذب اعتبار در دولت چهاردهم وارد مسیر احیا شده و قرار است با کاربری اقامتگاه بومگری از گردشگران پذیرایی کند. به گزارش ایرنا، در دل کویر و دشت‌های وسیع خراسان‌شما

بیش از یک قرن پیش در همین روزها تاسیس روزنامه نوبهار، که یکی از مهم‌ترین نشریه‌های عصر مشروطه بود، در کنار دیگر نشریات، سلاحی شدند تا مطبوعات را از انحصار شاه درآورند.

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: بیش از یک قرن پیش در همین روزها تاسیس روزنامه نوبهار، نشریه نامدار ملک‌الشعرای بهار که یکی از مهم‌ترین نشریه‌های عصر مشروطه بود، در کنار دیگران، سلاحی شدند تا مطبوعات را از انحصار شاه و وزرا درآورند و به خدمت مردم و آگاهی آنان وادارند. این اتفاق تاریخی بهانه‌ای شد تا …

پژوهشگر مطالعات اسلام‌ وادیان از دلایل اجتماعی و فرهنگی ظهور و گسترش فرق انحرافی می‌گوید.

شیخ محمدحسن، که در برخی منابع با نام شیخ محمدحسن سیرجانی کرمانی شناخته می‌شود، در خانواده‌ای از اعراب بنی‌اسد و قبیله قاران ریشه داشت که ابتدا به رفسنجان مهاجرت کرده و سپس در سیرجان سکنی گزیدند (باستانی پاریزی، ۱۳۲۴). زیدآباد، روستایی در توابع سیرجان استان کرمان، زادگاه و مأوای اصلی او بود که به طنز …

ایرج میرزا متخلص به «فخرالشعرا» و «جلال‌الممالک» از شاعران برجسته ایرانی عصر مشروطه و اواخر دوره قاجار، از پیشگامان تجدد در ادبیات فارسی به شمار می‌رود که انقلابی نو در شعر فارسی پدید آورد/زبان ساده شعری، مضامین اجتماعی، نقد دستگاه حکومتی و عقاید وطن‌پرستانه این شاهزاده قجری در شعرهایش نمایان است

میرزا اقاخان نوری (ملقب به اعتمادالدوله) یکی از پرچالش‌ترین چهره‌های دربار قاجار است: از یک‌سو به‌عنوان بازیگری در پشت پرده برکناری و به‌قتل رسیدن امیرکبیر و تسلیم ادعاهای مربوط به هرات متهم شده و در حافظه جمعی «خائن» خوانده شده؛ از سوی دیگر پژوهشگرانی کوشیده‌اند او را با اسناد جدید بازخوانی و دفاع …

میرزا اقاخان نوری (ملقب به اعتمادالدوله) یکی از پرچالش‌ترین چهره‌های دربار قاجار است: از یک‌سو به‌عنوان بازیگری در پشت پرده برکناری و به‌قتل رسیدن امیرکبیر و تسلیم ادعاهای مربوط به هرات متهم شده و در حافظه جمعی «خائن» خوانده شده؛ از سوی دیگر پژوهشگرانی کوشیده‌اند او را با اسناد جدید بازخوانی و دفاع …

ترور ناصرالدین شاه قاجار پس از نیم قرن سلطنت، نه تنها پایان یک عصر، که سرآغاز نمایشی بی‌سابقه در تاریخ ایران بود. مرگ او با یک گلوله در حرم شاه عبدالعظیم، به یک سال عزاداری، انتظار و در نهایت، تشییعی باشکوه و مدرن منتهی شد که خود به سندی مهم از دوران گذار ایران بدل گشت.

در کوچه‌های تنگ و تاریک تهرانِ قاجاری، جایی که صدای زنگ کاروان‌ها با نجواهای مشکوک درهم می‌آمیخت، مردانی با ردای کهنه و کلاه‌های پشمین قدم می‌زدند. آن‌ها نه تاجر بودند، نه درویش؛ بلکه “منهیان”، خبرچینان و جاسوسانی که چشم و گوش دربار بودند.

پژوهشگر حوزه علوم انسانی گفت:در عصر شکوفایی آتن، مدل ایده آل دموکراسی کلاسیک در قرن پنج پیش از میلاد شکل می‌گیرد و در یک تلقی نیز عینیت فلسفه در این دوره بسط پیدا کرده است.

امسال اتاق بازرگانی تهران یکصد و چهل‌ودومین سال تاسیس خود را گرامی خواهد داشت. این نهاد بخش‌خصوصی از زمان قاجار تاکنون به حمایت از کارآفرینان، ترویج فرهنگ کارآفرینی و مسئولیت اجتماعی در میان جامعه اقتصادی پرداخته‌است و امروز با پشتوانه تاریخی خود استوارتر و پرامیدتر از گذشته، همچنان به انجام وظایف خود …