سهمیه کنکور و بحران عدالت

نتایج کنکور دکتری اعلام شد. هم‌زمان با آن، باز هم درخواست همیشگی مردم ناکام ماند؛ درخواست حذف سهمیه اختصاص‌یافته به گروه‌های خاص در کنکور تمامی مقاطع. وعده ریاست‌جمهوری نیز دراین‌باره، به نظر می‌رسد همانند موارد دیگر، شعاری بیش نبوده است. سهمیه‌های مراکز آموزشی همانند شمشیری دولبه است که هم برای خانواده معظم ایثارگران و هم برای سیستم آموزشی ایران مخرب است. از مهم‌ترین ایرادات اختصاص این سهمیه‌ها، از بین بردن حس عدالت آموزشی در کشور است. سیستم آموزشی ما به‌اندازه کافی خلل و مشکل دارد که بخواهیم بار مازاد بی‌عدالتی را نیز به آن اضافه و آن را عریان‌تر سازیم. متأسفانه سیستم آموزشی ما بر محور تبعیض پیش می‌رود و این بی‌عدالتی آموزشی به بازتولید نابرابری اجتماعی منجر می‌شود. این تبعیض نسل‌به‌نسل ادامه می‌یابد، گستره نارضایتی از آن بیشتر می‌شود و دامان کل جامعه را می‌گیرد.

در ابتدا باید مشخص کنیم هدفمان از اختصاص سهمیه به عزیزان ایثارگر و خانواده‌هایشان چیست؟ آیا افراد مشمول، با دغدغه‌های فراوان و رنج‌های باقی‌مانده از گذشته، به این حمایت‌های غیرحرفه‌ای نیاز دارند؟ بازخورد این عمل در جامعه چیست؟ به نظر می‌رسد این‌گونه کمک‌ها تنها توانسته یک چیز را هدف قرار دهد و آن اعتبار این عزیزان داغ‌دیده است. بهتر نبود به‌جای برهم‌زدن روند نصفه‌ونیمه کنکور سراسری، شرایط متعارف و معمول دیگری را برای کمک به آن‌ها برمی‌گزیدیم؟ مثلاً بودجه کمک‌آموزشی یا هزینه و تخفیف کلاس‌های کنکور به آنان اختصاص می‌دادیم یا مشاوران تحصیلی رایگان در اختیارشان قرار می‌دادیم؟ اختصاص دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی ویژه برای این عزیزان نیز قطعاً اشتباه خواهد بود. آن‌ها جدا و منفک از جامعه نیستند؛ آن‌ها همانند بقیه اعضای جامعه، از حقوق شهروندی برخوردارند. باید آزادانه و به‌صورت برابر حق انتخاب داشته باشند. ازاین‌رو، نتیجه و بازخورد مراکز آموزشی مشابه «شاهد» شاید آن‌طور که باید موفق نبوده است. قدر مسلم، این سهمیه‌ها اعتبار تحصیلی مراکز آموزشی معتبر را نیز زیر سؤال برده است. سؤال این است که چرا دیگر خبری از پرورش نخبگان در مراکز آموزشی معتبر و تاریخی ما نیست و هر آنچه هست، همچنان مربوط به گذشته است؟ ایرج افشارها، اسلامی ندوشن‌ها، صفی‌نژادها، احمد بیرشک‌ها، پیرنیا و… کجایند؟ …