امیر روشن، معاون سازمان توسعه تجارت ایران، در این نشست اعلام کرد که ۳۶۷ متقاضی در فرآیند انتخاب صادرکنندگان نمونه ملی سال ۱۴۰۵ ثبتنام کردهاند، اما تنها ۲۷۷ پرونده تکمیل شده و به مرحله پایانی ارزیابی رسیده است. از این تعداد نیز ۲۳۵ متقاضی در بخش کالا، ۲۶ شرکت در بخش خدمات و ۱۶ شرکت در حوزه محصولات دانشبنیان قرار دارند.
همین اعداد نخستین پرسش را ایجاد میکند: چرا از میان ۳۶۷ متقاضی، حدود ۹۰ پرونده اساساً به مرحله نهایی نرسیدهاند؟ سازمان توسعه تجارت درباره دلایل این ریزش در نشست مذکور توضیح دقیقی ارائه نکرده است. آیا مشکل از نقص مدارک و فرآیند ثبتنام بوده، یا معیارهای ارزیابی بهگونهای طراحی شده که بخشی از صادرکنندگان عملاً امکان ورود به رقابت نهایی را پیدا نمیکنند؟
این پرسش زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم هدف از انتخاب صادرکننده نمونه، صرفاً برگزاری یک مراسم و تقدیر از چند بنگاه نیست؛ بلکه قرار است الگوهای موفق صادراتی شناسایی و معرفی شوند. در چنین شرایطی، شفافیت درباره معیارهای امتیازدهی، وزن ارزش صادرات، ارزش افزوده، تنوع بازارها، استمرار صادرات، فناوری، بازگشت ارز و حتی میزان وابستگی صادرات به مواد خام میتواند از خود عنوان «صادرکننده نمونه» مهمتر باشد. صادرات سنگین، اما کمارزش
شاید مهمترین بخش سخنان معاون سازمان توسعه تجارت، اعتراف صریح به یکی از مشکلات مزمن صادرات ایران باشد. روشن اعلام کرده است که ارزش هر تن کالای صادراتی ایران در حال حاضر حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ دلار است و این رقم از نگاه سازمان پایین ارزیابی میشود. او تأکید کرده که باید از صادرات مواد خام و کالاهای کمارزش به سمت کالاهای دارای ارزش افزوده بیشتر حرکت کرد. …
