سایه سنگین پیری بر اوپک ۶۶ ساله/ از نفت ۱۴۷ دلاری تا گذر از ۸ شوک تاریخی!

به گزارش خبرنگار انرژی تابناک، ۶۶ سال پیش، پنج کشور ایران، عراق، کویت، عربستان و ونزوئلا در بغداد سازمانی را پایه گذاشتند که قرار بود صدای کشور‌های تولیدکننده نفت باشد. از آن زمان اوپک نه فقط شاهد تاریخ بازار نفت بلکه بخشی از موتور محرک آن بوده و حالا به دوران پیری رسیده با تاریخچه‌ای سرشار از اتفاق‌های بزرگ و چالش‌های پر مخاطره که حتی تا مرزهای فروپاشی سازمانی پیش رفته اما هر بار جان سالم به در برده است. 

در این شش دهه، هشت شوک بزرگ نشان داد که نفت چگونه می‌تواند تورم، رشد اقتصادی، سیاست خارجی و حتی مسیر سرمایه‌گذاری جهان را تغییر دهد. از نفت چند دلاری دهه ۱۹۶۰ تا برنت بالای ۱۰۰ دلار در بحران ۲۰۲۶، یک واقعیت ثابت مانده و آن هم اینکه هر بار جهان تصور کرده بازار نفت را فهمیده، یک شوک تازه قواعد بازی را عوض کرده است. ۱۹۷۳؛ تبدیل نفت به سلاح ژئوپلیتیک

جنگ یوم کیپور در سال ۱۹۷۳ نخستین شوک بزرگ نفتی را رقم زد. کشور‌های نفت‌خیز عربی، صادرات‌شان به برخی کشور‌های غربی را محدود کردند و قیمت نفت در فاصله کوتاهی به حدود سه برابر رسید. اثر این جهش فقط در قیمت بنزین نبود. هزینه حمل‌ونقل و تولید بالا رفت، تورم در کشور‌های صنعتی تشدید شد و اقتصاد‌های واردکننده نفت تحت فشار قرار گرفتند. 

بیشتر بخوانید: مسیرهای خاورمیانه برای نفتکش‌ها امن نیست!

پایان جنگ هم نفت را ارزان نمی‌کند

نقشه جدید آمریکا برای نفت آسیا

در سوی دیگر، درآمد کشور‌های صادرکننده به‌شدت افزایش یافت؛ مازاد حساب جاری صادرکنندگان عمده نفت در سال ۱۹۷۴ به حدود ۶۸ میلیارد دلار رسید. نفت برای نخستین‌بار به جهان نشان داد که می‌تواند هم‌زمان یک کالای اقتصادی و یک سلاح ژئوپلیتیک باشد. ۱۹۷۹؛ انقلاب اسلامی ایران و دومین انفجار قیمت

شش سال بعد این بار ایران در مرکز شوک قرار گرفت. پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و کاهش تولید نفت کشور، بازار را با ترس از کمبود عرضه نفت مواجه کرد. قیمت‌ها جهش کرد و اقتصاد‌های صنعتی با ترکیبی خطرناک از تورم و رشد ضعیف روبه‌رو شدند اما واکنش جهان به این شوک مهم‌تر از خود افزایش قیمت بود. کشور‌ها به سمت خودرو‌های کم‌مصرف، ذخایر استراتژیک، تولید نفت خارج از اوپک و انرژی‌های جایگزین رفتند. نفت گران، نخستین دشمن نفت شد. ۱۹۸۶؛ اوپک قیمت نفت‌های خودش را شکست …