دروازه‌های غربی اقتصاد ایران در انتظار رونق بازارچه‌های مرزی

به گزارش خبرگزاری ایمنا گروه استان‌ها؛ مرزهای غربی و جنوب‌غربی ایران یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های کشور برای پیوند تجارت خارجی با اقتصاد مناطق مرزنشین است. از مهران و خسروی تا باشماق، تمرچین، شلمچه و چذابه، جریان صادرات و ترانزیت برقرار است، اما مسئله اساسی همچنان چگونگی تبدیل این گردش بزرگ اقتصادی به اشتغال، درآمد و رونق پایدار برای جوامع محلی است؛ موضوعی که بازارچه‌های مرزی می‌توانند در آن نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند.

مرز زمانی به مزیت اقتصادی تبدیل می‌شود که اثر آن تنها در آمار صادرات و تعداد کامیون‌های عبوری دیده نشود، بلکه در کسب‌وکارهای اطراف مرز، تولیدات محلی، درآمد خانوارها و فرصت‌های شغلی نیز خود را نشان دهد، در غیر این صورت ممکن است استانی در مجاورت یکی از پرترددترین مسیرهای تجاری کشور قرار داشته باشد، اما بخش قابل‌توجهی از ارزش ایجادشده در خارج از منطقه شکل بگیرد و سهم اقتصاد محلی از این ظرفیت محدود بماند.

در چنین شرایطی، بازارچه‌های مرزی اهمیت پیدا می‌کند؛ فلسفه وجودی این بازارچه‌ها تنها مبادله کالا نیست؛ آن‌ها می‌توانند حلقه‌ای میان تجارت رسمی، تولید محلی و معیشت مرزنشینان باشند و اگر این حلقه شکل نگیرد، بازارچه تنها یک نقطه مبادله باقی می‌ماند و نمی‌تواند نقشی را که برای توسعه مناطق مرزی تعریف شده است، ایفا کند.

این مهم در پنج استان ایلام، کرمانشاه، کردستان، آذربایجان غربی و خوزستان اهمیت بیشتری دارد؛ استان‌هایی که هرکدام از طریق مرزهای خود با عراق، دروازه‌ای برای ورود به بازار این کشور محسوب می‌شوند، اما میزان بهره‌مندی آن‌ها از ظرفیت‌های مرزی، به زیرساخت، نوع تجارت، وضعیت بازارچه‌ها و میزان مشارکت فعالان محلی وابسته است. صادرات ۳۴۸ میلیون دلاری ایلام در ۵ ماه سال جاری

ایلام شاید یکی از روشن‌ترین نمونه‌ها برای بررسی این دوگانه باشد؛ استانی که نام مهران با تجارت و تردد مرزی گره خورده و مرز آن علاوه بر میزبانی میلیون‌ها زائر در ایام اربعین، ظرفیت قابل‌توجهی در صادرات و ترانزیت دارد.

سهراب کمری، مدیرکل گمرک استان ایلام، در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار ایمنا می‌گوید: در پنج ماه نخست سال جاری، ۸۰۹ هزار و ۵۵ تن کالا به ارزش ۳۴۸ میلیون و ۲۵۲ هزار و ۹۳۲ دلار از گمرکات استان صادر شده است. …