دشت شهرکرد در مسیر فرونشست

هرچند مقابله با فرونشست نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ و مستمر است، اصلاح الگوی کشت، جایگزینی محصولات پرمصرف با محصولات کم‌آب‌بر و مقاوم‌به‌خشکی، توسعه سامانه‌های آبیاری نوین، جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز و مدیریت اصولی چاه‌های آب زیرزمینی ازجمله راهکارهایی‌اند که می‌توانند در کاهش فشار بر آبخوان‌ها مؤثر باشند؛ بااین‌حال، مسئله اصلی صرفاً شناسایی راهکارها نیست، بلکه ضرورت اجرای عملی و به‌‌موقع آن‌هاست، زیرا هرگونه تعلل در مدیریت منابع آب و کنترل عوامل مؤثر بر فرونشست، می‌تواند هزینه‌های مقابله با این پدیده را در آینده افزایش دهد.

  حکمرانی ناصحیح آب

ایسنا در گزارشی به نقل از «صالح یوسفی»، استادیار گروه حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری، نوشت: «عوامل مؤثر بر وضعیت این دشت را می‌توان به دو دسته عوامل انسانی و اقلیمی تقسیم کرد. عوامل اقلیمی به‌‌صورت غیرمستقیم تحت‌تأثیر فعالیت‌های انسانی قرار می‌گیرند. برای مثال، گرمایش جهانی از‌جمله عواملی است که کنترل آن در مقیاس محلی خارج از اختیار است، اما در کنار آن، عواملی نیز وجود دارند که مستقیماً به فعالیت‌های انسانی مربوط می‌شوند. باید متناسب با شرایط موجود مشخص شود چه میزان از منابع آب زیرزمینی این دشت قابل برداشت است؛ موضوعی که متأسفانه رعایت نمی‌شود و حکمرانی آب در دشت شهرکرد به‌درستی اجرا نشده است.»

یوسفی ادامه داد: «برای مدیریت صحیح منابع آب، باید میزان بارش و بیلان آبی دشت به‌طور دقیق مشخص و برنامه‌ریزی‌ها براساس این اطلاعات انجام شود. متأسفانه در حال حاضر، بیش از ظرفیت دشت شهرکرد از منابع آبی آن استفاده می‌شود. براساس اندازه‌گیری‌ها، در برخی نقاط دشت شهرکرد حدود ۶ تا ۷ سانتی‌متر فرونشست رخ داده است؛ این مسئله هنوز به محدوده شهری نرسیده و به زیرساخت‌های شهری آسیب وارد نکرده است، اما نباید فراموش کرد که درصورت وقوع فرونشست و بروز خسارت در منطقه شهری، امکان جبران آن وجود نخواهد داشت.» …