مسیر برقیسازی صنعتخودرو دیگر یک انتخاب تجملی نیست؛ ناترازی سوخت، رشد مصرف بنزین، افزایش هزینه تامین انرژی و فشارهای زیستمحیطی، خودروسازان را ناچار کرده است معماری قوای محرکه را بازتعریف کنند. اما برای خودروسازی مانند ایرانخودرو، پرسش اصلی این نیست که «آیا باید برقی شد؟»؛ بلکه پرسش مهمتر این است که در شرایط فعلی اقتصاد و زیرساخت کشور، حرکت به سمت خودرو هیبریدی منطقیتر است یا تمامبرقی؟
پاسخ به این پرسش را نمیتوان صرفا با مقایسه مصرف سوخت یا آلایندگی داد. باید مجموعهای از عوامل شامل وضعیت شبکه برق، زیرساخت شارژ، توان زنجیرهتامین، قیمت تمامشده، قابلیت تعمیر و نگهداری و قدرت خرید مشتری را همزمان در نظر گرفت.
از این منظر، خودرو هیبریدی در شرایط فعلی ایران مزیت عملیاتی بیشتری دارد؛ نه به این معنا که خودروهای تمامبرقی فناوری آینده نیستند، بلکه به این دلیل که زیرساخت کشور هنوز برای برقیسازی گسترده آماده نیست.
مهمترین مزیت هیبرید برای ایران، کاهش مصرف بنزین بدون وابستگی کامل به شبکه شارژ است. خودرو هیبریدی در ترافیک شهری میتواند بخش قابل توجهی از انرژی مورد نیاز را از موتور الکتریکی و بازیابی انرژی ترمز تامین کند و موتور درونسوز را در محدودههای کاری پربازدهتر به کار گیرد.
این موضوع برای تهران و کلانشهرهای کشور اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بخش قابل توجهی از مصرف سوخت خودروها در شرایط توقف و حرکت، شتابگیریهای متوالی و ترافیک سنگین اتفاق میافتد؛ دقیقا شرایطی که سامانه هیبرید میتواند بیشترین مزیت را ایجاد کند.
در مقابل، خودرو تمامبرقی اگرچه در زمان حرکت آلایندگی مستقیم ندارد و از نظر راندمان قوای محرکه برتری محسوسی نسبت به موتور درونسوز دارد، اما برای استفاده گسترده به شبکه شارژ قابل اتکا نیازمند است. اگر مصرفکننده نتواند با اطمینان خودرو را در خانه، محل کار یا ایستگاههای عمومی شارژ کند، مزیت فناوری در عمل کاهش پیدا میکند.
ایران در مسیر توسعه خودروهای برقی با یک تناقض جدی مواجه است. از یک سو کشور با ناترازی بنزین مواجه است و برقیسازی میتواند بخشی از تقاضای سوخت مایع را کاهش دهد؛ از سوی دیگر، شبکه برق نیز در دورههای اوج مصرف با محدودیت مواجه است. …
