بریکس؛ از منابع تا فناوری

با این حال، همان الگوی رشد مبتنی بر سوخت‌های فسیلی که طی دو قرن گذشته رفاه و تولید بی‌سابقه‌ای ایجاد کرد، هزینه‌هایی نیز به همراه داشت که همیشه در محاسبات اقتصادی منعکس نمی‌شد. ویلیام نوردهاوس، اقتصاددان برنده جایزه نوبل، تغییر اقلیم را نمونه‌ای از «اثر جانبی اقتصادی» می‌داند؛ وضعیتی که در آن بخشی از هزینه‌های فعالیت‌های اقتصادی به کل جامعه منتقل می‌شود. همین مساله، ضرورت بازنگری در الگوی سنتی رشد و حرکت به سمت مدلی را افزایش داده است که بتواند میان توسعه اقتصادی، نوآوری و حفاظت از محیط‌زیست تعادل ایجاد کند؛ رویکردی که امروز در قالب اقتصاد سبز مطرح می‌شود. اقتصاد سبز؛ انقلاب صنعتی بعدی؟

اقتصاد سبز دیگر تنها یک دغدغه محیط‌زیستی نیست، بلکه به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های رقابت صنعتی جهان تبدیل شده است. فناوری‌هایی مانند پنل‌های خورشیدی، باتری‌های پیشرفته، خودروهای برقی و شبکه‌های هوشمند در حال شکل‌دهی به بازارهای جدیدی هستند که می‌توانند مسیر رقابت اقتصادی کشورها را تغییر دهند. کارلوتا پرز در تحلیل انقلاب‌های فناورانه نشان می‌دهد که دوره‌های بزرگ تحول فناوری، تنها ابزارهای تولید را تغییر نمی‌دهند، بلکه ساختار قدرت اقتصادی جهان را نیز بازتعریف می‌کنند. از این منظر، گذار سبز صرفا کاهش انتشار کربن نیست، بلکه تغییری در الگوی تولید، تجارت و مزیت رقابتی کشورهاست؛ یعنی اقتصاد سبز به معنی توقف رشد نیست، بلکه تغییر کیفیت رشد است. همان‌طور که انقلاب صنعتی مزیت اقتصادی را از منابع طبیعی به سمت صنعت و فناوری منتقل کرد، اقتصاد سبز نیز می‌تواند فرصت جدیدی برای کشورهایی ایجاد کند تا توانایی توسعه فناوری‌های پاک و صنایع پیچیده‌تر را به دست آورند، درحالی‌که اقتصادهای وابسته به صادرات نفت، گاز و مواد خام ممکن است در اقتصاد آینده با محدودیت‌های بیشتری مواجه شوند. تناقض سبز اقتصاد بریکس …