قیمت طلا امروز




 دموکراتیک روسیه

 سایت خبرآنلاین / ۱۲ ساعت قبل

برای زلنسکی انتخابات خطرناک‌تر است یا جنگ؟ / انتخابات در شرایط حکومت نظامی؛ اوکراین بر سر تقاطع مشروعیت و امنیت

در شرایط عادی، انتخابات مهم‌ترین ابزار انتقال مشروعیت از جامعه به حکومت است، اما در شرایط جنگی، دولت برای بقای خود ناچار است بخشی از آزادی‌های سیاسی، انتخاباتی و اجتماعی را محدود کند. بنابراین پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی سازوکارهای دموکراتیک تا کجاست و چه نهادی باید درباره پایان این وضعیت تصمیم بگیرد؟
 برای زلنسکی انتخابات خطرناک‌تر است یا جنگ؟ / انتخابات در شرایط حکومت نظامی؛ اوکراین بر سر تقاطع مشروعیت و امنیت
خبرآنلاین - رسول صَفرآهنگ - در روزهای گذشته میخایلو فدوروف، وزیر دفاع برکنارشده اوکراین، با انتشار یک پیام ویدئویی، موضوعی را به قلب بحران سیاسی اوکراین بازگرداند که طی بیش از چهار سال جنگ تمام‌عیار عملاً به حاشیه رانده شده بود. آیا یک دولت می‌تواند در شرایط جنگی، بدون برگزاری انتخابات، همچنان مدعی برخورداری از مشروعیت کامل دموکراتیک باشد؟ فدوروف که تنها چند هفته پیش از سمت وزارت دفاع کنار گذاشته شده بود، خواستار آن شد که اوکراین سازوکاری قانونی، امن و واقع‌بینانه برای برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری حتی در شرایط ادامه جنگ پیدا کند.

او استدلال کرد که دموکراسی نباید گروگان جنگ یا روسیه شود و اوکراینی‌ها نباید حق انتخاب حکومت خود را برای مدت نامعلوم به تعویق بیندازند. این اظهارات، صرفاً درخواست یک سیاستمدار برکنارشده برای بازگشت به قدرت نیست؛ بلکه نشانه‌ای از ظهور یک منازعه عمیق‌تر درباره رابطه میان جنگ، حاکمیت قانون، مشروعیت سیاسی و تداوم قدرت در اوکراین است. اهمیت این تحول زمانی بیشتر می‌شود که فدوروف تا همین اواخر از نزدیک‌ترین چهره‌های سیاسی به ولودیمیر زلنسکی محسوب می‌شد و در دوره کوتاه تصدی وزارت دفاع نیز به عنوان چهره‌ای اصلاح‌طلب، فناورانه و متکی بر نوآوری‌های نظامی شناخته می‌شد و برکناری او در ژوئیه، اعتراض‌هایی را در کی‌یف برانگیخت و اکنون او از یک مدیر دولتی سابق به منتقدی بالقوه برای ساختار قدرت زلنسکی تبدیل شده است.

با این حال، برای فهم دقیق بحران کنونی باید از یک اشتباه تحلیلی پرهیز کرد. این مناقشه را نباید صرفاً نزاع میان دو شخصیت سیاسی دانست. مسئله بنیادی‌تر، تعارض میان دو اصل است که هر دو در یک دولت دموکراتیک مشروعیت دارند. چرا که در شرایط عادی، انتخابات مهم‌ترین ابزار انتقال مشروعیت از جامعه به حکومت است، اما در شرایط جنگی، دولت برای بقای خود ناچار است بخشی از آزادی‌های سیاسی، انتخاباتی و اجتماعی را محدود کند. بنابراین پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی سازوکارهای دموکراتیک تا کجاست و چه نهادی باید درباره پایان این وضعیت تصمیم بگیرد؟

 پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی سازوکارهای دموکراتیک تا کجاست و چه نهادی باید درباره پایان این وضعیت تصمیم بگیرد؟

از منظر حقوق اساسی اوکراین، وضعیت از آنچه در مناظرات سیاسی مطرح می‌شود روشن‌تر است. قانون «نظام حقوقی حکومت نظامی» برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری، انتخابات پارلمانی و انتخابات محلی را در دوره حکومت نظامی ممنوع کرده است. از سوی دیگر، قانون اساسی مقرر می‌کند که رئیس‌جمهور تا زمان روی کار آمدن رئیس‌جمهور منتخب جدید به اعمال اختیارات خود ادامه دهد. بنابراین پایان دوره پنج‌ساله زلنسکی در ماه می ۲۰۲۴ به معنای ایجاد خلأ خودکار در مقام ریاست‌جمهوری نبوده است. در منطق حقوق اساسی اوکراین، استمرار قدرت رئیس‌جمهور در این وضعیت بخشی از سازوکار جلوگیری از خلأ حاکمیت در شرایط جنگی است.  

این نکته از آنجا اهمیت دارد که ادعای «پایان دوره ریاست‌جمهوری» با ادعای «پایان مشروعیت ریاست‌جمهور» یکسان نیست. تاریخ انقضای دوره انتخاباتی و استمرار قانونی صلاحیت‌های رئیس‌جمهور دو مفهوم متفاوت‌اند. قانون اساسی اوکراین دقیقاً برای جلوگیری از تبدیل شرایط اضطراری به خلأ قدرت، استمرار اختیارات رئیس‌جمهور را تا تحلیف رئیس‌جمهور جدید پیش‌بینی کرده است. بنابراین، در وضعیت فعلی نمی‌توان صرفاً از منظر تقویم انتخاباتی نتیجه گرفت که زلنسکی فاقد مبنای حقوقی برای ادامه کار است. اما در سطح سیاسی، مسئله پیچیده‌تر است. مشروعیت حقوقی می‌تواند ادامه داشته باشد، در حالی که مشروعیت سیاسی و اعتماد عمومی نیازمند بازتولید مداوم باشد.

همین فاصله میان مشروعیت حقوقی و مشروعیت سیاسی، قلب مناقشه فدوروف است. فدوروف اساساً نمی‌گوید که انتخابات باید بدون توجه به ملاحظات امنیتی و قانونی فوراً برگزار شود. او از ایجاد یک «سازوکار قانونی، امن و واقع‌بینانه» سخن می‌گوید که بتواند روند دموکراتیک را در شرایط جنگ ادامه دهد. از این منظر، استدلال او بیشتر از آنکه یک درخواست انتخاباتی ساده باشد، تلاشی برای تغییر صورت مسئله است. او می‌خواهد پرسش «آیا می‌توان در جنگ انتخابات برگزار کرد؟» را به پرسش «چگونه می‌توان در جنگ سازوکار دموکراتیک ایجاد کرد؟» تبدیل کند.

اما همین‌جا نخستین تناقض ظاهر می‌شود. برای برگزاری یک انتخابات واقعی، صرف وجود صندوق رأی کافی نیست. انتخابات زمانی واجد ارزش حقوقی و دموکراتیک است که رقابت سیاسی، آزادی بیان، امکان تبلیغات، دسترسی برابر به رسانه، امنیت رأی‌دهندگان، بی‌طرفی نهادهای اجرایی و امکان مشارکت واقعی همه گروه‌های واجد شرایط وجود داشته باشد. اوکراین امروز با شرایطی روبه‌روست که تقریباً همه این پیش‌شرط‌ها را با دشواری مواجه می‌کند. میلیون‌ها شهروند خارج از کشور زندگی می‌کنند، میلیون‌ها نفر در داخل کشور آواره شده‌اند، بیش از یک میلیون نفر در نیروهای نظامی خدمت می‌کنند و بخش قابل توجهی از سرزمین اوکراین تحت کنترل روسیه قرار دارد. علاوه بر این، حملات موشکی و پهپادی همچنان ادامه دارد.  

بنابراین، برگزاری انتخابات در چنین محیطی می‌تواند از یک سو نماد مقاومت دموکراتیک اوکراین در برابر روسیه باشد و از سوی دیگر، خود به منشأ یک بحران مشروعیت تبدیل شود. اگر میلیون‌ها اوکراینی نتوانند رأی دهند، اگر سربازان در خطوط مقدم مشارکت برابر نداشته باشند، اگر مناطق اشغالی امکان رأی‌گیری نداشته باشند و اگر مخالفان نتوانند آزادانه فعالیت کنند، نتیجه انتخابات ممکن است از سوی بخشی از جامعه یا حتی بازیگران خارجی مورد مناقشه قرار گیرد. به عبارت دیگر، مسئله فقط «برگزاری انتخابات» نیست؛ مسئله برگزاری انتخاباتی است که نتیجه آن برای جامعه قابل اعتماد باشد.

ادعای «پایان دوره ریاست‌جمهوری» با ادعای «پایان مشروعیت ریاست‌جمهور» یکسان نیست. تاریخ انقضای دوره انتخاباتی و استمرار قانونی صلاحیت‌های رئیس‌جمهور دو مفهوم متفاوت‌اند. قانون اساسی اوکراین دقیقاً برای جلوگیری از تبدیل شرایط اضطراری به خلأ قدرت، استمرار اختیارات رئیس‌جمهور را تا تحلیف رئیس‌جمهور جدید پیش‌بینی کرده است

این همان نقطه‌ای است که نظریه دموکراسی در شرایط اضطراری اهمیت پیدا می‌کند. دموکراسی صرفاً یک رویه انتخاباتی نیست بلکه مجموعه‌ای از قواعد و نهادهایی است که امکان انتقال مسالمت‌آمیز قدرت، رقابت سیاسی و پاسخ‌گویی حکومت را تضمین می‌کنند. در وضعیت اضطراری، دولت ممکن است برخی رویه‌ها را موقتاً محدود کند، اما مشروعیت این محدودیت‌ها به سه شرط وابسته است: ضرورت، تناسب و موقتی بودن. اگر محدودیت به دلیل ضرورت امنیتی اعمال شود، باید با تهدید واقعی متناسب باشد و نباید به یک وضعیت دائمی تبدیل شود.

در مورد اوکراین، ممنوعیت انتخابات در شرایط حکومت نظامی از همین منطق تبعیت می‌کند. مسئله اما زمانی پیچیده می‌شود که جنگ طولانی شود. آنچه در ابتدا یک استثنای اضطراری بود، ممکن است به یک وضعیت سیاسی پایدار تبدیل شود. در چنین شرایطی، خطر اصلی نه الزاماً استبداد فوری، بلکه «عادی شدن وضعیت استثنایی» است، یعنی جامعه به تدریج به حکومتی عادت کند که بدون سازوکارهای کامل انتخاباتی ادامه می‌یابد و هر بار پایان وضعیت اضطراری به آینده‌ای نامعلوم موکول شود.

به همین دلیل، درخواست فدوروف را حتی اگر از منظر سیاسی با انگیزه جاه‌طلبی شخصی همراه باشد، نمی‌توان صرفاً به همین دلیل فاقد اهمیت دانست. در نظام‌های دموکراتیک، ارزش یک پرسش سیاسی لزوماً به پاکی انگیزه پرسشگر وابسته نیست. ممکن است یک سیاستمدار با هدف کسب قدرت، مسئله‌ای واقعی را مطرح کند. اگر مسئله واقعی باشد، پاسخ به آن همچنان ضروری است.

اما واقعیت دیگر این است که زمان‌بندی اقدام فدوروف به‌شدت سیاسی به نظر می‌رسد. او پس از برکناری از وزارت دفاع، ابتدا خواستار بازگشت به سمت خود شد و زمانی که زلنسکی عملاً با معرفی یونی خمارا به عنوان وزیر دفاع جدید راه بازگشت او را بست، فدوروف موضع خود را از اختلاف بر سر یک مقام اجرایی به مسئله انتخابات ملی ارتقا داد. این تغییر می‌تواند نشانه آن باشد که مناقشه شخصی در حال تبدیل شدن به پروژه سیاسی است.

این تحول زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که فدوروف در برخی نظرسنجی‌ها ظرفیت انتخاباتی قابل توجهی نشان داده است. داده‌های منتشرشده در اوایل اوت نشان می‌دادند که او در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری می‌توانست با حدود ۱۳.۱ درصد در رتبه سوم،  پشت سر زلنسکی با ۲۲.۳ درصد و والری زالوژنی با ۲۱.۴ درصد قرار گیرد. در سناریوهای دور دوم نیز نتایج گزارش‌شده نشان می‌دادند که فدوروف و زالوژنی می‌توانند زلنسکی را شکست دهند. این ارقام به معنای آن نیست که فدوروف الزاماً رئیس‌جمهور آینده اوکراین خواهد شد؛ اما نشان می‌دهد که درخواست او برای انتخابات نمی‌تواند کاملاً از معادله قدرت جدا شود.

در اینجا مفهوم «رقابت درون نخبگان» اهمیت پیدا می‌کند. جنگ‌های طولانی معمولاً ساختار سیاسی کشورها را دگرگون می‌کنند. در ابتدای جنگ، جامعه حول رهبر سیاسی و نهادهای دولت بسیج می‌شود. اما هرچه جنگ طولانی‌تر شود، مسائل مربوط به کارآمدی، فساد، انتصاب‌ها، مدیریت منابع و پاسخ‌گویی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. رهبر زمان جنگ ابتدا با معیار «توانایی بقا» سنجیده می‌شود؛ اما بعدتر با معیار «کیفیت حکمرانی» نیز سنجیده خواهد شد.

زلنسکی تا حد زیادی از مرحله نخست عبور کرده است. او نماد مقاومت اوکراین در برابر روسیه شده و همچنان از حمایت قابل توجه داخلی برخوردار است. گزارش‌های اخیر حاکی از آن است که حدود ۶۰ درصد از اوکراینی‌ها همچنان عملکرد او را تأیید می‌کنند و اکثریت جامعه نیز با برگزاری انتخابات در میانه جنگ مخالف‌اند. بنابراین، بحران کنونی را نباید به معنای فروپاشی حمایت عمومی از زلنسکی تعبیر کرد. برعکس، یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف سیاسی فدوروف این است که مسئله‌ای را به میدان آورده که بخش بزرگی از جامعه هنوز آن را اولویت نمی‌داند.

در همین نقطه، رفتار جامعه اوکراین یک تناقض جالب را نشان می‌دهد که جامعه‌ای که برای حفظ یک دولت دموکراتیک در برابر روسیه می‌جنگد، لزوماً برگزاری انتخابات در میانه جنگ را بهترین راه حفظ دموکراسی نمی‌داند. این تناقض در ظاهر عجیب است، اما از منظر نظری کاملاً قابل توضیح است. مردم ممکن است میان «اصل دموکراسی» و «زمان مناسب برای اجرای کامل رویه‌های دموکراتیک» تفاوت قائل شوند. برای بسیاری از شهروندان، اولویت فعلی ممکن است حفظ موجودیت کشور باشد و انتخابات به زمانی موکول شود که نتیجه آن بتواند واقعاً بازتاب‌دهنده اراده عمومی باشد. در واقع، این همان تفاوت میان «دموکراسی به مثابه ارزش» و «انتخابات به مثابه ابزار» بوده و انتخابات وسیله‌ای برای تحقق دموکراسی است، نه خود دموکراسی است. اگر انتخابات تحت شرایطی برگزار شود که بخش بزرگی از جامعه امکان مشارکت برابر نداشته باشد، ممکن است ابزار انتخاباتی وجود داشته باشد اما کیفیت دموکراتیک نتیجه کاهش یابد.

برای برگزاری یک انتخابات واقعی، صرف وجود صندوق رأی کافی نیست. انتخابات زمانی واجد ارزش حقوقی و دموکراتیک است که رقابت سیاسی، آزادی بیان، امکان تبلیغات، دسترسی برابر به رسانه، امنیت رأی‌دهندگان، بی‌طرفی نهادهای اجرایی و امکان مشارکت واقعی همه گروه‌های واجد شرایط وجود داشته باشد. میلیون‌ها شهروند خارج از کشور زندگی می‌کنند، میلیون‌ها نفر در داخل کشور آواره شده‌اند، بیش از یک میلیون نفر در نیروهای نظامی خدمت می‌کنند و بخش قابل توجهی از سرزمین اوکراین تحت کنترل روسیه قرار دارد.

از سوی دیگر، تأخیر طولانی در انتخابات نیز بی‌هزینه نیست. حکومت‌هایی که مدت زیادی بدون انتخابات سراسری ادامه می‌یابند، در معرض فرسایش اعتماد قرار می‌گیرند. حتی اگر استمرار قانونی قدرت کاملاً روشن باشد، مخالفان می‌توانند این پرسش را مطرح کنند که چه کسی و با چه معیاری تعیین می‌کند «شرایط برای انتخابات هنوز نامناسب است»؟ اگر پاسخ همیشه «پس از پایان جنگ» باشد، پرسش بعدی این است که پایان جنگ دقیقاً چه زمانی رخ خواهد داد؟ آیا آتش‌بس کافی است؟ آیا توافق صلح لازم است؟ آیا باید تمام سرزمین‌های اشغالی آزاد شوند؟ یا تنها کاهش سطح خشونت کفایت می‌کند؟

این ابهام می‌تواند به یک مسئله نهادی تبدیل شود. اگر معیار پایان جنگ تعریف حقوقی روشنی نداشته باشد، وضعیت اضطراری می‌تواند در عمل اختیار زیادی برای تعیین زمان بازگشت به رقابت سیاسی ایجاد کند. در چنین شرایطی، مهم‌ترین خطر برای زلنسکی الزاماً برگزاری انتخابات نیست؛ بلکه متهم شدن به استفاده سیاسی از وضعیت اضطراری برای به تأخیر انداختن رقابت انتخاباتی است. از همین منظر، پاسخ مناسب به چالش فدوروف نباید صرفاً رد درخواست انتخابات باشد. اگر دولت اوکراین بخواهد مشروعیت سیاسی خود را تقویت کند، باید بتواند نشان دهد که «عدم برگزاری انتخابات» یک انتخاب سیاسی برای حفظ قدرت نیست، بلکه یک ضرورت حقوقی و امنیتی موقت است.

در چنین شرایطی همزمان با مطرح شدن درخواست فدوروف، پرونده‌ای درباره یک شبکه پول‌شویی چند میلیون دلاری به مقام‌های ارشد نزدیک به دفتر ریاست‌جمهوری رسید و زلنسکی معاون رئیس دفتر خود، ایرینا مودرا، را پس از تحقیقات مرتبط با این پرونده برکنار کرد. اگرچه خود او متهم این پرونده معرفی نشده است. این اتفاق در زمانی رخ داد که بحث فساد و پاسخ‌گویی سیاسی از محورهای اصلی انتقادات فدوروف بود. بنابراین، حتی اگر میان پرونده فساد و ادعاهای فدوروف رابطه مستقیم اثبات‌شده‌ای وجود نداشته باشد، هم‌زمانی آنها به لحاظ سیاسی برای دولت زلنسکی نامطلوب است. این مسئله نشان می‌دهد چرا فساد در شرایط جنگی اهمیت مضاعف پیدا می‌کند. در یک دولت عادی، فساد یک مشکل حکمرانی است. در دولت درگیر جنگ، فساد می‌تواند مستقیماً به مسئله امنیت ملی تبدیل شود. هر منابعی که به جای دفاع، بازسازی یا تأمین اجتماعی از مسیرهای غیرشفاف منحرف شود، عملاً هزینه جنگ را افزایش می‌دهد. از این رو، مبارزه با فساد در اوکراین دیگر صرفاً بخشی از دستورکار اصلاحات اروپایی نیست؛ بخشی از ظرفیت دفاعی کشور است.

فدوروف نیز دقیقاً از همین نقطه وارد شده است. او در پیام خود از فساد، ناکارآمدی بوروکراتیک، انتصاب افراد بر اساس وفاداری شخصی و فقدان شفافیت انتقاد کرد. بنابراین، موضوع انتخابات در روایت او بخشی از یک استدلال بزرگ‌تر است: اگر حکومت از مردم می‌خواهد در شرایط جنگی اعتماد کنند، باید در برابر آنان نیز پاسخ‌گو باشد. اما از منظر راهبردی، اینجاست که روسیه وارد معادله می‌شود. مسکو چگونه از شکاف سیاسی کی‌یف بهره می‌برد؟

اما از نظر روسیه، اختلافات داخلی اوکراین یک فرصت راهبردی است؛ ولی این فرصت الزاماً به معنای آن نیست که مسکو مستقیماً فدوروف را هدایت می‌کند یا پشت درخواست او قرار دارد. چنین ادعایی بدون شواهد روشن فاقد مبنای تحلیلی است. نقش روسیه را باید در سطح ساختاری بررسی کرد و هرچه اختلاف میان نخبگان سیاسی اوکراین بیشتر شود، توانایی دولت برای حفظ انسجام جنگی کاهش می‌یابد و فضای بیشتری برای جنگ اطلاعاتی و عملیات نفوذ روسیه ایجاد می‌شود.

روسیه از آغاز جنگ تلاش کرده است مشروعیت دولت اوکراین را زیر سؤال ببرد و آن را حکومتی وابسته به غرب معرفی کند. اختلافات داخلی، پرونده‌های فساد و منازعات سیاسی به مسکو امکان می‌دهند همین روایت را تقویت کند. اگر در داخل اوکراین این تصور شکل بگیرد که حکومت بدون انتخابات و بدون پاسخ‌گویی کافی ادامه می‌دهد، تبلیغات روسیه ماده خام بیشتری پیدا خواهد کرد. اما این مسئله یک پارادوکس مهم ایجاد می‌کند: فشار روسیه برای تضعیف دموکراسی اوکراین می‌تواند دقیقاً دلیل بیشتری برای حفظ نهادهای دموکراتیک باشد. اگر اوکراین بخواهد ثابت کند که تفاوت بنیادی میان خود و نظام سیاسی روسیه دارد، باید نشان دهد که وضعیت جنگی به حذف دائمی رقابت سیاسی منجر نشده است.

از این منظر، روسیه ممکن است حتی بدون دخالت مستقیم در مناقشه فدوروف از پیامدهای آن سود ببرد. جنگ اطلاعاتی الزاماً نیازمند ساختن یک بحران از صفر نیست؛ کافی است شکافی واقعی در جامعه وجود داشته باشد و سپس آن شکاف تقویت شود. بنابراین، اوکراین با یک معمای راهبردی مواجه است. برگزاری انتخابات زودهنگام می‌تواند خطرات امنیتی، لجستیکی و مشروعیتی جدی ایجاد کند و حتی به دلیل ناتوانی میلیون‌ها شهروند در مشارکت برابر، نتیجه انتخابات را آسیب‌پذیر سازد. برگزار نکردن انتخابات نیز امکان دارد زمینه انتقاد از تمرکز قدرت و فرسایش مشروعیت را فراهم کند. در هر دو حالت، روسیه می‌تواند تلاش کند از نتیجه به سود خود استفاده کند.

از سوی دیگر فدوروف نیز در این معادله هنوز یک رقیب قطعی ریاست‌جمهوری نیست. اما اهمیت سیاسی او در این است که توانسته است یک اختلاف شخصی بر سر وزارت دفاع را به بحثی درباره دموکراسی، فساد، پاسخ‌گویی و انتخابات تبدیل کند. همین تغییر سطح مناقشه، چالش او را برای زلنسکی جدی کرده است. با این حال، آینده سیاسی فدوروف نیز به نحوه مدیریت این مسئله بستگی دارد. اگر او به عنوان سیاستمداری دیده شود که در میانه جنگ منافع شخصی را بر ملاحظات امنیتی مقدم دانسته، ممکن است حمایت عمومی خود را از دست بدهد. اما اگر بتواند خود را به عنوان نماینده یک نسل جدید از سیاستمداران اصلاح‌طلب معرفی کند که همزمان با مقاومت در برابر روسیه، خواهان اصلاح ساختار حکمرانی هستند، ممکن است به یکی از بازیگران مهم دوران پساجنگ تبدیل شود.

در نتیجه، مناقشه کنونی را نباید با این پرسش ساده خاتمه داد که «آیا اوکراین باید در زمان جنگ انتخابات برگزار کند یا خیر؟» پرسش مهم‌تر این است که «چگونه می‌توان اطمینان حاصل کرد که وضعیت اضطراری جنگی به تعلیق نامحدود پاسخ‌گویی دموکراتیک تبدیل نمی‌شود؟» این پرسش، هم برای زلنسکی و هم برای آینده سیاسی اوکراین تعیین‌کننده است.

در یک دولت عادی، فساد یک مشکل حکمرانی است. در دولت درگیر جنگ، فساد می‌تواند مستقیماً به مسئله امنیت ملی تبدیل شود. هر منابعی که به جای دفاع، بازسازی یا تأمین اجتماعی از مسیرهای غیرشفاف منحرف شود، عملاً هزینه جنگ را افزایش می‌دهد. 

اما پاسخ سیاسی پیچیده‌تر است. زلنسکی باید ثابت کند که استمرار قدرت او نه محصول بهره‌برداری از جنگ، بلکه نتیجه ضرورت حقوقی و امنیتی است. برای این کار، دولت او باید بیش از گذشته بر شفافیت، مبارزه با فساد، نظارت پارلمانی، آزادی نقد سیاسی و طراحی روشن سازوکار انتخابات پس از جنگ تکیه کند. در سوی دیگر، فدوروف نیز باید ثابت کند که درخواست انتخابات صرفاً ابزار بازگشت به قدرت نیست، بلکه بخشی از یک پروژه واقعی برای اصلاح حکمرانی است و روسیه در تمام این مدت منتظر خواهد ماند تا هر شکاف داخلی را به شکافی راهبردی تبدیل کند.

بنابراین، بحران سیاسی اوکراین را می‌توان نبردی سه‌لایه دانست. نبرد نخست در میدان جنگ میان روسیه و اوکراین ادامه دارد؛ نبرد دوم در داخل اوکراین بر سر مشروعیت، پاسخ‌گویی و آینده رهبری سیاسی شکل گرفته است؛ و نبرد سوم در حوزه اطلاعات و روایت‌های بین‌المللی جریان دارد، جایی که هر دو طرف تلاش می‌کنند معنای «دموکراسی»، «مشروعیت» و «حق تعیین سرنوشت» را به نفع خود تعریف کنند.

از این منظر، درخواست فدوروف بیش از آنکه صرفاً درخواست برگزاری یک انتخابات باشد، آغاز یک مناقشه درباره پایان وضعیت استثنایی است. اگر جنگ ادامه یابد، این مناقشه نیز احتمالاً تشدید خواهد شد. اگر آتش‌بس یا توافق صلح شکل بگیرد، انتخابات به یکی از نخستین آزمون‌های گذار اوکراین از حکومت جنگی به حکومت عادی تبدیل خواهد شد.

در هر دو حالت، مسئله اصلی باقی خواهد ماند. اینکه چگونه می‌توان دولتی را که برای دفاع از دموکراسی وارد جنگ شده است، واداشت تا در طول جنگ نیز منطق دموکراسی را حفظ کند، بی‌آنکه با برگزاری شتاب‌زده انتخابات، خود اعتبار انتخاباتی را قربانی شرایط جنگ کند؟ پاسخ به این پارادوکس، احتمالاً یکی از مهم‌ترین آزمون‌های حقوق اساسی و سیاست بین‌الملل در اروپای پس از جنگ خواهد بود.

توییتر نویسنده گزارش را  اینجا   (safarahang@) دنبال کنید

۲۱۳ کد مطلب 2265562







پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ - 27 August 2026
آقای وزیر؛ اگر از قیمتهای فروشگاه زیرمجموعه وزارتخانه اطلاع ندارید، چگونه از قیمت بازار باخبرید؟ - مردم سالاری آنلاین
روزنامه مردم سالاری

آقای وزیر؛ اگر از قیمتهای فروشگاه زیرمجموعه وزارتخانه اطلاع ندارید، چگونه از قیمت بازار باخبرید؟ - مردم سالاری آنلاین

اگر فروشگاه دولتی قرار است در بازار نقش‌آفرین باشد، باید برای مردم مزیت ایجاد کند؛ وگرنه صرفِ داشتن تابلوی دولتی، نه قیمت را پایین می‌آورد و نه سفره مردم را رنگین‌تر می‌کند.
سایت اکوایران

آمریکا در آستانه بحران بدهی؟

بنزین در محاصره تکذیب و کمبود/ از عیدی اصولگرایان تا صف‌های بنزین؛ میراث ۲۰ ساله یک تصمیم پوپولیستی
سایت اقتصاد ۲۴

بنزین در محاصره تکذیب و کمبود/ از عیدی اصولگرایان تا صف‌های بنزین؛ میراث ۲۰ ساله یک تصمیم پوپولیستی

صف‌های بنزین، تکذیب‌های دولتی و نگرانی از تغییر سهمیه‌ها بار دیگر پرونده قدیمی بحران انرژی در ایران را باز کرده و دولت میان فشار ناترازی و هراس از تبعات اجتماعی هرگونه تغییر در قیمت سوخت، به دنبال راهی برای عبور از بحرانی است که ریشه‌های آن به تصمیمات مجلس هفتم بازمی‌گردد.
سایت اقتصاد ۲۴

فیلم/ مشاور قالیباف: مردم باعث گرانی شدند!

آتش‌بس در آسمان، جنگ در بازار؛ ترامپ چطور زمین بازی را عوض کرد؟
سایت اقتصاد ۲۴

آتش‌بس در آسمان، جنگ در بازار؛ ترامپ چطور زمین بازی را عوض کرد؟

پس از هفته‌ها سایه جنگ نظامی، حالا نبرد ایران و آمریکا وارد مرحله‌ای شده که در آن تحریم‌ها جای موشک‌ها را گرفته‌اند. واشنگتن با هدف قرار دادن شبکه مالی و نفتی ایران به دنبال افزایش فشار است و تهران نیز تنگه هرمز و ظرفیت‌های منطقه‌ای خود را به عنوان اهرم چانه‌زنی حفظ کرده است؛ معادله‌ای که پایان آن هنوز …
سایت تابناک

4 ویدیو از حادثه آخرالزمانی در مرز چین و نپال

سایت تابناک

تکرار ادعاهای ترامپ از زبان المیرا شریفی مقدم!

سنگ قبر، آخرین کالای قابل‌سرقت؛ روایت یک بازار عجیب در بهشت‌زهرا
سایت تابناک

سنگ قبر، آخرین کالای قابل‌سرقت؛ روایت یک بازار عجیب در بهشت‌زهرا

گاهی در سکوت اتفاقات اساسی‌تری می‌افتد. مثل شب های تهران که گویا شبها و نیمه شب های شهری دیگر هستند با اتفاقات دیگر.
         
نخست‌ وزیر قطر حامل پیام آمریکاست / محور اصلی باید توافق اسلام‌آباد باشد - مردم سالاری آنلاین
روزنامه مردم سالاری

نخست‌ وزیر قطر حامل پیام آمریکاست / محور اصلی باید توافق اسلام‌آباد باشد - مردم سالاری آنلاین

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به سفر امروز نخست‌وزیر قطر به تهران، این سفر را علاوه بر مسائل دوجانبه، مرتبط با تحولات منطقه، مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا و موضوع تنگه هرمز دانست و تأکید کرد: پاسخ ایران به پیام‌های منتقل‌شده از سوی قطر و آمریکا روشن است.
ثبت نام یا پرداخت اجباری؛ خانواده‌ها میان قانون و واقعیت مدارس
خبرگزاری مهر

ثبت نام یا پرداخت اجباری؛ خانواده‌ها میان قانون و واقعیت مدارس

بجنورد- در حالی آموزش‌وپرورش دریافت وجه اجباری هنگام ثبت‌نام مدارس دولتی را ممنوع اعلام کرده، برخی خانواده‌ها از درخواست مبالغ میلیونی روایت می‌کنند؛ موضوعی که نیازمند بررسی و نظارت جدی است.
موبایل‌های آینده چگونه تغییر می‌کنند؟/ خداحافظی اینترنت همراه با دکل
سایت آفتاب نیوز

موبایل‌های آینده چگونه تغییر می‌کنند؟/ خداحافظی اینترنت همراه با دکل

صنعت ارتباطات ماهواره‌ای در سال ۲۰۲۶ با توسعه فناوری «Direct to Cell» به نقطه‌ای رسیده است که احتمالاً تعریف فنی تلفن همراه را برای همیشه تغییر خواهد داد.
قاب‌های کوچکی از ایران + عکس
خبرگزاری ایسنا

قاب‌های کوچکی از ایران + عکس

قلمدان‌های لاکی، از ظریف‌ترین جلوه‌های هنر ایرانی، روزگاری وسیله‌ای برای نگهداری قلم بودند اما به‌تدریج به بوم‌های کوچکی برای نمایش نقاشی، تذهیب و روایت‌های تاریخی و ادبی از ایران تبدیل شدند؛ هنری که در دوره قاجار به اوج ظرافت رسید و امروز نمونه‌هایی از آن در موزه‌های معتبر جهان، بخشی از نبوغ و مهارت …
راز بیمارانی که از موزه به بیمارستان رفتند!
خبرگزاری ایسنا

راز بیمارانی که از موزه به بیمارستان رفتند!

یک گردشگر وارد موزه‌ای در فلورانس می‌شود، مقابل یک شاهکار می‌ایستد و چند دقیقه بعد دیگر حالش خوب نیست. قلبش تند می‌زند، سرش گیج می‌رود و جهان اطرافش شکل عادی خود را از دست می‌دهد. این صحنه آن‌قدر در فلورانس تکرار شد که یک روان‌پزشک شروع به ثبت پرونده‌هایشان کرد؛ ماجرایی که بعدها با نام «سندرم استاندال» …
رایحه گیاهان می‌تواند از حافظه و ذهن، محافظت کند
خبرگزاری ایسنا

رایحه گیاهان می‌تواند از حافظه و ذهن، محافظت کند

در تحقیق جدیدی که توسط محققان ایرانی انجام شده است، رایحه‌درمانی به‌عنوان یک روش مکمل برای کمک به سلامت مغز بررسی شده است. این مطالعه نشان می‌دهد که بوها و ترکیبات معطر گیاهان، فراتر از یک تجربه خوشایند روزمره، می‌توانند بر ذهن و بدن اثر بگذارند.
         
چرا مهدی اخوان‌ثالث موسیقی را کنار گذاشت؟
سایت عصرایران

چرا مهدی اخوان‌ثالث موسیقی را کنار گذاشت؟

«اخوان» پیش از شعر، به موسیقی روی آورد که با منع جدی پدر روبرو شد و برخلاف میل خود، موسیقی را کنار گذاشت.
چای برای کودکان، عادتی کوچک با پیامدهای بزرگ
خبرگزاری ایرنا

چای برای کودکان، عادتی کوچک با پیامدهای بزرگ

ایرنا- تهران- بسیاری از والدین تصور می‌کنند چند جرعه چای برای کودک مسئله مهمی نیست، اما همین عادت کوچک می‌تواند با بی‌خوابی شبانه، بی‌قراری روزانه و کاهش جذب آهن همراه شود. متخصصان تأکید دارند در سال‌های رشد، نوشیدنی‌های کودک نباید بر پایه عادت‌های رایج خانواده باشد بلکه باید با توجه به نیاز بدن او انتخاب …
         
عکسی غیرمجاز از استالین در آستانه یک فاجعه
سایت خبرآنلاین

عکسی غیرمجاز از استالین در آستانه یک فاجعه

استالین پس از این ماجرا برای چند ماه دچار فروپاشی روانی شد؛ او هیچ دستوری صادر نکرد که این امر منجر به هرج‌ومرج در جبهه شد و تنها به پیشروی آلمان‌ها سرعت بخشید. او به ویلای (داچای) خود عقب‌نشینی کرد و سرانجام چند ژنرال شوروی به دیدارش آمدند.
برای زلنسکی انتخابات خطرناک‌تر است یا جنگ؟ / اوکراین بر سر دوراهی مشروعیت و امنیت
سایت اقتصاد ۲۴

برای زلنسکی انتخابات خطرناک‌تر است یا جنگ؟ / اوکراین بر سر دوراهی مشروعیت و امنیت

در شرایط عادی، انتخابات مهم‌ترین ابزار انتقال مشروعیت از جامعه به حکومت است، اما در شرایط جنگی، دولت برای بقای خود ناچار است بخشی از آزادی‌های سیاسی، انتخاباتی و اجتماعی را محدود کند. بنابراین پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی …
از نمایش قدرت تا بحران مشروعیت / جنگ ایران چه تاثیری بر سقوط محبوبیت ترامپ در  آمریکا داشت؟
سایت خبرآنلاین

از نمایش قدرت تا بحران مشروعیت / جنگ ایران چه تاثیری بر سقوط محبوبیت ترامپ در آمریکا داشت؟

ترامپ در دوران انتخاباتی خود بر دو وعده متناقض اما در افکار عمومی قابل جمع تکیه کرده بود، از یک سو نمایش قدرت و برخورد سخت با دشمنان آمریکا، و از سوی دیگر پرهیز از جنگ‌های طولانی و پرهزینه خارجی که در مورد ایران، همین دوگانه به یکی از نقاط آسیب‌پذیر سیاست او تبدیل شده است.
چرا در پرونده‌های آزار جنسی، از ابتدا زن متهم می‌شود؟
سایت خبرآنلاین

چرا در پرونده‌های آزار جنسی، از ابتدا زن متهم می‌شود؟

یک جامعه‌شناس با اشاره به واکنش‌های اجتماعی به پرونده پژمان جمشیدی معتقد است در پرونده‌های خشونت جنسی، بخشی از جامعه به جای تمرکز بر رفتار فرد متهم، رفتار و تصمیم‌های زن شاکی را زیر سؤال می‌برد؛ رویکردی که به گفته او ریشه در نابرابری‌های جنسیتی و ساختارهای قدرت دارد.
سایت خبرآنلاین

امسال واکسن آنفلوآنزا گیرمان می‌آید؟ جزئیات نگران‌کننده از بازار واکسن

سایت دیدبان ایران

دریاچه ارومیه آب دارد، اما خبر خوبی نیست/ عدد نگران‌کننده‌ای که همه چیز را تغییر می‌دهد

سایت آخرین خبر

دلیل شلوغی پمپ‌بنزین‌ها؛ حواس‌تان هست؟ | آخرین خبر

معمای کسری ۵۰۰ همتی بودجه؛ دولت به بازار بدهی پناه می‌برد؟ / نسخه دولت: اوراق بیشتر، بودجه عمرانی کمتر
سایت خبرآنلاین

معمای کسری ۵۰۰ همتی بودجه؛ دولت به بازار بدهی پناه می‌برد؟ / نسخه دولت: اوراق بیشتر، بودجه عمرانی کمتر

بودجه دولت در سال جاری در شرایطی وارد مرحله دشوار اجرای خود شده که اقتصاد ایران پس از دو جنگ، با رکود و کاهش فعالیت بنگاه‌ها مواجه است؛ وضعیتی که همزمان درآمدهای مالیاتی و برخی منابع نفتی دولت را تحت فشار قرار داده است. از سوی دیگر، افزایش نرخ سود اوراق دولتی، تأمین مالی از این مسیر را نیز برای دولت …
سایت اکوایران

آتش‌سوزی در انبار کارخانه فرآورده‌های پلاستیکی+ ویدیو

شهر سوخته؛ تمدنی که ۵ هزار سال جلوتر از زمان خود بود/ رازهای تمام شهر؛ از پروتز چشم تا جراحی مغز
سایت خبرآنلاین

شهر سوخته؛ تمدنی که ۵ هزار سال جلوتر از زمان خود بود/ رازهای تمام شهر؛ از پروتز چشم تا جراحی مغز

«شهر سوخته» سال‌هاست با عنوان «شهری که از زمان خود جلوتر بود» معرفی می‌شود؛ اما آیا این توصیف واقعاً بر پایه شواهد علمی است یا حاصل بزرگ‌نمایی رسانه‌ای؟ برای پاسخ باید به حدود پنج هزار سال پیش، در حاشیه دلتای رود هیرمند بازگردیم.
چرا ونیز امسال مردانه‌تر از همیشه شده است؟/  سهم زنان از بخش مسابقه فقط یک فیلم
سایت خبرآنلاین

چرا ونیز امسال مردانه‌تر از همیشه شده است؟/ سهم زنان از بخش مسابقه فقط یک فیلم

جشنواره فیلم ونیز امسال با یک آمار غیرمنتظره در بخش مسابقه اصلی روبه‌روست؛ از ۲۱ فیلم حاضر در رقابت برای شیر طلایی، تنها یک فیلم به کارگردانی یک زن دیده می‌شود؛ آماری که سهم زنان را به حدود ۵ درصد می‌رساند.
مذاکره در تراز قدرت؛ پیام صریح قالیباف به منتقدان
سایت صفحه اقتصاد

مذاکره در تراز قدرت؛ پیام صریح قالیباف به منتقدان

نامه محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، را می‌توان فراتر از یک پاسخ شخصی یا رسانه‌ای دید؛ این نامه در واقع تلاش برای ترسیم مرزی میان «مذاکره» و «سازش» و ارائه تعریفی از عقلانیت انقلابی در مواجهه با دشمن است.
ایران را به شکل یک   نام در تاریخ  تحویل نسل بعد ندهیم!
سایت عصرایران

ایران را به شکل یک نام در تاریخ تحویل نسل بعد ندهیم!

جنگل تبدیل شد به چوب! حیات وحش تبدیل شد به گوشت! زمین تبدیل شد به عرصه ساخت‌وساز. تالاب تبدیل شد به زمینی که اگر خشک شود، می‌توان از آن استفاده کرد....
از شایعه گرانی تا هجوم به جایگاه‌ها؛ وقتی نااطمینانی اقتصادی، ارزش زمان را از محاسبات مردم حذف می‌کند
سایت صفحه اقتصاد

از شایعه گرانی تا هجوم به جایگاه‌ها؛ وقتی نااطمینانی اقتصادی، ارزش زمان را از محاسبات مردم حذف می‌کند

هر بار که شایعه‌ای درباره افزایش قیمت یا تغییر سهمیه بنزین منتشر می‌شود، صف‌ها پیش از اعلام هر تصمیم رسمی شکل می‌گیرند؛ رفتاری که از ترس گرانی آغاز می‌شود، اما در نهایت با تشدید ازدحام، اتلاف وقت و گسترش شایعات، اقتصاد ترس را به جایگاه‌های سوخت می‌کشاند.
سایت اکوایران

تورم کل در مرداد تقریبا ثابت ماند؛ خوراکی‌ها با سرعت بیشتری گران شدند

گمانه‌زنی‌ها دربارۀ سفر غافلگیرکنندۀ رئیس سیا به مسکو؛ خیز پوتین برای حمله اتمی به اوکراین؟
سایت اکوایران

گمانه‌زنی‌ها دربارۀ سفر غافلگیرکنندۀ رئیس سیا به مسکو؛ خیز پوتین برای حمله اتمی به اوکراین؟

اکوایران: مسکو به‌طور فزاینده‌ای حملات اوکراین را حملاتی از سوی کشورهای ناتو می‌داند، زیرا اعضای این ائتلاف سلاح و اطلاعات در اختیار کی‌یف قرار می‌دهند. مرحله کنونی درگیری‌ها هنوز اوج تشدید نظامی نیست.
روزنامه مردم سالاری

ماجرای بازداشت حمید بقایی در کرمانشاه چیست؟ | استانداری: اینکه چه زمانی بازداشت و آزاد شده مشخص نیست - مردم سالاری آنلاین

سایت اکوایران

نسل جوان در محاصره بیکاری؛ فرصت‌های شغلی آب می‌روند

سایت اکوایران

از اصلاح بانک‌ها تا قیمت انرژی؛ دولت چهاردهم چه می‌کند؟

سایت اکوایران

تفاهم یا تخاصم؟ آینده روابط ایران و آمریکا به کدام سمت است؟

وقتی تهران تروریسم اقتصادی را به چالش می‌کشد!
سایت تابناک

وقتی تهران تروریسم اقتصادی را به چالش می‌کشد!

عراقچی در این نامه مواضع ایران درباره «عملیات تروریسم اقتصادی» آمریکا علیه ایران را تبیین و بر مسئولیت قانونی و اخلاقی سازمان ملل و همه دولت‌ها برای محکوم‌ ک...
آیا تحریم‌های آمریکا تحولی جدید است؟
سایت نورنیوز

آیا تحریم‌های آمریکا تحولی جدید است؟

سوالی که در پی اظهارات جدید وزیر خزانه‌داری آمریکا در مورد افزایش فشار اقتصادی بر ایران مطرح است، این است که آیا هدف دولت ترامپ در این مرحله تنها شروع دور جدیدی از تبلیغات و فشار روانی و در کنار آن افزایش فشار سیاسی و دیپلماتیک بر کشورها برای فاصله گرفتن از ایران است، یا ترتیبات اعلام شده شامل تدابیر …
         
ترفندهای تغذیه‌ای برای حفظ عضلات با افزایش سن
روزنامه هفت صبح

ترفندهای تغذیه‌ای برای حفظ عضلات با افزایش سن

گزینه‌های ناهار غنی از پروتئین؛ افزایش پروتئین در شام
         
روزنامه هفت صبح

قاب امروز | پردیس عبدالمحمدی در گنگ دختران دوومیدانی

روزنامه هفت صبح

آگهی استخدام، تله کلاهبرداران هرمی بود

سایت فرارو

هشدار بیل گیتس درباره بیوتروریسم: رهبران هوش مصنوعی نگران خطرات این فناوری هستند

آقایانی که بلد نیستند یک سوسیس و تخم مرغ ساده بزنند، بخوانند
سایت فرارو

آقایانی که بلد نیستند یک سوسیس و تخم مرغ ساده بزنند، بخوانند

سوسیس و تخم مرغ یکی از غذاهای ساده، سریع و خوشمزه ای است که با مواد اولیه در دسترس می توان آن را در کمترین زمان تهیه کرد. اما بسیاری از آقایان از پس این کار ساده بر نمی آیند و آن را بلد نیستند. در این دستور قصد داریم این صبحانه سریع و خوشمزه را به این دسته از آقایان آموزش دهیم.
         
فرمول ایرانی مالچ نفتی، قربانی خصوصی‌سازی پالایشگاه‌ها ‌
روزنامه هفت صبح

فرمول ایرانی مالچ نفتی، قربانی خصوصی‌سازی پالایشگاه‌ها ‌

مالچ نفتی بومی ایران زمانی به مهار شن‌های روان و تثبیت زندگی کویرنشینان کمک می‌کرد؛ حذف نظارت آزمایشگاهی و تغییر فرمول پس از خصوصی‌سازی، آن را به محصولی آلاینده تبدیل کرد
شباهت اخوان به حافظ
سایت روزنامه سازندگی

شباهت اخوان به حافظ

جایگاه و اهمیت مهدی اخوان‌ثالث در شعر معاصر به روایت بهرام پروین‌گنابادی
افول ستاره
سایت روزنامه سازندگی

افول ستاره

چرا سینما، محمدرضا گلزار را پس زد و او به ستاره فضای مجازی تبدیل شد؟
پایان رویای هوش مصنوعی مولد؛ چرا پرونده این فناوری بسته شد؟
سایت فرارو

پایان رویای هوش مصنوعی مولد؛ چرا پرونده این فناوری بسته شد؟

گسترش هوش مصنوعی مولد دیگر به‌تنهایی مزیت رقابتی محسوب نمی‌شود و کسب‌وکارها برای بهره‌گیری واقعی از هوض مصنوعی باید به کیفیت، داده، تصمیم‌گیری انسانی و ارائه اطلاعات دقیق و مختصر توجه کنند.
پایان عصر گرانش؟ ادعای یک مهندس درباره مهار جاذبه زمین
سایت فرارو

پایان عصر گرانش؟ ادعای یک مهندس درباره مهار جاذبه زمین

یک مهندس بریتانیایی مدعی شده است سامانه‌ای برای پیشرانش بدون سوخت توسعه داده که می‌تواند نیرویی در حد غلبه بر گرانش زمین ایجاد کند.
چرا فضانوردان در فضا بیشتر دچار یبوست می‌شوند؟ | آخرین خبر
سایت آخرین خبر

چرا فضانوردان در فضا بیشتر دچار یبوست می‌شوند؟ | آخرین خبر

زومیت/ یبوست یکی از مشکلات شناخته‌شده‌ی فضانوردان در مأموریت‌های فضایی است و پژوهشی تازه سرنخ‌های جدیدی درباره اتفاقاتی که در روده رخ می‌دهد، ارائه کرده است. سفر فضایی تقریباً بر همه‌ی بخش‌های بدن انسان اثر می‌گذارد و دستگاه گوارش هم از این قاعده مستثنی نیست. یبوست یکی از مشکلات رایج میان فضانوردان
ارتش آمریکا بدون دستکش شد؟
سایت عصرایران

ارتش آمریکا بدون دستکش شد؟

یک فناوری جدید ارتش آمریکا قرار است مشکل همیشگی سربازان در سرمای شدید را حل کند؛ گرم نگه داشتن انگشتان بدون پوشیدن دستکش.
دردی که بعد از بیمارستان آغاز می‌شود
سایت روزنامه سازندگی

دردی که بعد از بیمارستان آغاز می‌شود

تفاهم‌نامه انجمن ققنوس و جراحان پلاستیک برای حمایت از بیماران سوختگی
ماجرای جنگ آمریکا با ایران
سایت روزنامه سازندگی

ماجرای جنگ آمریکا با ایران

ترامپ به مشورت‌ها گوش نکرد
پایان قسد
سایت روزنامه سازندگی

پایان قسد

فعالیت نیروهای دموکراتیک سوریه پایان یافت
ترافیک دیپلماتیک
سایت روزنامه سازندگی

ترافیک دیپلماتیک

وزیر امور خارجه قطر در تهران
تحریف آشکار
سایت روزنامه سازندگی

تحریف آشکار

جواد امام، سخنگوی جبهه اصلاحات ایران: منظور آقای خاتمی از تفاهم نه تسلیم است و نه کوتاه آمدن
تغییر نگهبان
سایت روزنامه سازندگی

تغییر نگهبان

خداداد غریب‌پور ، جایگزین مهدی غضنفری در صندوق توسعه ملی شد. مأموریت او چیست و چه کاری باید انجام دهد؟
کسر ناگهانی مبالغ
سایت روزنامه سازندگی

کسر ناگهانی مبالغ

بانک ملی اطلاعیه داد: برداشت جدیدی در کار نیست؛ مغایرت‌های گذشته اصلاح شده است
سرمقاله همشهری/ شکست تحریم با اراده یکدست | آخرین خبر
سایت آخرین خبر

سرمقاله همشهری/ شکست تحریم با اراده یکدست | آخرین خبر

همشهری/ «شکست تحریم با اراده یکدست» عنوان یادداشت روز در روزنامه همشهری به قلم آیدین نامغ است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید: نیمه نخست امسال، ایران همزمان با جنگ و محاصره روبه‌رو بود؛ جنگی که قرار بود امنیت را برهم بزند و فشاری که هدفش فرسوده‌کردن اقتصاد و جامعه بود. تحریم‌ها قرار بود صادرات ن
چرا مدیر مسئول کیهان واقعیت را تحریف می‌کند؟
سایت روزنو

چرا مدیر مسئول کیهان واقعیت را تحریف می‌کند؟

مدیر مسئول روزنامهٔ کیهان در جریدهٔ تحت امرش در قالب نکته خطاب به محمدباقر قالیباف رئیس مجلس نوشته است: برخی از شواهد موجود حکایت از آن دارند که یک جریان...
سبک تازه سوگواری در ایران
روزنامه هفت صبح

سبک تازه سوگواری در ایران

تغییر سبک عزاداری در ایران از سنتی به شیوه‌های متفاوت، تحت تأثیر تحصیلات شهرنشینی، شبکه‌های اجتماعی، آشنایی با فرهنگ‌های دیگر و تحولات اجتماعی و سیاسی گسترش یافته است